Ոտքի և ձեռքի ճանապարհ. ինչպես հիվանդ և թույլ երիտասարդը նոր մարտարվեստ ստեղծեց. «Փաստ»

«Փաստ» օրաթերթը գրում է.

Թեքվոնդոն (կամ՝ թաեքվոնդոն) մարտարվեստ է, որը բնութագրվում է ոտքերի ակտիվ օգտագործմամբ՝ թե՛ հարվածների, թե՛ պաշտպանության համար: Մարզաձևի անվանումը պարունակում է երեք կորեական բառ՝ tae – ոտք, kwon – ձեռք, do – ճանապարհ: Միասին վերցրած՝ այն բառացիորեն նշանակում է «ոտքի և ձեռքի ճանապարհ»:

Թեքվոնդոյի հիմքերը ծագել են Կորեայում՝ Երեք թագավորությունների ժամանակաշրջանում: Այնպիսի մարտարվեստները, ինչպիսիք են սուբակը և թեքյոնը, ժամանակակից թեքվոնդոյի ակունքներն են: Այդ մարտարվեստները տարածված էին և սկզբնապես Կորեական թերակղզում օգտագործվում էին զինվորներին մարզելու համար:

Թեքվոնդո մարտարվեստի ստեղծումը կապված է Չոյ Հոնգ Հիի անվան հետ: Այս երիտասարդը ծնվել էր 1918 թվականին գյուղում՝ աղքատ ընտանիքում: Մանկության տարիներին նա ֆիզիկապես առանձնապես ուժեղ չէր, հիվանդ էր և թույլ: Դպրոցից հեռացվելուց հետո հայրը Չոյին ուղարկել էր գեղագրություն՝ կալիոգրաֆիա սովորելու: Գեղագրության ուսուցիչը նաև կորեական մարտարվեստի՝ ոտքով մարտարվեստի վարպետ էր և մարտարվեստ էր սովորեցրել Չոյին: 19 տարեկանում երիտասարդը մեկնել էր Ճապոնիա, որտեղ սկսել էր սովորել կարատե: Թեքվոնդոյի հիմքերը դրվել են Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ։ Երիտասարդ լեյտենանտ Չոյը, բանտարկված և գերի ընկած, ոչ միայն շարունակել էր իր մարզումները, այլ նաև սկսել էր մարզել այլ գերիների։

Պատերազմից հետո Չոյ Հոնգ Հին շարունակել էր իր զինվորական կարիերան։ Հին կորեական մարտարվեստի ձեռագրերն ուսումնասիրելով՝ վարպետը կիրառել էր այդ գիտելիքները մարտարվեստ սովորեցնելով կորեացի և ամերիկացի զինվորներին։ Սակայն նրան չէր լքում միասնական ոճ ստեղծելու գաղափարը։ Արդյունքում նոր մարտարվեստի՝ թեքվոնդոյի ստեղծման մասին պաշտոնական հայտարարություն է արվել 1955 թվականի ապրիլի 11-ին։ Հետագայում Չոյը մի քանի տարի անխոնջ տարածել է թեքվոնդոն տարբեր համալսարաններում և բանակային ստորաբաժանումներում, և 1959 թվականին թեքվոնդոն դարձել է ազգային մարտարվեստ։ Նա եռանդուն զարգացրել է այն՝ այցելելով տարբեր երկրներ, վարպետության դասեր անցկացնելով և երեխաներին ու մեծահասակներին դասավանդելով տարբեր երկրներում։ Արդյունքում այդ նոր մարտարվեստը դասավանդող ակումբներ են ստեղծվել ամբողջ աշխարհում։

1966 թվականին հիմնադրվեց ITF-ը ( Թեքվոնդոյի միջազգային ֆեդերացիան)։ Դրա անդամների թվում էին Վիետնամը, Արևմտյան Գերմանիան, Սինգապուրը, Իտալիան, Թուրքիան, Մալազիան, Եգիպտոսը, ԱՄՆ-ն և, իհարկե, Կորեան։

Չոյ Հոնգ Հին երկար ժամանակ պայքարել է թեքվոնդոն Օլիմպիական խաղերում ընդգրկելու համար։ Արդյունքում, որպես ցուցադրական մարզաձև, այն ներկայացվել է 1988 և 1992 թվականների Օլիմպիական խաղերին։ Իսկ 2000 թվականին թեքվոնդոն պաշտոնապես ներառվել է օլիմպիական խաղերում։

Թեքվոնդոն, որպես նոր մարզաձև, արագորեն ձեռք է բերել համաշխարհային ճանաչում և ժողովրդականություն։ Երեխաների լրացուցիչ կրթության խմբերում և մեծահասակների մարզական ակումբներում թեքվոնդոն այսօրվա ամենատարածված մարտարվեստներից մեկն է։ Ինչո՞ւ։ Թեքվոնդոն առաջարկում է տեխնիկայի հարուստ հավաքածու, որը ոչ միայն բավարարում է հին կորեական արվեստների պահանջները, այլ նաև անխափան ինտեգրվում է նոր ժամանակներին։ Ավելին, թեքվոնդոն լճացած մարտարվեստ չէ, այն անընդհատ զարգանում և կատարելագործվում է թե՛ Չոյ Հոնգ Հիի հետևորդների, թե՛ այլոց կողմից։ Թեքվանդոն ոչ միայն դրական ազդեցություն է ունենում մարդու ֆիզիկական պատրաստվածության վրա, այլ նաև զարգացնում է անհատականությունը, բարելավում բարոյականությունը, խթանում թիմային աշխատանքը, սերմանում պատասխանատվության և նվիրվածության զգացում, իսկ տեխնիկայի տիրապետումը զարգացնում է ուժ և մտավոր ճարպկություն։

ԿԱՄՈ ԽԱՉԻԿՅԱՆ 

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում