Yerevan, 20.November.2026,
00
:
00
BREAKING

Ձյան բացակայությունը վտանգավոր է առողջության համար․ պարզաբանում են բժիշկները

LIFE

Սեղմեք ԱՅՍՏԵՂ, լրացրեք օնլայն հայտը և մոռացեք հոսանքի վարձի մասին

Ձմռանը երկարատև  մառախուղը և ձյան ծածկույթի բացակայությունը լուրջ մարտահրավեր են հոգեկան առողջության համար։ Սա դժվարացնում է առավոտյան արթնանալը, ինչը հանգեցնում է անտարբերության և մշտական ​​հոգնածության, ասել է «Դոկտոր» հեռուստաալիքի փորձագետ, հոգեբույժ և հոգեթերապևտ Ալեքսանդր Սեմչենկովը։

«Որքան քիչ արևի լույս ենք ստանում, այնքան քիչ սերոտոնին՝ երջանկությանն ու ակտիվությանը նպաստող հորմոնին, օրգանիզմում արտադրվում է ավելի քիչ, և ավելի շատ մելատոնին՝ քունը խթանող հորմոնին։ Արդյունքում մենք անտարբերություն ենք զգում, ավելի արագ ենք հոգնում և ավելի քիչ ուրախություն ենք զգում», - բացատրեց Սեմչենկովը։

Պարզ ասած, ուղեղը, աչքերից բավարար լուսավորության մասին ազդանշան չստանալով, անցնում է «գիշերային» ռեժիմի՝ ակտիվացնելով արգելակման գործընթացներ, որոնք մեզ ընդհանրապես պետք չեն օրվա կեսին։

Անձյուն ձմեռը կրկնակի հարված է ձեր տրամադրությանը։ Ձյունը կենսականորեն կարևոր դեր է խաղում որպես բնական արտացոլող։

«Ձյունը արտացոլում է լույսը։ Հետևաբար, որքան քիչ ձյուն լինի դրսում, այնքան ավելի մռայլ և մոխրագույն կլինի եղանակը, այնքան քիչ կանդրադառնա լույսը, և, որպես արդյունք, ավելի քիչ սերոտոնին և ավելի շատ մելատոնին, ինչը ազդում է մեր բարեկեցության վրա», - բացատրեց բժիշկը։

Սա արատավոր շրջան է. երկինքը ամպամած է, լույսն արդեն թույլ է, և չկա ոչինչ, որից այն արտացոլվի։ Արդյունքում, քաղաքային տեսարանը վերածվում է մռայլ, միագույն կտավի, որը ենթագիտակցորեն ընկալվում է որպես դեպրեսիվ, մելանխոլիայի և անհանգստության ուժեղացնող զգացողություններ։

Հոգեբույժի խոսքով՝ մի քանի օր վատ տրամադրությունը նորմալ է։ Բայց ինչպե՞ս իմանալ, երբ իրավիճակը դուրս է գալիս վերահսկողությունից։ Բժիշկը հստակ տարբերակում է երկու վիճակները։

«Սեզոնային տխրությունը օրգանիզմի հարմարվողականությունն է նոր շրջակա միջավայրի պայմաններին։ Այն ինքնուրույն անցնում է 2-3 շաբաթվա ընթացքում։ Սակայն սեզոնային աֆեկտիվ խանգարումները կապված են ախտանիշների վատթարացման հետ հոգեկան առողջության հետ կապված խնդիրների հակված մարդկանց մոտ։ Եթե տխրությունը, տրամադրության անկումը, անտարբերությունը կամ անհանգստության աճը շարունակվում են ավելի քան երկու շաբաթ սեզոնային փոփոխության ընթացքում, ժամանակն է դիմել մասնագետի։ Սա հատկապես ճիշտ է, եթե անձը նախկինում ունեցել է որոշակի խանգարումներ», - ասաց հոգեբույժը։

Նա նաև խոսեց այն մասին, թե ովքեր են ռիսկի խմբում։

«Հոգեկան խանգարումների հակված կամ անհանգստություն կամ դեպրեսիա ապրած յուրաքանչյուր ոք ուժեղ կարձագանքի նման շրջակա միջավայրի փոփոխություններին: Կարծիք կա, որ դեպրեսիայի պատմություն ունեցող մարդիկ ավելի խոցելի են: Նրանք ավելի դժվար են հաղթահարում նման եղանակային փոփոխությունները և ձյունազուրկ ձմեռները», - նշեց Սեմչենկովը:

Այսպիսով, մեծացված ուշադրության խմբում են մտնում ոչ միայն նրանք, ովքեր արդեն ախտորոշվել են անհանգստության կամ դեպրեսիայի խանգարումներով, այլև պարզապես զգայուն մտավոր կազմակերպություն ունեցող մարդիկ, ովքեր անցնում են իրենց կյանքի դժվարին շրջանը։

Դեպրեսիան նենգ է, քանի որ այն զարգանում է աստիճանաբար, և մարդիկ կարող են դրա ախտանիշները վերագրել հոգնածությանը, ծուլությանը կամ վատ բնավորությանը: Հոգեբույժը թվարկել է հիմնական ցուցանիշները, որոնց պետք է ուշադրություն դարձնել, եթե դրանք շարունակվում են երկու շաբաթից ավելի.

- հոգնածության բարձրացում, անտարբերություն;
- մշտական ​​​​դեպրեսիվ տրամադրություն;
- անհասկանալի ցավի, ընդհանուր թուլության ի հայտ գալ;
- մտքեր, որ «ամեն ինչ վատ է, ամեն ինչ կորած է, պայծառ ապագա չի լինի».
- գլխավոր չափանիշ՝ ուրախության բացակայություն այն իրադարձություններից և գործողություններից, որոնք նախկինում այն ​​​​հուսալիորեն բերում էին:

«Սրանք անհանգստացնող ախտանիշներ են, որոնք անհապաղ ուշադրություն են պահանջում», - ընդգծեց Սեմչենկովը։

Սակայն գարնանը պասիվ սպասելը միակ ռազմավարությունը չէ: Կան մի շարք արդյունավետ միջոցներ, որոնք կարող են օգնել փոխհատուցել լույսի պակասը:

«Իհարկե, կարևոր են հավասարակշռված սննդակարգը և վիտամինների հավասարակշռությունը, հատկապես վիտամին D-ն, որի անբավարարությունը մեր տարածաշրջանում այս ժամանակահատվածում անկասկած նկատվում է։ Երկրորդ, ֆիզիկական ակտիվությունը կարևոր է։ Այն նաև խթանում է բազմաթիվ հորմոնների և նյութերի արտադրությունը, որոնք օգնում են մեզ հաղթահարել նման դժվարին ժամանակահատվածը», - ասում է բժիշկը։

Հասարակական ակտիվությունը նույնքան կարևոր է։ «Մենք ավելի լավ ենք զգում, երբ շրջապատված ենք սիրելի մարդկանցով, և նրանց հետ ժամանակ անցկացնելը մեզ նույն հաճույքն է պատճառում, ինչ արևի լույսը», - հավելեց փորձագետը։

Այս ցանկին կարող եք ավելացնել լուսային թերապիա (օգտագործելով հատուկ լիարժեք սպեկտրի լամպեր), քնի և արթնության խիստ գրաֆիկ (միաժամանակ պառկել քնելու և արթնանալու) և զբոսանքներ ցերեկային ժամերին, նույնիսկ եթե արևը թաքնված է ամպերի ետևում։

Այս բոլոր միջոցառումները կանխարգելիչ են և օգտակար սեզոնային անկման թեթև դեպքերի համար: Բայց ի՞նչ անել, եթե իրավիճակը վատանա:

«Այստեղ, կրկնում եմ, հիմնական ախտանիշներն են՝ երկու շաբաթից ավելի տևող անտարբերությունը, հոգնածությունը, տրամադրության անկումը և դեպրեսիվ մտքերը։ Եթե փորձել եք ինքնօգնության մեթոդներ, բայց ձեր վիճակը չի բարելավվում կամ վատանում է, սա հստակ նշան է, որ ձեր օրգանիզմը մասնագիտական ​​աջակցության կարիք ունի», - եզրափակում է Սեմչենկովը։

Նման իրավիճակում հոգեթերապևտի կամ հոգեբույժի օգնություն խնդրելը թուլության նշան չէ, այլ խելամիտ քայլ ձեր առողջությունը պահպանելու ուղղությամբ, ինչպես սրտի ցավի դեպքում սրտաբանի մոտ այցելելը: Ժամանակակից թերապիան, որը կարող է ներառել ինչպես հոգեթերապևտիկ մեթոդներ, այնպես էլ (անհրաժեշտության դեպքում) ուշադիր ընտրված դեղորայք, թույլ է տալիս արդյունավետորեն կառավարել սեզոնային աֆեկտիվ խանգարումը և վերականգնել կյանքի ուրախությունը տարվա ցանկացած եղանակին:

Թարգմանությունը՝ Past.am-ի

Հետևեք մեզ՝ այստեղ

Ucom and Impact Hub Yerevan Wrap Up the Third Edition of Their Green Entrepreneurship Program SoftConstruct and the French University in Armenia Sign A New Memorandum of UnderstandingIDBank to Present a Unified Ecosystem Concept at DigiTec 2026Ucom Supports Annual Mini Whoop Drone Racing Armenia 2026 Competition in YerevanIDBank Presents the Rate.Trading Digital Platform at Toon Expo.Invest 2026The Second Khachaturian International Youth Competition Concludes at China National Opera House Under the Artistic Direction of Sergey Smbatyan "The network this time for COP17 was the most one of exceptional network we have ever had." The service quality by Team was highly appreciated by UN representative Rate.Trading: Large Transactions with Digital Management of Exchange Rate RisksVIVA Foundation Named November Beneficiary of “The Power of One Dram”Special Mortgage Offers: IDBank at Toon Expo: Invest 2026Vahe and Vigen Badalyan File Lawsuit Against 1in.am Seeking Protection of Their Business ReputationIDBank at the UBA Regional Conference: From Travel Solutions to Business OpportunitiesJoint statement by the parties consolidatted around the national agenda35% Discount for the 35th Anniversary on Selected IDBank CardsConverse Bank Expands Its International Capabilities Through Cooperation with Citibank N.A.Business loan pre-approval in five minutes — what did Unibank showcase in Gyumri?Converse Bank Expands Its International Capabilities Through Cooperation with Citibank N.A.Bratislava forum to debate Armenia’s strategic future Ucom Service Center in Artashat Reopens at a New Address Ucom and Republican Union of Employers of Armenia Sign Cooperation MemorandumCreate your Visa Digital from Unibank for purchases and transfers Ucom – Main Sponsor of the 21st International Microelectronics Olympiad IDBank and Idram Hold Financial Literacy Session for Young Chess PlayersUcom Supports Silicon Mountains 2026, Driving Innovation and Technological Development IDBank has issued perpetual coupon bonds for the first timeIDBank Supports the Reconstruction of the Spandaryan Canal: Commemorative Plaque Dedicated to the Project SignedIDBank and Idram Presented Several Environmental Initiatives at COP17Ucom Shares Its Experience in Private Sector Engagement in Nature Conservation at COP17 Blue Zone«Here’s the screenshot, the money has been transferred»: IDBank warns of fake payment scamsFirst Steps in Your Career with IDBank: 16th Cycle of IDream LaunchedDigital Architecture for a Sustainable Future: IDBank's Article in Regional Post MagazineRate.Trading. New Digital Culture of Currency ExchangeDigital Future and Sustainable Development: IDBank's Chairman of the Management Board in an Interview with ForbesApplications Now Open: Armenian Virtuosos International Academy-Festival 2027Book Published with Ucom’s Support Presented at COP17: “The Secret Path of Hovazadzor”Ucom Highlights the Role of Technology in Nature Conservation at COP17“The people of Stepanavan will show through their votes that every attempt to deceive them with videos is doomed to fail”: “Strong Armenia” Party With Ucom’s Support, SunChild Brings Cinema and Environmental Conservation TogetherYoung Musicians of the “Armenian Virtuosos” Program Perform in the COP17 A Birthday in Italy with UnibankIdram and IDBank Participated in the Opening of My Forest Armenia’s Pavilion at COP17Unibank Receives B++ Sustainability Alignment Rating from Agents for Impact GmbH Ucom Supported Yerevan Conservation Symposium 2026 as Strategic PartnerIDBank to Showcase Environmental and Innovative Initiatives at COP17New AI-Powered Wildlife Monitoring Camera Installed in Paruyr Sevak with the Support of Ucom35 Years of Trust: IDBank Celebrates with Its CustomersBusiness and mining leader Mark Cutifani to deliver keynote speech at the 3rd Mining Armenia Forum“From Classroom to Orbit”: With Ucom’s Support, “Space 1.0” Is Being Introduced in 15 Schools Across ArmeniaAfeyan Initiatives for Armenia Awards Grant to the Armenia Education Initiative to Expand the Teach For Armenia’s Seroond School Turnaround Program Ucom to Participate in COP17 Together with FPWC, Showcasing Their Environmental Partnership