Yerevan, 28.August.2026,
00
:
00
BREAKING


«Փաշինյանը խախտում է Սահմանադրությունը. նա ուզում է քանդել Հայ Առաքելական Եկեղեցին, որպեսզի այն դարձնի իշխանությանը վերահսկելի և խզի դրա կապը Սփյուռքում գործող հայկական եկեղեցիների հետ». Էդմոն Մարուքյան

POLITICS

Հայ Առաքելական Եկեղեցին, ինչպես ասում է Էդմոն Մարուքյանը, շատ կարևոր դեր է խաղում հայ ժողովրդի կյանքում, և նրա դերը նշված է Սահմանադրության մեջ։ Հայաստանի գործող Սահմանադրության համաձայն՝ եկեղեցին և պետությունը առանձին կառույցներ են, պետության և եկեղեցու միջև լիազորությունները հստակորեն տարանջատված են։ Պետությունը հանդես չի գալիս եկեղեցու դեմ,  հակառակը, ենթադրում է պետական իշխանության ինստիտուցիոնալ չեզոքություն և բացառում է միջամտությունը եկեղեցու ներքին կյանքին, կառավարմանն ու ծեսերին։

RegionsTV-ի հետ զրույցում «Լուսավոր Հայաստան» կուսակցության առաջնորդ, հատուկ հանձնարարություններով նախկին դեսպան Էդմոն Մարուքյանը պնդում է, որ Հայաստանի վարչապետի ցանկացած գործողություն՝ ուղղված Հայ Եկեղեցու կամ որևէ այլ կրոնական կազմակերպության դեմ, հակասահմանադրական է։

«Նախ՝ Փաշինյանը պնդում է, թե օրինական ընտրված և օծված Գարեգին Երկրորդը Կաթողիկոս չէ, քանի որ նա իբր խախտել է եկեղեցական կանոնները, և հանդես է գալիս նրա հրաժարականի կոչերով։ Անցյալ տարվա հոկտեմբերից նա, ոստիկանական խիստ հսկողության ներքո, գրեթե ամեն կիրակի մասնակցում է պատարագների Հայաստանի տարբեր եկեղեցիներում, որոնք մատուցվում են արդեն իսկ կարգալույծ արված կամ ՀԱԵ բարձրագույն հոգևորականության հետ հակամարտության մեջ գտնվող քահանաների կողմից։ Բոլոր նման պատարագների ժամանակ հոգևորականները չեն հիշատակում Կաթողիկոսին, ինչը կարգի խախտում է։ Երկրորդ՝ երբ նրան հարցնում էին, նա ասում էր՝ «ես գնացել եմ ոչ թե որպես վարչապետ, այլ որպես հավատացյալ», բայց միևնույն ժամանակ բոլոր իրավապահ մարմինները պետք է ապահովեն նրա անվտանգությունը։ Դեկտեմբերի 5-ին Փաշինյանը և 10 եպիսկոպոսներ ստորագրեցին հայտարարություն Համակարգող խորհուրդ ստեղծելու մասին, որը կզբաղվի ՀԱԵ բարեփոխման գործընթացի կազմակերպմամբ։ Փաշինյանը հայտարարեց, որ հանդես է գալիս և՛ որպես Հայ Առաքելական Եկեղեցու հետևորդ, և՛ որպես Հայաստանի վարչապետ։ Այս պահից սկսած ես արդեն կարող եմ ասել, որ իրավագիտության տեսանկյունից նա իր դեմ քայլեր է անում, որոնք մեղսագրում են իր գործողությունները։ Փաշինյանի գործողությունները ուղղակիորեն հակասում են Սահմանադրության այն հոդվածին, որը երաշխավորում է դավանանքի ազատությունը և եկեղեցու անջատումը պետությունից։ Նրա գործողությունները ոչ միայն հակասահմանադրական են, այլև քրեորեն հետապնդելի»,- ասում է քաղաքական գործիչը։

Էդմոն Մարուքյանը նշում է, որ ներկայումս երկրում շարունակվում է եկեղեցու դեմ ուղղված տոտալ քաղաքական տեռորը, որը սկսվել է Շվեյցարիայում կայացած Եկեղեցիների համաշխարհային խորհրդից հետո, որտեղ բարձրացվել էր Ղարաբաղի պատմական ժառանգության պահպանման հարցը, և նամակներ էին հղվել ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ին ու ՄԱԿ-ին։ Եկեղեցին հանդես է գալիս կտրուկ հայտարարություններով, աշխատում է տարբեր միջազգային կազմակերպությունների հետ՝ բարձրացնելով արցախցիների ճակատագրի և Հայոց ցեղասպանության հարցերը։

Մարուքյանի կարծիքով՝ Փաշինյանն ակնհայտորեն խախտում է Սահմանադրությունը, այնպես որ եկեղեցու դեմ այս ողջ արշավը քաղաքական է։

«Նա ցանկանում է քանդել Հայ Առաքելական Եկեղեցին, որպեսզի այն կապեր չունենա տարբեր երկրներում հայկական Սփյուռքում գործող կազմակերպությունների և եկեղեցու հատվածների հետ. որպեսզի դա լինի պետության ու վարչապետի վերահսկողության տակ գտնվող տեղական կազմակերպություն, որպեսզի եկեղեցին ոչ մի հարցով չդատապարտի Ադրբեջանի գործողությունները, իսկ այս պահին Լեռնային Ղարաբաղում ոչնչացվում է ավելի քան 300 եկեղեցի»,- նշել է նա։

Հիշեցնենք, որ Նիկոլ Փաշինյանը հանդես է եկել ուղերձով՝ հասարակության կյանքում Հայ Առաքելական Եկեղեցու դերի վերաբերյալ, նշելով,․Շատ է խոսվում Հայ Առաքելական Եկեղեցու՝ քաղաքականության մեջ ներգրավվածության և եկեղեցու կողմից քաղաքական գործունեություն իրականացնելու անթույլատրելիության մասին։ Հայաստանի հանրությունը դրան վերաբերվում է ըմբռնումով, կա կոնսենսուս կամ կոնսենսուս՝ հանած մի քանի հոգի»։ Փաշինյանը։ հարց է բարձրացրել՝ արդյո՞ք Հայ Առաքելական Սուրբ Եկեղեցին պետք է առնչություն ունենա հասարակական կյանքին։ «Ես կարծում եմ՝ այո, և որ եկեղեցին պետք է դառնա այն տարածքը, որտեղ մարդիկ դադարում են լինել ընդդիմադիր կամ իշխանամետ, որտեղ նույնիսկ մոլի քաղաքական հակառակորդները մոռանում են իրենց հակասությունների մասին, կարող են միասին աղոթել, հաղորդություն ստանալ, մասնակցել պատարագի և եկեղեցական խորհուրդներին։ Եկեղեցին, իմ կարծիքով, հասարակության համար պետք է հենց այդպիսի դեր խաղա»,- ասել է Փաշինյանը։ Նրա խոսքով՝ եկեղեցու հիմնական առաքելությունը Հիսուս Քրիստոսի ուսմունքի և արժեքների տարածումն է իրական կյանքում։

Էդմոն Մարուքյանը ուշադրություն է հրավիրում այն փաստի վրա, որ  իշխանությունների գործողությունները եկեղեցու դեմ հայկական ինքնությունը ոչնչացնելու փորձ են։ Հիշեցնում է, որ Հայ եկեղեցին կենտրոնական դեր է խաղացել Հայաստանի հազարամյա պատմության մեջ, եղել է հայ հասարակության հիմնասյուներից մեկը և ունի հայ ժողովրդի ինքնության բոլոր իրավունքները․« Վայելելով հասարակության մեծագույն հարգանքը՝ ՀԱԵ-ն կարող է ոչ միայն ձևակերպել հոգևոր իմաստներ, այլև արտահայտվել սոցիալ-քաղաքական հարցերի վերաբերյալ»։

Մարուքյանը հավելում է, որ վարչապետը սկսել է նողկալի հակաեկեղեցական արշավ, և կառավարության ղեկավարի՝ ազգային արժեքների ու եկեղեցու դեմ նախաձեռնած հակաեկեղեցական վարքագիծը հղի է կործանարար հետևանքներով․« Նա փաստացի անցել է Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրությամբ աշխարհիկ պետության և կրոնական ինստիտուտի միջև հստակ սահմանված գիծը։ Չի բացառվում, որ երկրի Սահմանադրության մեջ նախատեսվող փոփոխություններից հետո այդ կետը հանվի դրանից»։

Նշենք, որ սոցիալական ցանցերում իշխանությունները հայտնել են, որ իր նախաձեռնությամբ ստեղծված և Կաթողիկոսի դեմ ուղղված «բարեփոխումների օրակարգին» միացած քահանաների թիվը հասել է 20-ի։ Նա նաև կոչ է արել համայնքներին ու մարզերին, ինչպես նաև ժողովրդին՝ «աջակցել, խրախուսել, ոգևորել և պաշտպանել բոլոր այն քահանաներին, ովքեր արդեն միացել են կամ պատրաստվում են միանալ բարեփոխմանը»։

Մարուքյանն այս առնչությամբ նշում է, որ Փաշինյանն ու նրա կողմնակիցները հասկացել են, որ չեն կարող ավելի շատ եպիսկոպոսների համոզել հրաժարվել Կաթողիկոսից, նույնիսկ ՊԱԿ-ի (КГБ) թեման բացասական արձագանք չի առաջացրել։ «Ժողովուրդը չի վստահում նրա խոսքերին։ Նա հանդես է եկել կեղծ հայտարարություններով տարբեր հարցերի շուրջ, հետո ներողություն խնդրել, թե «մենք սխալ էինք»։ Ամեն անգամ խաբել ժողովրդին, իսկ հետո ասել՝ «ներողություն եմ խնդրում, ես սխալ էի»։ Սա ինչի՞ մասին է խոսում»,-նկատում է Մարուքյանը։

Նախկին դեսպանը մտահոգություն է հայտնում, որ «Հայաստանում լիբերալ ժողովրդավարության բոլոր ինստիտուտներն արդեն քանդված են, և Փաշինյանը պայքար է սկսել վերջին ինստիտուտի դեմ, որը դեռ իր իշխանության տակ չէ։ Եվ նա ուզում է քանդել ու վերահսկելի դարձնել ՀԱԵ-ն, իսկ հետո Ալիևին ու Էրդողանին ասել, որ ինքը լուծեց նաև այս հարցը։

Ի՞նչ պետք է ձեռնարկել, Փաշինյանի՝ եկեղեցու դեմ արշավը կասեցնելու համար, Մարուքյանը պատասխանում է. «Ընդդիմությունը պետք է հանրությանը ներկայացնի ճիշտ արդյունք (պրոդուկտ), որպեսզի վերջինս իրեն աջակցի։ Հանրությունը ցանկանում է, որ ընդդիմությունը ընտրություններին մասնակցի միասնական բլոկով, միասնական ցուցակով, բայց ընդդիմությունը քննարկում է տարբեր հարցեր, այլ ոչ թե նրանք, որոնք հարկավոր էր քննարկել։ Այնպես որ, ես աշխատում եմ այդ ուղղությամբ, լոբբինգ եմ անում, որպեսզի ընդդիմությունը միանա և հանդես գա միասնական բլոկով իշխանության դեմ։ Մենք արդեն սկսել ենք աշխատանքը այդ ուղղությամբ, արդեն կա հարցում։ Հարցման արդյունքներով՝ հարցվածների 68%-ը պահանջում է, որ ընդդիմությունը միանա և կազմի միասնական բլոկ։ Այնպես որ կան շատ հնարավորություններ, պետք է աշխատել և չմեղադրել ժողովրդին, որովհետև ժողովուրդը պահանջում է նորմալ համախմբում։ Կլինի համախմբում՝ նրանք կգնան ընտրությունների և կփոխեն իշխանությունը։ Չի լինի համախմբում՝ այն ժամանակ չի լինի ինտրիգ, և ոչ ոք չի գնա ընտրությունների»։

Ucom Launches “Unity Back to School” Special Offer for the New School YearUcom’s Sales and Service Center Reopens at 7 Sayat-Nova Street in Gyumri "Unisport" Competes in the UEFA Futsal Champions LeagueAram Barseghyan Appointed CEO of Team Telecom Armenia, Hayk Yesayan to Lead Team GroupLetter of Congratulations to His Holiness Karekin II on His 75th Birthday “Side by Side” Program for Artsakh Families in the Sevan Community: IDBankArega Hovsepyan is our candidate for Chair of the Committee on European IntegrationThe Final Round of the Junius Tournament Has BegunAwards Ceremony for the “Top 100 Students of Armenia” Competition: Presentation of CertificatesNew Samsung Galaxy A27 as Part of Ucom’s Special “Back to School 2026” OfferMillennials, Gen Z, or Gen Alpha: How Different Generations Prepare for the New School Year: Idram&IDBankFinancial Literacy at the Republican Center for Children and Youth Tent Camp: Idram & IDBankUnlocking the Secrets of the Financial World at ''Hayordi'' Camp with Idram&IDBankUcom Supports the Second Phase of ArmDrone’s FPV Drone Educational Program "The Power of One Dram" to "Orran" Charitable Non-Governmental OrganizationUcom and Microsoft Innovation Center’s Cybersecurity Education Program Concludes with a Mini CTF CompetitionCustomer Appreciation Day - This Time at IDBank’s “Erebuni” BranchResults of the Junius Tournament Announced: The Next Round AheadUcom Expands International Roaming Capabilities"Urgently Confirm Your Card Details": IDBank Warns of Hotel Booking ScamsMher Ananyan joins Unibank's Management Board Ucom Supports the Launch of "Remember the Animals" Educational Game Moody’s changes the outlook on IDBank’s ratings to positive IDBank Introduces the New Mastercard World Card with Exclusive Travel Benefits and a Special Launch CampaignConverse Bank and Visa expand their strategic partnership to introduce new customer solutions Ucom and FPWC Ensure Round-the-Clock Wildlife Monitoring in Gnishik Through Solar Energy Idram and IDBank Support Startups at Seaside Startup SummitIt is now possible to register in Unibank’s mobile application through imID as well“Free In-Game Bonuses”: IDBank Warns About Cyberattacks Targeting SchoolchildrenMoody's affirms Converse Bank's ratings and changes outlook to positive from stableNew Achievements in Europe: "Armenian Virtuosos" Scholarship Recipients Embark on Educational Trips to Prestigious Music AcademiesRate.Trading Platform at Seaside Startup Summit: IDBank Introduces an Innovative SolutionKhachaturian Rooftop Grand Opening Supported by IDBankcUcom’s Sales and Service Center Reopens at 24/2 Shahumyan Street in Ararat Scholarship recipients of the “Armenian Virtuosos” Program participated in the Järvi Academy and Pärnu Music Festival in Estonia, representing Armenia on the international stageUcom Supports the Installation of a 15 kW Solar Power Plant at the Vayk Sports School New Financial Skills at the Davidbek Games: Idram&IDBankCashIn Services at AraratBank ATMs: Fast, Simple, and SecureUcom Sales and Service Center Reopens at 3/47 Yerevanyan Street in Yeghvard Up to 25% idcoin when purchasing Flyone flight tickets: Idram&IDBank Converse Bank Named Armenia’s Best Digital Bank for Consumers by EuromoneyUcom and Microsoft Innovation Center Help School Students Build Cybersecurity Skills Ucom Supports Installation of 10 kW Solar Plant in Shenavan, Lori Unibank to Raffle a Trip to ItalyCustomer Appreciation Day in Vanadzor: IDBankHaik Kazazyan to Perform Khachaturian’s Violin Concerto at the Closing Concert of the Madeira Classical Orchestra’s 2025/2026 SeasonMy Forest Armenia is a beneficiary of the "Power of One Dram" initiative in July Become a Unibank shareholder and benefit from an attractive investment opportunityIDBank warns of scam calls impersonating pension fundsA little corner of France in Hrazdan, with the partnership of Converse SME