Yerevan, 17.July.2026,
00
:
00
BREAKING


ԱՄՆ–Իրան լարվածությունը կրկին հասել է վտանգավոր կետի

INTERNATIONAL NEWS

Սեղմեք ԱՅՍՏԵՂ, լրացրեք օնլայն հայտը և մոռացեք հոսանքի վարձի մասին 

ԱՄՆ–Իրան հարաբերություններում լարվածությունը կրկին հասել է վտանգավոր կետի։ Նախագահ Դոնալդ Թրամփի հայտարարությունը, թե ամերիկյան նավատորմը շարժվում է դեպի Իրան, սակայն հույս ունի այն չօգտագործել, հստակ ազդակ է ոչ միայն Թեհրանին, այլև ողջ տարածաշրջանին։ «Մենք շատ նավեր ունենք այդ ուղղությամբ գնացող… Ես կնախընտրեի ոչինչ չտեսնել, բայց մենք շատ ուշադիր հետևում ենք նրանց»,– նշել է Թրամփը՝ փորձելով միաժամանակ ցուցադրել ուժ և պահել դիվանագիտական պատուհանը բաց։

Reuters-ի փոխանցմամբ՝ Մերձավոր Արևելք կժամանեն «USS Abraham Lincoln» ավիակիրը և մի քանի կառավարվող հրթիռային ականակիրներ։ Այս քայլը ռազմական առումով ուժի ցուցադրում է, քաղաքական առումով՝ ճնշման գործիք։ Վաշինգտոնը փաստացի ազդարարում է, որ պատրաստ է արագ արձագանքման, եթե Իրանում զարգացումները դուրս գան վերահսկողությունից, կամ Թեհրանը գնա կոշտ քայլերի։

Լարվածության հիմքում Իրանում դեկտեմբերի 28-ից սկսված լայնածավալ բողոքի ցույցեր են։ Սկզբում տնտեսական բնույթ կրող դժգոհությունները՝ կապված ռիալի արժեզրկման և գնաճի հետ, արագ վերածվեցին հակակառավարական շարժման։ Ցույցերը ուղեկցվել են բախումներով և, ըստ տարբեր աղբյուրների, զանգվածային զոհերով։ Զոհերի թվի շուրջ տվյալները հակասական են․ ԱՄՆ-ում գործող իրավապաշտպան կառույցը խոսում է 4519 զոհի մասին, իրանցի պաշտոնյան Reuters-ին հայտնել է ավելի քան 5000 զոհի, այդ թվում՝ շուրջ 500 անվտանգության ուժերի ներկայացուցիչների մասին, մինչդեռ իրանական պետական հեռուստատեսությունը հղում է անում 3117 զոհի մասին։ Թվերի այս տարբերությունը ինքնին վկայում է տեղեկատվական պատերազմի մասին, որտեղ յուրաքանչյուր կողմ փորձում է ձևավորել իր նարատիվը։

Թրամփը հայտարարել է, թե իր կոշտ հայտարարություններից հետո Իրանը չեղարկել է գրեթե 840 մահապատժի դատավճիռ։
«Եթե դուք այդ մարդկանց կախաղան բարձրացնեք, ձեզ ավելի ուժեղ հարված կհասցվի, քան երբևէ»,– նշել է նա։ Այս հայտարարությունը միաժամանակ երկու նպատակ ունի․ ներքաղաքական հարթությունում ցուցադրել, որ Վաշինգտոնը պաշտպանում է ցուցարարների իրավունքները, իսկ արտաքին քաղաքական հարթությունում՝ զգուշացնել Թեհրանին հնարավոր պատժիչ քայլերի մասին։

Միևնույն ժամանակ, «Middle East Eye»-ի փոխանցմամբ, ԱՄՆ-ն դիտարկում է իրանցի բարձրաստիճան պաշտոնյաների և հրամանատարների նկատմամբ «ճշգրիտ հարվածների» տարբերակը՝ նրանց համարելով պատասխանատու ցուցարարների մահվան համար։ Եթե նման սցենարը իրականություն դառնա, դա կարող է էսկալացիան հասցնել բաց ռազմական բախման շեմին։ Թիրախային հարվածները, որքան էլ «ճշգրիտ» բնութագրվեն, Իրանի կողմից ընկալվելու են որպես ուղիղ ագրեսիա՝ բարձրացնելով տարածաշրջանային պատերազմի ռիսկը։

Իրանի գերագույն առաջնորդ այաթոլա Ալի Խամենեին իր հերթին մեղադրել է Թրամփին՝ ցույցեր հրահրելու և իրավիճակը ապակայունացնելու մեջ։ Այս մեղադրանքը տեղավորվում է Թեհրանի ավանդական դիրքորոշման մեջ, ըստ որի՝ ներքին դժգոհությունները հաճախ ներկայացվում են որպես արտաքին միջամտության արդյունք։ Սա նաև հնարավորություն է իշխանություններին համախմբել պահպանողական հատվածին արտաքին սպառնալիքի շուրջ։

Ստեղծված իրավիճակում կարևոր է հասկանալ մի քանի շերտ․

  • Առաջին՝ ներքին իրանական ճգնաժամը իրական է և ունի սոցիալ-տնտեսական հիմքեր։
  • Երկրորդ՝ ԱՄՆ-ը փորձում է օգտագործել այդ ճգնաժամը որպես լծակ՝ Իրանի վրա առավելագույն ճնշում գործադրելու համար։
  • Երրորդ՝ ռազմական ներկայության ուժեղացումը կարող է լինել զսպման միջոց, բայց նույնքան հեշտությամբ կարող է դառնալ սխալ հաշվարկի պատճառ։

Տարածաշրջանի համար ռիսկերը մեծ են։ Պարսից ծոցում ցանկացած ռազմական բախում անմիջապես կազդի նավթի գների, գլոբալ շուկաների և անվտանգային հավասարակշռության վրա։ Հայաստանի նման երկրների համար, որոնք գտնվում են Իրանի անմիջական հարևանությամբ, իրավիճակը ունի նաև ուղիղ անվտանգային և տնտեսական հետևանքներ՝ սկսած տրանսպորտային ուղիներից մինչև էներգետիկ համագործակցություն։

Այս փուլում կողմերը կարծես շարժվում են «վերահսկվող էսկալացիայի» տրամաբանությամբ․ ուժի ցուցադրում՝ առանց անմիջական հարվածի։ Սակայն պատմությունը ցույց է տալիս, որ նման լարված միջավայրում մեկ սխալ քայլը կամ սխալ հաշվարկը կարող է արագ փոխել խաղի կանոնները։

ԱՄՆ-ի նավատորմի տեղաշարժը ոչ միայն ռազմական, այլև քաղաքական ազդանշան է։ Հարցը մնում է՝ արդյոք այն կծառայի որպես զսպման միջոց, թե կդառնա նոր բախման նախերգանք։

Հետևեք մեզ՝ այստեղ

Ucom and Microsoft Innovation Center Help School Students Build Cybersecurity Skills Ucom Supports Installation of 10 kW Solar Plant in Shenavan, Lori Unibank to Raffle a Trip to ItalyCustomer Appreciation Day in Vanadzor: IDBankHaik Kazazyan to Perform Khachaturian’s Violin Concerto at the Closing Concert of the Madeira Classical Orchestra’s 2025/2026 SeasonMy Forest Armenia is a beneficiary of the "Power of One Dram" initiative in July Become a Unibank shareholder and benefit from an attractive investment opportunityIDBank warns of scam calls impersonating pension fundsA little corner of France in Hrazdan, with the partnership of Converse SME Idram is the general partner of the "Towards Conscious Parenting 2026" annual conference Polytechnic University Graduation Ceremony Held with the Support of Unibank Converse Bank Completes the Placement of EBRD Bonds From Financial Adventures to Great Victories: The 4th Junius Financial Online Tournament Wrapped UpThe Power of One Dram and the Armenian State Symphony Orchestra Conclude the Forest Project Launched in Shirak EBRD to Launch AMD 5 Billion Floating-Rate Bond Offering in Armenia Three-day Financial Literacy Course at the FAST Foundation’s AI Camp: Idram&IDBank Coffee, a Break, and Up to 10% idcoin with Idram&IDBank Ucom Introduces the New uMix 5000 Regional Package: 3 Services for Just AMD 5,000 per Month "Monaco glamour, Vegas energy, Macau prestige - yet uniquely Armenian." Artak Tovmasyan on how Seven Visions is redefining world-class hospitality Travel Without Borders: Ucom Introduces New uTravel Packages Artur Nakhshikyan has joined the Supervisory Board of Unibank "Your smartphone is locked": IDBank warns of cyberextortion that turns your smartphone into a "brick" “From Classroom to Orbit”: With Ucom’s Support, “Space 1.0” Is Being Introduced in 15 Schools Across Armenia AraratBank Reports Growth in its SME Loan Portfolio in 2025 Converse Bank and ADB expand access to MSME and sustainable finance in ArmeniaUnibank and "Vanq" Charity Fund Support Wheelchair Basketball Exhibition Game in Yerevan Armenia’s Largest QR Payment Systems to Collaborate: ArcaQR – IdramNet AraratBank Summarizes 2025 Results at the Annual General Meeting of Shareholders Business registration is now available at UnibankUp to 20% idcoin for International Shopping with IDBank Visa CardsAI Solutions, Expanded Geography and Much More. Eventhub's New Features and Offers Unibank and Unisport took part in the "Tricolor" Yerevan Beat Run. Moody’s affirms IDBank’s Ba3 rating with a stable outlookUcom’s Sales and Service Center Reopens at 16 Bagratunyats Street Unibank's annual general meeting of shareholders will be held today: the bank's net profit amounted to 9.8 billion drams Telecom Armenia OJSC and AzerTelecom OJSC Sign Internet Traffic Transit Agreement AraratBank: A New Rhythm of Life for Children with Hearing ImpairmentsUcom Is the Technology Partner of the Street Ball Armenia Cup 2026 Idram and Glovo Sign Memorandum of Cooperation in BarcelonaTop Travel Destinations of 2026: IDBank Ucom and Impact Hub Yerevan Continue Supporting the Development of Green Startups in Armenia Moody's Ratings affirms Unibank’s B1 ratings with a stable outlook''Do not trust your eyes’’: IDBank warns about fraud using deepfakes Up to 30% idcoin at pools: Idram&IDBankMoody’s Reaffirms ZCMC’s B2 Credit Rating with Stable Outlook ''Teach For Armenia'' is the June beneficiary of the ''Power of One Dram'' Firebird and the Government of Kazakhstan Sign Strategic Agreements to Advance National AI Infrastructure IDBank issued the 4th and 5th tranches of bonds of 2026 Financial Literacy Training for Young Chess Players: Idram & IDBankWildberries and Unibank in Armenia Launch Installment Purchase Service