Yerevan, 30.May.2026,
00
:
00
English
Հայերեն Русский
BREAKING
Lavrov: Russia intends to outline concrete steps to resolve issues in Karabakh Armenia President signs decree on calling snap parliamentary elections on June 20 Armenia President petitions to Constitutional Court Armenia legislature convenes special session to consider new Electoral Code Latvia parliament recognizes Armenian Genocide 145 new cases of COVID-19 confirmed in Armenia Armenia acting Deputy PM receives Iran Ambassador Azerbaijanis advance in territory of Nor Ghazanchi village of Karabakh's Martakert again, negotiations underway Lebanon official to Armenians: You were killed by sword, we—by famine, blockade, but culprit is one Al-Arabia: 10,000 people parade with torches in Yerevan in memory of 1.5 million Armenians killed in Ottoman Turkey Greek PM expects to meet with Erdogan in the near future Armenia Ombudsman on protest held in front of Prosecutor General's Office


ԱՄՆ–Իրան լարվածությունը կրկին հասել է վտանգավոր կետի

INTERNATIONAL NEWS
Կիսվել

Սեղմեք ԱՅՍՏԵՂ, լրացրեք օնլայն հայտը և մոռացեք հոսանքի վարձի մասին 

ԱՄՆ–Իրան հարաբերություններում լարվածությունը կրկին հասել է վտանգավոր կետի։ Նախագահ Դոնալդ Թրամփի հայտարարությունը, թե ամերիկյան նավատորմը շարժվում է դեպի Իրան, սակայն հույս ունի այն չօգտագործել, հստակ ազդակ է ոչ միայն Թեհրանին, այլև ողջ տարածաշրջանին։ «Մենք շատ նավեր ունենք այդ ուղղությամբ գնացող… Ես կնախընտրեի ոչինչ չտեսնել, բայց մենք շատ ուշադիր հետևում ենք նրանց»,– նշել է Թրամփը՝ փորձելով միաժամանակ ցուցադրել ուժ և պահել դիվանագիտական պատուհանը բաց։

Reuters-ի փոխանցմամբ՝ Մերձավոր Արևելք կժամանեն «USS Abraham Lincoln» ավիակիրը և մի քանի կառավարվող հրթիռային ականակիրներ։ Այս քայլը ռազմական առումով ուժի ցուցադրում է, քաղաքական առումով՝ ճնշման գործիք։ Վաշինգտոնը փաստացի ազդարարում է, որ պատրաստ է արագ արձագանքման, եթե Իրանում զարգացումները դուրս գան վերահսկողությունից, կամ Թեհրանը գնա կոշտ քայլերի։

Լարվածության հիմքում Իրանում դեկտեմբերի 28-ից սկսված լայնածավալ բողոքի ցույցեր են։ Սկզբում տնտեսական բնույթ կրող դժգոհությունները՝ կապված ռիալի արժեզրկման և գնաճի հետ, արագ վերածվեցին հակակառավարական շարժման։ Ցույցերը ուղեկցվել են բախումներով և, ըստ տարբեր աղբյուրների, զանգվածային զոհերով։ Զոհերի թվի շուրջ տվյալները հակասական են․ ԱՄՆ-ում գործող իրավապաշտպան կառույցը խոսում է 4519 զոհի մասին, իրանցի պաշտոնյան Reuters-ին հայտնել է ավելի քան 5000 զոհի, այդ թվում՝ շուրջ 500 անվտանգության ուժերի ներկայացուցիչների մասին, մինչդեռ իրանական պետական հեռուստատեսությունը հղում է անում 3117 զոհի մասին։ Թվերի այս տարբերությունը ինքնին վկայում է տեղեկատվական պատերազմի մասին, որտեղ յուրաքանչյուր կողմ փորձում է ձևավորել իր նարատիվը։

Թրամփը հայտարարել է, թե իր կոշտ հայտարարություններից հետո Իրանը չեղարկել է գրեթե 840 մահապատժի դատավճիռ։
«Եթե դուք այդ մարդկանց կախաղան բարձրացնեք, ձեզ ավելի ուժեղ հարված կհասցվի, քան երբևէ»,– նշել է նա։ Այս հայտարարությունը միաժամանակ երկու նպատակ ունի․ ներքաղաքական հարթությունում ցուցադրել, որ Վաշինգտոնը պաշտպանում է ցուցարարների իրավունքները, իսկ արտաքին քաղաքական հարթությունում՝ զգուշացնել Թեհրանին հնարավոր պատժիչ քայլերի մասին։

Միևնույն ժամանակ, «Middle East Eye»-ի փոխանցմամբ, ԱՄՆ-ն դիտարկում է իրանցի բարձրաստիճան պաշտոնյաների և հրամանատարների նկատմամբ «ճշգրիտ հարվածների» տարբերակը՝ նրանց համարելով պատասխանատու ցուցարարների մահվան համար։ Եթե նման սցենարը իրականություն դառնա, դա կարող է էսկալացիան հասցնել բաց ռազմական բախման շեմին։ Թիրախային հարվածները, որքան էլ «ճշգրիտ» բնութագրվեն, Իրանի կողմից ընկալվելու են որպես ուղիղ ագրեսիա՝ բարձրացնելով տարածաշրջանային պատերազմի ռիսկը։

Իրանի գերագույն առաջնորդ այաթոլա Ալի Խամենեին իր հերթին մեղադրել է Թրամփին՝ ցույցեր հրահրելու և իրավիճակը ապակայունացնելու մեջ։ Այս մեղադրանքը տեղավորվում է Թեհրանի ավանդական դիրքորոշման մեջ, ըստ որի՝ ներքին դժգոհությունները հաճախ ներկայացվում են որպես արտաքին միջամտության արդյունք։ Սա նաև հնարավորություն է իշխանություններին համախմբել պահպանողական հատվածին արտաքին սպառնալիքի շուրջ։

Ստեղծված իրավիճակում կարևոր է հասկանալ մի քանի շերտ․

  • Առաջին՝ ներքին իրանական ճգնաժամը իրական է և ունի սոցիալ-տնտեսական հիմքեր։
  • Երկրորդ՝ ԱՄՆ-ը փորձում է օգտագործել այդ ճգնաժամը որպես լծակ՝ Իրանի վրա առավելագույն ճնշում գործադրելու համար։
  • Երրորդ՝ ռազմական ներկայության ուժեղացումը կարող է լինել զսպման միջոց, բայց նույնքան հեշտությամբ կարող է դառնալ սխալ հաշվարկի պատճառ։

Տարածաշրջանի համար ռիսկերը մեծ են։ Պարսից ծոցում ցանկացած ռազմական բախում անմիջապես կազդի նավթի գների, գլոբալ շուկաների և անվտանգային հավասարակշռության վրա։ Հայաստանի նման երկրների համար, որոնք գտնվում են Իրանի անմիջական հարևանությամբ, իրավիճակը ունի նաև ուղիղ անվտանգային և տնտեսական հետևանքներ՝ սկսած տրանսպորտային ուղիներից մինչև էներգետիկ համագործակցություն։

Այս փուլում կողմերը կարծես շարժվում են «վերահսկվող էսկալացիայի» տրամաբանությամբ․ ուժի ցուցադրում՝ առանց անմիջական հարվածի։ Սակայն պատմությունը ցույց է տալիս, որ նման լարված միջավայրում մեկ սխալ քայլը կամ սխալ հաշվարկը կարող է արագ փոխել խաղի կանոնները։

ԱՄՆ-ի նավատորմի տեղաշարժը ոչ միայն ռազմական, այլև քաղաքական ազդանշան է։ Հարցը մնում է՝ արդյոք այն կծառայի որպես զսպման միջոց, թե կդառնա նոր բախման նախերգանք։

Հետևեք մեզ՝ այստեղ

Կիսվել
Timeline
On May 30, "Unisport" will compete for the title of the Armenian championWith IDBank’s Support, Ian Gillan and Tony Iommi Awards Established at Gyumri Music School No. 6An unforgettable day instead of toys: June 1st guide from Idram&IDBankUnibank Issues Perpetual Bonds with a 13.25% Annual Yield for Shareholders IDBank Presented It’s Vision for Social Responsibility at Impacture 2026Unibank will not increase fixed-adjustable interest rates on loans secured by real estate Ucom General Director Ralph Yirikian Participated in the Impacture 2026 Conference“We are switching you to 5G, type a command”: IDBank warns about a fraud disguised as a “network update”Ucom and staff.am Bring Together Armenia’s Business Leaders at Executive Offsite Vol.1 Ameriabank and ADB Signed a $100 Million Agreement to Expand Micro, Small, and Medium-Sized Enterprise and Green Finance in ArmeniaLove Is… card from Unibank can win a trip to Paris Learn by Playing. A Series of Financial Literacy Games with Idram, IDBank and “Novosti-Armenia”Ucom and the Microsoft Innovation Center Collaborate on Cybersecurity EducationUnisport – Armenian Futsal Cup holderSummer starts with iced coffee, what if it brings bonuses too? Idram&IDBank AraratBank reduces loan interest rates for around 400 reliable SME customersTeam Holding Announces the Launch of the Third and Final Placement Phase of USD Bonds. Underwriter - Freedom Broker Armenia Unibank Launches Biometric Identification in UNIMobile App Unisport reaches the finals of the Futsal Armenian Cup and Premier League IDBank was the strategic partner of the “Women in Leadership Forum & Awards 2026”Unibank Launches Fee-Free Online Payroll Card IssuanceUcom Supported the First-ever Western Asia Regional FPV Drone Race in Armenia Protect Yourself from Fraud: Safety Tips from AraratBankUnibank Offers 50% Discount on Cards During WeekendsPlanning your trip from a scratch: tips from IDBankIDBank supports the Opening Event of Wizz Air’s “Let’s Get Lost” CampaignUnibank provided cashback to more than 2 000 reliable SME borrowers AraratBank Supports Another Successful Entry into the Capital Market“Cannot deliver your package”. IDBank warns about fake messages from ‘’HayPost’’Ucom and SunChild Continue Joint Initiatives for a Greener Future Grant Akopian has been elected to the AmCham Board Unibank was a partner of the international forum “Yerevan Dialogue” EIB Group and Ameriabank strengthen support for Armenian businesses through EU-backed guarantee The Power of One Dram to ‘’Vahe Meliksetyan’’ FoundationThe international chess tournament supported by IDBank has concludedAraratBank and Urartu Football Club Team Up to Promote Financial LiteracyFINTECH360 International Conference Held in Armenia Ucom Upgrades Internet Speed for Unity Packages Two Milestones, One Celebration: Moneytun Turns 20, Partnership with AraratBank Marks 10 YearsBell Ringing Ceremony at the London Stock Exchange marks Ameriabank’s inclusion in the FTSE 100 as part of LFG AraratBank Announces Change in Executive Leadership Brilliant Performance of Khachaturian’s Piano Concerto by the Thessaloniki Symphony Orchestra — Dedicated to the Memory of the Victims of the Armenian GenocideAraratBank Supports Launch of the 15th Anniversary “Faces of Memory” Seminar “Your Relative is in Danger”: IDBank Warns About an Aggressive Wave of Phone ScamsSoft Construct Showcased New Career Opportunities at Career City Fest 2K26 Financial Literacy Course for Learning Mission non-profit organization. Idram&IDBank A New Level of Digital Banking: IDBank Launches Strategic Partnership with OracleInternational Mother Earth Day. Idram&IDBankUcom Announces the Launch of Its Carbon Footprint Management ProgramUnibank issues USD bonds with a 5.6% yield
All Timeline »
Most Popular
1 Unibank will not increase fixed-adjustable interest rates on loans secured by real estate 2 IDBank Presented It’s Vision for Social Responsibility at Impacture 2026 3 Ucom and staff.am Bring Together Armenia’s Business Leaders at Executive Offsite Vol.1 4 Ucom General Director Ralph Yirikian Participated in the Impacture 2026 Conference 5 “We are switching you to 5G, type a command”: IDBank warns about a fraud disguised as a “network upd...
Poll