Yerevan, 29.October.2026,
00
:
00
English
Հայերեն Русский
BREAKING
Lavrov: Russia intends to outline concrete steps to resolve issues in Karabakh Armenia President signs decree on calling snap parliamentary elections on June 20 Armenia President petitions to Constitutional Court Armenia legislature convenes special session to consider new Electoral Code Latvia parliament recognizes Armenian Genocide 145 new cases of COVID-19 confirmed in Armenia Armenia acting Deputy PM receives Iran Ambassador Azerbaijanis advance in territory of Nor Ghazanchi village of Karabakh's Martakert again, negotiations underway Lebanon official to Armenians: You were killed by sword, we—by famine, blockade, but culprit is one Al-Arabia: 10,000 people parade with torches in Yerevan in memory of 1.5 million Armenians killed in Ottoman Turkey Greek PM expects to meet with Erdogan in the near future Armenia Ombudsman on protest held in front of Prosecutor General's Office

Ո՞րն է ավելի ճիշտ՝ ֆրանսիակա՞ն, թե՞ հունահռոմեկան ըմբշամարտ. «Փաստ»

ՀԱՆՐԱՀԱՅՏ ՄՈԼՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ
Կիսվել

«Փաստ» օրաթերթը գրում է.

Ըմբշամարտը ամենահին մարտարվեստներից է։ Շատ հազարամյակներ մարդիկ պայքարելու հմտություններն օգտագործել են ոչ միայն գոյատևելու կամ զվարճանալու, այլ նաև ֆիզիկական և հոգևոր զարգացման համար: Ժամանակի ընթացքում ըմբշամարտն ավելի բովանդակալից է դարձել և արմատավորվել կյանքում որպես ինքնապաշտպանության համար նախատեսված գործողությունների առանձին համալիր:

Տարեգրություններն ու հին ձեռագրերը վկայում են, որ ըմբշամարտն ամենամեծ ժողովրդականությունը ձեռք է բերել Հին Հունաստանում, որտեղ մ.թ.ա. 704 թվականին այն ներառվել է հնագույն Օլիմպիական խաղերի ծրագրում։ Ըմբշամարտի կանոնների առաջին ստեղծողը եղել է հույն մարզիկ Թեսեուսը։ Այն ժամանակ և՛ Պյութագորասը, և՛ Պլատոնը և՛, իհարկե, Օլիմպիական խաղերի բազմակի հաղթող Միլոն Կրոտոնցին են համարվել ժամանակի հայտնի ըմբիշներ։

Հետագայում հռոմեացիները հաճույքով վերցրել են հույների այդ կիրքը: Բայց նրանց մոտ ըմբշամարտն ավելի շատ նման է եղել բռնցքամարտի կամ գլադիատորական կռվի, իսկ հաղթողներն անմիջապես դարձել են ժողովրդի կուռքերը։

Հետագայում Եվրոպայում հունահռոմեական ըմբշամարտն առավել զարգացում է ստացել Ֆրանսիայում 19-րդ դարի սկզբին, և արդեն եղել են որոշակի կանոններ: Ի տարբերություն ազատ ոճի, հունահռոմեական ոճի ըմբշամարտում ոտքերի հետ ցանկացած գործողություն արգելված է, բռնումներն իրականացվում են միայն ձեռքով, և հաղթում է այն մարզիկը, որն առաջինն է մրցակցի երկու ուսերը դնում գետնին:

Այդ՝ ֆրանսիական ըմբշամարտը, ինչպես այն շարունակել էին որոշները կոչել նույնիսկ մինչև 1948 թվականը, թեպետ վաղուց դրա անունը փոխվել էր, հսկայական ժողովրդականություն է ձեռք բերել հասարակ մարդկանց և կրկեսի արտիստների շրջանում: Ժամանակի ընթացքում սկսել են անցկացվել քաղաքային և ազգային առաջնություններ։ Աշխարհի տարբեր ծայրերից սկսել են մարզիկներ գալ Ֆրանսիա մրցումներին մասնակցելու համար։ Արդյունքում ֆրանսիական ըմբշամարտը համաշխարհային ճանաչում է ձեռք բերել: 1896 թվականին ֆրանսիական ըմբշամարտը վերանվանվել է հունահռոմեականի և հետո ներառվել է ժամանակակից առաջին ամառային Օլիմպիական խաղերի ծրագրում։ 1898 թվականին անցկացվել է Եվրոպայի առաջին առաջնությունը, իսկ 1904 թվականին՝ այդ նոր մարզաձևի աշխարհի առաջնությունը։ 1912 թվականին ստեղծվել է ըմբշամարտի միջազգային ֆեդերացիան։

Հունահռոմեական ըմբշամարտը ժամանակին տարածված է եղել ամբողջ ԽՍՀՄ-ում, և , իհարկե, Հայաստանը ևս դրանից անմասն չի մնացել: Հայ մարզիկները ինչպես ԽՍՀՄ-ում, այնպես էլ ներկայում՝ անկախ Հայաստանի պատմության ընթացքում լավագույնս են ներկայանում բազմաթիվ միջազգային հարթակներում: Հունահռոմեական ըմբշամարտը մարտարվեստի չափանիշ է։ Ողջ աշխարհում է այն զարգանում, և հպարտությամբ կարող ենք ասել, որ հայկական դպրոցը այդ մարզաձևի լավագույն դպրոցների շարքում է։

ԿԱՄՈ ԽԱՉԻԿՅԱՆ 

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

Կիսվել
Timeline
Digital Future and Sustainable Development: IDBank's Chairman of the Management Board in an Interview with ForbesApplications Now Open: Armenian Virtuosos International Academy-Festival 2027Book Published with Ucom’s Support Presented at COP17: “The Secret Path of Hovazadzor”Ucom Highlights the Role of Technology in Nature Conservation at COP17“The people of Stepanavan will show through their votes that every attempt to deceive them with videos is doomed to fail”: “Strong Armenia” Party With Ucom’s Support, SunChild Brings Cinema and Environmental Conservation TogetherYoung Musicians of the “Armenian Virtuosos” Program Perform in the COP17 A Birthday in Italy with UnibankIdram and IDBank Participated in the Opening of My Forest Armenia’s Pavilion at COP17Unibank Receives B++ Sustainability Alignment Rating from Agents for Impact GmbH Ucom Supported Yerevan Conservation Symposium 2026 as Strategic PartnerIDBank to Showcase Environmental and Innovative Initiatives at COP17New AI-Powered Wildlife Monitoring Camera Installed in Paruyr Sevak with the Support of Ucom35 Years of Trust: IDBank Celebrates with Its CustomersBusiness and mining leader Mark Cutifani to deliver keynote speech at the 3rd Mining Armenia Forum“From Classroom to Orbit”: With Ucom’s Support, “Space 1.0” Is Being Introduced in 15 Schools Across ArmeniaAfeyan Initiatives for Armenia Awards Grant to the Armenia Education Initiative to Expand the Teach For Armenia’s Seroond School Turnaround Program Ucom to Participate in COP17 Together with FPWC, Showcasing Their Environmental Partnership“The Golden Hour”: IDBank explains how to respond effectively to a scam attackNelli Kocharyan Presents Converse Bank’s Vision for Development of International Relations at the BACEE Conference BACEE International Conference Kicks Off with Converse Bank as Lead Sponsor Unibank has issued perpetual bonds with an annual coupon yield of 13.2% Ucom Measures the Environmental Impact of Its OperationsUnibank Offers USD-Denominated Bonds with an Annual Coupon Rate of 6% Ucom Becomes an Official Partner of the Armenia-UK Business Forum 2026Ucom Sales and Service Center at 20/52 Erebuni Reopens After Renovation Unibank Joins the Armenian Solar Energy AssociationThe Widely Discussed Dvin Crown Project. A New Visibility Platform for Brands Has Emerged in the Heart of YerevanAmeriabank named Most Innovative Digital Bank in Armenia, alongside 9 Global Finance Digital Banking AwardsUnibank and Picsart Academy Host Kids Day for ChildrenUnibank Issues AMD and USD Bonds with Annual Coupon Rates of 10.3% and 6%Artur Hovhannisyan and the Ambassador of Bulgaria to Armenia discussed a number of programs of mutual interest to Armenia and Bulgaria A new and fantastic story was born in the heart of Yerevan—the spirit of the old city at Hayasa Hotel Old YerevanConverse Bank is Lead Sponsor of the BACEE International Banking Conference Ralph Yirikian on the Cost of Digital Transformation at the 13th Regional HR Conference You Can Now Pay with Idram on Glovo: The Long-Awaited Partnership Is Now a RealityRate.Trading: Currency Exchange on a New Digital PlatformIdram's "City of Good Deeds": From Teamwork to Real Charitable Projects Ucom and FAST Bring Together Artificial Intelligence and Green Innovation From Car Selection to Purchase – All in One Place: Ameriabank to Present its Myar.am Platform and Special Offers at Armenian Auto Show IDBank and the “Dekavva Fund” Stand with People from Artsakh Ucom Supports AI-Powered Camera Installation for Nature Conservation Dmitry Ishkhanov Opens the New Steinway’s Concert Life in Pardubice Ucom Fellowship Participants Meet Ralph Yirikian at UcomUnibank Becomes Title Sponsor of Alashkert Football ClubSergey Smbatyan’s Music for Future Foundation and the Lang Lang International Music Foundation Invite Young Pianists to Apply for the Prestigious Lang Lang Young Scholars ProgramUnibank Call Center Now Available 24/7 on Weekdays Ralph Yirikian Discusses the Challenges of Modern Leadership with Leadership School ParticipantsUnibank Becomes Lead Sponsor of AGBU’s Global Run in Support of Camp NairiUnibank’s Renamed “Tumanyan” Branch Opens at a New Location
All Timeline »
Most Popular
1 Ucom Highlights the Role of Technology in Nature Conservation at COP17 2 Applications Now Open: Armenian Virtuosos International Academy-Festival 2027 3 Digital Future and Sustainable Development: IDBank's Chairman of the Management Board in an Intervie... 4 A Birthday in Italy with Unibank 5 Book Published with Ucom’s Support Presented at COP17: “The Secret Path of Hovazadzor”
Poll