Yerevan, 26.September.2026,
00
:
00
BREAKING


Քաղցկեղը սկսվում է նախաճաշից. 3 սնունդ, որոնցից պետք է խուսափել

LIFE

Սեղմեք ԱՅՍՏԵՂ, լրացրեք օնլայն հայտը և մոռացեք հոսանքի վարձի մասին

Առավոտյան քաղցը հաճախ հաղթում է ինքնապահպանման բնազդին։ Մենք սովոր ենք մտածել, թե նախաճաշի հիմնական խնդիրը ավելորդ կալորիաներն են կամ ստամոքսի ծանրությունը։ Սակայն իրականությունն ավելի լուրջ է․ օրվա առաջին կերակուրը կարող է նաև ազդել առողջության վրա՝ որոշ դեպքերում մեծացնելով քաղցկեղի զարգացման ռիսկը։

Քաղցկեղի ռիսկը կարող է սկսվել նախաճաշից․ ի՞նչ մթերքներից է պետք զգուշանալ

Վերջին ուսումնասիրությունները, այդ թվում՝ Քաղցկեղի հետազոտությունների միջազգային գործակալության (IARC) զեկույցները, ցույց են տալիս, որ քաղցկեղի դեպքերի զգալի մասը կապված է սննդակարգի հետ։ Առավոտյան նյութափոխանակությունը ակտիվ է, և օրգանիզմը արագ կլանում է ընդունվող սնունդը։ Եթե այն հարուստ է վնասակար միացություններով, դա կարող է նպաստել առողջական խնդիրների առաջացմանը։

Դիտարկենք մի քանի սննդային խմբեր, որոնց օգտագործումը ցանկալի է սահմանափակել։

Տապակած սնունդ և ակրիլամիդի վտանգը

Կարտոֆիլի կամ հացի վրա առաջացող ոսկեգույն կեղևը ձևավորվում է Մայարի ռեակցիայի արդյունքում։ Բարձր ջերմաստիճանում (120°C-ից բարձր) այս գործընթացի ընթացքում առաջանում է ակրիլամիդ՝ նյութ, որը համարվում է հավանական քաղցկեղածին։

Հատկապես վտանգավոր է օսլայով հարուստ մթերքների տապակումը բարձր ջերմաստիճանում կամ բազմակի օգտագործված յուղի մեջ։ Այդ դեպքում կարող են առաջանալ նաև պոլիցիկլիկ արոմատիկ ածխաջրածիններ, որոնք կապված են վնասակար ազդեցությունների հետ։

Մասնագետները խորհուրդ են տալիս հնարավորինս խուսափել չափազանց տապակված սննդից և նախընտրել եփած կամ թխած տարբերակներ։

Թթու մթերքներ և նիտրոզամինների առաջացում

Թթու վարունգը կամ թթու բանջարեղենը շատերի սեղանի մշտական բաղադրիչն է։ Սակայն խնդիրը ոչ թե հենց բանջարեղենն է, այլ դրանց պատրաստման եղանակը և օրգանիզմում տեղի ունեցող քիմիական գործընթացները։

Որոշ պայմաններում նիտրատները կարող են վերածվել նիտրոզամինների՝ միացությունների, որոնք համարվում են քաղցկեղածին։ Ռիսկը կարող է մեծանալ, եթե թթու մթերքները համադրվում են վերամշակված մսի հետ։

Եթե չեք ցանկանում հրաժարվել նման մթերքներից, ավելի անվտանգ ընտրություն կարող են լինել բնական խմորմամբ պատրաստված տարբերակները՝ առանց ավելորդ քացախի։

Վերամշակված միս՝ բարձր ռիսկի խմբում

Երշիկեղենը, բեկոնը, խոզապուխտը և այլ վերամշակված մսամթերքներ դասակարգվել են որպես բարձր ռիսկի (1-ին խմբի) քաղցկեղածիններ։ Դրանց մեջ պարունակվող որոշ նյութեր, օրինակ՝ նատրիումի նիտրիտը, կարող են վնասել աղիքների լորձաթաղանթը։

Ուսումնասիրությունները ցույց են տալիս, որ նման մթերքների հաճախակի օգտագործումը կարող է բարձրացնել հատկապես հաստ աղիքի քաղցկեղի ռիսկը։ Այդ պատճառով մասնագետները խորհուրդ են տալիս սահմանափակել դրանց օգտագործումը։

Ինչ ընտրել փոխարենը

Առողջ նախաճաշը պետք է լինի հավասարակշռված և սննդարար։ Օրինակ՝

  • ամբողջական հատիկներից պատրաստված վարսակը՝ հարուստ մանրաթելով,
  • փափուկ եփած ձուն՝ որպես սպիտակուցի աղբյուր,
  • ընկույզները՝ օգտակար ճարպերի և միկրոտարրերի համար։

Այսպիսի սնունդը նպաստում է օրգանիզմի բնական պաշտպանական մեխանիզմների աշխատանքին։

Կարևոր է նաև սնվելու ժամանակը

Մասնագետները խորհուրդ են տալիս պահպանել առնվազն 12 ժամ ընդմիջում ընթրիքի և նախաճաշի միջև։ Այս ընթացքում օրգանիզմում ակտիվանում են բջջային վերականգնման գործընթացները։

Բացի այդ, խորհուրդ է տրվում սուրճ կամ թեյ օգտագործել ոչ թե անմիջապես սնվելուց հետո, այլ որոշ ժամանակ անց, որպեսզի սննդանյութերի յուրացումը չխանգարվի։

Առողջությունը մեծապես կախված է ամենօրյա փոքր ընտրություններից։ Արժե՞ արդյոք նախընտրել արագ և ոչ միշտ օգտակար նախաճաշը, թե՞ ձևավորել ավելի առողջ սննդային սովորություններ՝ երկարաժամկետ բարեկեցության համար։

Թարգմանությունը՝ Past.am-ի

Հետևեք մեզ՝ այստեղ

You Can Now Pay with Idram on Glovo: The Long-Awaited Partnership Is Now a RealityRate.Trading: Currency Exchange on a New Digital PlatformIdram's "City of Good Deeds": From Teamwork to Real Charitable Projects Ucom and FAST Bring Together Artificial Intelligence and Green Innovation From Car Selection to Purchase – All in One Place: Ameriabank to Present its Myar.am Platform and Special Offers at Armenian Auto Show IDBank and the “Dekavva Fund” Stand with People from Artsakh Ucom Supports AI-Powered Camera Installation for Nature Conservation Dmitry Ishkhanov Opens the New Steinway’s Concert Life in Pardubice Ucom Fellowship Participants Meet Ralph Yirikian at UcomUnibank Becomes Title Sponsor of Alashkert Football ClubSergey Smbatyan’s Music for Future Foundation and the Lang Lang International Music Foundation Invite Young Pianists to Apply for the Prestigious Lang Lang Young Scholars ProgramUnibank Call Center Now Available 24/7 on Weekdays Ralph Yirikian Discusses the Challenges of Modern Leadership with Leadership School ParticipantsUnibank Becomes Lead Sponsor of AGBU’s Global Run in Support of Camp NairiUnibank’s Renamed “Tumanyan” Branch Opens at a New LocationUcom Continues Large-Scale Network Modernization, Expanding 5G Coverage and Enhancing Connectivity EBRD’s AMD-denominated bonds listed on AMX; Converse Bank acted as underwriterBecome a Unibank shareholder and acquire perpetual bonds with a 13.25% yieldThe Unprecedented Educational Summer of the 'Armenian Virtuosos'All Armflix Content Is Once Again Available on UplayHayk Melikyan Opens the 5th Festival of Armenian Culture in KatowiceHarutyun Harutyunyan: “The Government Has No Intention of Applying for EU Membership and Adopted the Law to Prevent a Referendum”Ucom Supports Coca-Cola Fest 2026 “Orran” Students Start the New Academic Year with Support from “The Power of One Dram”It is with deep awareness of the seriousness of this supposition as well as concern that we pose the question of the above headline“Armenian Virtuosos” Scholarship Recipients Take the Stage at the 4th International Festival of Youth Orchestras of the WorldUnibank Launches a New Promotion "U-Teenager": Grand Prize — a Summer Course at One of the Top Universities AbroadSEROOND Begins: Armenia’s First Authored School Model Based on Whole-Child Development, Enabled by AI"Unisport" Advances to the Main Round of the UEFA Futsal Champions League Cybersecurity Course Graduates Take Part in Ucom’s “Junior Academy” ProgramUcom Introduces Green Tariff Plans, Turning Everyday Connectivity into Environmental Impact Ucom Launches “Unity Back to School” Special Offer for the New School YearUcom’s Sales and Service Center Reopens at 7 Sayat-Nova Street in Gyumri "Unisport" Competes in the UEFA Futsal Champions LeagueAram Barseghyan Appointed CEO of Team Telecom Armenia, Hayk Yesayan to Lead Team GroupLetter of Congratulations to His Holiness Karekin II on His 75th Birthday “Side by Side” Program for Artsakh Families in the Sevan Community: IDBankArega Hovsepyan is our candidate for Chair of the Committee on European IntegrationThe Final Round of the Junius Tournament Has BegunAwards Ceremony for the “Top 100 Students of Armenia” Competition: Presentation of CertificatesNew Samsung Galaxy A27 as Part of Ucom’s Special “Back to School 2026” OfferMillennials, Gen Z, or Gen Alpha: How Different Generations Prepare for the New School Year: Idram&IDBankFinancial Literacy at the Republican Center for Children and Youth Tent Camp: Idram & IDBankUnlocking the Secrets of the Financial World at ''Hayordi'' Camp with Idram&IDBankUcom Supports the Second Phase of ArmDrone’s FPV Drone Educational Program "The Power of One Dram" to "Orran" Charitable Non-Governmental OrganizationUcom and Microsoft Innovation Center’s Cybersecurity Education Program Concludes with a Mini CTF CompetitionCustomer Appreciation Day - This Time at IDBank’s “Erebuni” BranchResults of the Junius Tournament Announced: The Next Round AheadUcom Expands International Roaming Capabilities