Yerevan, 31.May.2026,
00
:
00
English
Հայերեն Русский
BREAKING
Lavrov: Russia intends to outline concrete steps to resolve issues in Karabakh Armenia President signs decree on calling snap parliamentary elections on June 20 Armenia President petitions to Constitutional Court Armenia legislature convenes special session to consider new Electoral Code Latvia parliament recognizes Armenian Genocide 145 new cases of COVID-19 confirmed in Armenia Armenia acting Deputy PM receives Iran Ambassador Azerbaijanis advance in territory of Nor Ghazanchi village of Karabakh's Martakert again, negotiations underway Lebanon official to Armenians: You were killed by sword, we—by famine, blockade, but culprit is one Al-Arabia: 10,000 people parade with torches in Yerevan in memory of 1.5 million Armenians killed in Ottoman Turkey Greek PM expects to meet with Erdogan in the near future Armenia Ombudsman on protest held in front of Prosecutor General's Office


Լույսային աղտոտվածությունը Երկրի վրա 2014 թվականից ի վեր աճել է 16%-ով

ՀԱՆՐԱՀԱՅՏ ՄՈԼՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ
Կիսվել

Սեղմեք ԱՅՍՏԵՂ, լրացրեք օնլայն հայտը և մոռացեք հոսանքի վարձի մասին 

Երկիրը գիշերները դառնում է ավելի ու ավելի պայծառ։ Արբանյակային դիտարկումների վրա հիմնված նոր միջազգային հետազոտությունը ցույց է տվել, որ արհեստական լուսավորությունը մեր մոլորակը 16%-ով ավելի պայծառ է դարձրել 2014-2022 թվականների ընթացքում։ Ընդ որում, որոշ տարածաշրջաններում նկատվում է հակառակ միտումը, հայտնում է Space.com-ը։

Գլոբալ լուսավորում և տեղային մթնեցում

Գիտնականները տվյալները վերլուծել են NASA-ի Black Marble գործիքի օգնությամբ, որը մշակում է Suomi NPP և NOAA-20 արբանյակների վրա տեղադրված VIIRS ռադիոմետրի չափումները։ Արդյունքները հակասական են ստացվել։

Ընդհանուր առմամբ, Երկիրը շարունակում է գիշերները ավելի պայծառ փայլել, հատկապես զարգացող երկրներում՝ Հնդկաստանում, Չինաստանում և Աֆրիկայի մի շարք պետություններում։ Սակայն միաժամանակ աճում է նաև այն տարածքների մակերեսը, որտեղ գիշերային լուսավորությունը, ընդհակառակը, նվազում է։

«Մենք պարզել ենք, որ Երկիրը ոչ թե աստիճանաբար է պայծառանում, այլ թարթում է,- բացատրել է հետազոտության առաջատար հեղինակ, Քոնեկտիկուտի համալսարանի հեռահար զոնդավորման ամբիոնի դոցենտ Չժե Չժուն։- Պայծառությունը հիմնականում աճում է զարգացող երկրների հաշվին։ Բայց մենք նաև տեսնում ենք, որ մթնեցման գոտիներն ամեն տարի ընդլայնվում են»։

Վառ օրինակ է գիշերային լուսավորության կտրուկ անկումը Ուկրաինայում՝ 2022 թվականի փետրվարին Ռուսաստանի լայնամասշտաբ ներխուժումից հետո։ Ֆրանսիայում, որտեղ ակտիվորեն ներդրվում են էներգախնայողության միջոցառումներ, գիշերային լուսավորությունը նվազել է տպավորիչ 33%-ով։

Ի՞նչ են թաքցնում արբանյակային տվյալները

Գիտնականները նշում են մի կարևոր նրբություն. VIIRS արբանյակային տվիչները թույլ զգայունություն ունեն կապույտ լույսի նկատմամբ, որն արձակում են ժամանակակից լուսադիոդային (LED) լամպերը։ Հետևաբար, գիշերային երկնքի պայծառության իրական աճը կարող է նույնիսկ ավելի բարձր լինել, քան ցույց են տալիս արբանյակները։ Սրա հաստատումը ստացվել է 2023 թվականի մեկ այլ հետազոտությունից. աշխարհի ավելի քան 50 հազար դիտորդների տվյալների համաձայն՝ բնակեցված վայրերում գիշերային երկնքի տեսանելի պայծառությունն աճում է տարեկան գրեթե 10%-ով։

Լույսային աղտոտվածության հետևանքները

Մշտական արհեստական լուսավորությունն արդեն իսկ լուրջ ազդեցություն է թողնում մարդկանց, կենդանիների և բույսերի առողջության վրա։ Այն խախտում է ցիրկադային ռիթմերը, վատթարացնում քնի որակը, խանգարում չվող թռչունների և միջատների կողմնորոշմանը։ Աստղագետների և աստղային երկնքի սիրահարների համար սա նշանակում է աստղերի աստիճանական անհետացում նույնիսկ համեմատաբար մութ վայրերում։

Միևնույն ժամանակ, Չժե Չժուն ընդգծում է, որ Աֆրիկայի և Ասիայի աղքատ տարածաշրջաններում լուսավորվածության աճը հաճախ դրական իմաստ ունի. «Տնտեսական տեսանկյունից պայծառությունը կարող է լավ նշան լինել։ Դա նշանակում է ավելի մեծ ակտիվություն, մարդիկ հասանելիություն են ստանում էլեկտրականությանն այնտեղ, որտեղ այն նախկինում չկար»։

Կարճ ասած

Ութ տարվա ընթացքում՝ 2014-ից 2022 թվականներին, արհեստական լուսավորությունը Երկիրը գիշերները 16%-ով ավելի պայծառ է դարձրել, ցույց են տվել NASA-ի արբանյակային տվյալները։ Լուսավորվածության աճը հատկապես նկատելի է զարգացող երկրներում, սակայն պատերազմներից և բնական աղետներից տուժած տարածաշրջաններում, ինչպես նաև էներգախնայողության արդյունավետ քաղաքականություն վարող պետություններում (օրինակ՝ Ֆրանսիայում), գիշերային լուսավորությունը, ընդհակառակը, նվազում է։ Արբանյակային չափումները կարող են թերագնահատել պայծառության իրական աճը LED լամպերի նկատմամբ ցածր զգայունության պատճառով։ Հետազոտությունը հրապարակվել է Nature ամսագրում։

Հետևեք մեզ՝ այստեղ

Կիսվել
Timeline
On May 30, "Unisport" will compete for the title of the Armenian championWith IDBank’s Support, Ian Gillan and Tony Iommi Awards Established at Gyumri Music School No. 6An unforgettable day instead of toys: June 1st guide from Idram&IDBankUnibank Issues Perpetual Bonds with a 13.25% Annual Yield for Shareholders IDBank Presented It’s Vision for Social Responsibility at Impacture 2026Unibank will not increase fixed-adjustable interest rates on loans secured by real estate Ucom General Director Ralph Yirikian Participated in the Impacture 2026 Conference“We are switching you to 5G, type a command”: IDBank warns about a fraud disguised as a “network update”Ucom and staff.am Bring Together Armenia’s Business Leaders at Executive Offsite Vol.1 Ameriabank and ADB Signed a $100 Million Agreement to Expand Micro, Small, and Medium-Sized Enterprise and Green Finance in ArmeniaLove Is… card from Unibank can win a trip to Paris Learn by Playing. A Series of Financial Literacy Games with Idram, IDBank and “Novosti-Armenia”Ucom and the Microsoft Innovation Center Collaborate on Cybersecurity EducationUnisport – Armenian Futsal Cup holderSummer starts with iced coffee, what if it brings bonuses too? Idram&IDBank AraratBank reduces loan interest rates for around 400 reliable SME customersTeam Holding Announces the Launch of the Third and Final Placement Phase of USD Bonds. Underwriter - Freedom Broker Armenia Unibank Launches Biometric Identification in UNIMobile App Unisport reaches the finals of the Futsal Armenian Cup and Premier League IDBank was the strategic partner of the “Women in Leadership Forum & Awards 2026”Unibank Launches Fee-Free Online Payroll Card IssuanceUcom Supported the First-ever Western Asia Regional FPV Drone Race in Armenia Protect Yourself from Fraud: Safety Tips from AraratBankUnibank Offers 50% Discount on Cards During WeekendsPlanning your trip from a scratch: tips from IDBankIDBank supports the Opening Event of Wizz Air’s “Let’s Get Lost” CampaignUnibank provided cashback to more than 2 000 reliable SME borrowers AraratBank Supports Another Successful Entry into the Capital Market“Cannot deliver your package”. IDBank warns about fake messages from ‘’HayPost’’Ucom and SunChild Continue Joint Initiatives for a Greener Future Grant Akopian has been elected to the AmCham Board Unibank was a partner of the international forum “Yerevan Dialogue” EIB Group and Ameriabank strengthen support for Armenian businesses through EU-backed guarantee The Power of One Dram to ‘’Vahe Meliksetyan’’ FoundationThe international chess tournament supported by IDBank has concludedAraratBank and Urartu Football Club Team Up to Promote Financial LiteracyFINTECH360 International Conference Held in Armenia Ucom Upgrades Internet Speed for Unity Packages Two Milestones, One Celebration: Moneytun Turns 20, Partnership with AraratBank Marks 10 YearsBell Ringing Ceremony at the London Stock Exchange marks Ameriabank’s inclusion in the FTSE 100 as part of LFG AraratBank Announces Change in Executive Leadership Brilliant Performance of Khachaturian’s Piano Concerto by the Thessaloniki Symphony Orchestra — Dedicated to the Memory of the Victims of the Armenian GenocideAraratBank Supports Launch of the 15th Anniversary “Faces of Memory” Seminar “Your Relative is in Danger”: IDBank Warns About an Aggressive Wave of Phone ScamsSoft Construct Showcased New Career Opportunities at Career City Fest 2K26 Financial Literacy Course for Learning Mission non-profit organization. Idram&IDBank A New Level of Digital Banking: IDBank Launches Strategic Partnership with OracleInternational Mother Earth Day. Idram&IDBankUcom Announces the Launch of Its Carbon Footprint Management ProgramUnibank issues USD bonds with a 5.6% yield
All Timeline »
Most Popular
1 Unibank will not increase fixed-adjustable interest rates on loans secured by real estate 2 IDBank Presented It’s Vision for Social Responsibility at Impacture 2026 3 Ucom and staff.am Bring Together Armenia’s Business Leaders at Executive Offsite Vol.1 4 Ucom General Director Ralph Yirikian Participated in the Impacture 2026 Conference 5 “We are switching you to 5G, type a command”: IDBank warns about a fraud disguised as a “network upd...
Poll