Yerevan, 17.July.2026,
00
:
00
BREAKING


Թրամփի գործարքը Իրանի հետ անհանգստություն է առաջացրել Իսրայելում և Պարսից ծոցի երկրներում. WSJ

POLITICS

Սեղմեք ԱՅՍՏԵՂ, լրացրեք օնլայն հայտը և մոռացեք հոսանքի վարձի մասին 

Կիրակի օրը Մերձավոր Արևելքը սպասում էր ԱՄՆ-ի և Իրանի միջև հնարավոր համաձայնագրի, որը նախագահ Դոնալդ Թրամփի վարչակազմը փորձում է ավարտին հասցնել՝ հակամարտության հետագա սրումը կանխելու համար, գրում է The Wall Street Journal-ը։

Սակայն քննարկվող գործարքի ձևաչափը լուրջ մտահոգություններ է առաջացնում ինչպես Իսրայելում, այնպես էլ Պարսից ծոցի երկրներում։ Աղբյուրների տվյալներով, միջնորդները պատրաստել են փոխըմբռնման հուշագրի նախագիծ, որը նախատեսում է հրադադարի երկարաձգում առնվազն 60 օրով, Հորմուզի նեղուցով նավարկության աստիճանական վերականգնում և Իրանի միջուկային ծրագրի շուրջ նոր բանակցությունների մեկնարկ։ Նախնական սխեման ենթադրում է պատերազմի դադարեցում և իրանական նավահանգիստների նկատմամբ ամերիկյան ծովային շրջափակման վերացում։

Ի պատասխան՝ Իրանը պետք է ժամանակավորապես բացի Հորմուզի նեղուցը և հրաժարվի տարանցման վճարներից՝ միջուկային համաձայնագրի և նեղուցի կառավարման ապագա մեխանիզմի շուրջ բանակցությունների ընթացքում։ Բացի այդ, Թեհրանը պահանջում է շուրջ 100 միլիարդ դոլարի ակտիվների մասնակի ապասառեցում և պատժամիջոցների մեղմացում, որպեսզի վերականգնի նավթի արտահանումը։

Միևնույն ժամանակ, համաձայնագրի ներկայիս նախագիծը չի պարունակում Իրանի միջուկային ծրագրի վերաբերյալ իրավաբանորեն պարտադիր դրույթներ։ Միջնորդների վկայությամբ, իրանական կողմը միայն ազդարարել է ուրանի հարստացման սահմանափակումները և բարձր հարստացված նյութի պաշարների նկատմամբ միջազգային վերահսկողությունը քննարկելու պատրաստակամության մասին։

ԱՄՆ պետքարտուղար Մարկո Ռուբիոն Հնդկաստանում հայտարարել է, որ վերջին 48 ժամում որոշակի առաջընթաց է գրանցվել։ Ըստ նրա, համաձայնագիրը պետք է ապահովի Հորմուզի նեղուցի լիակատար բացումը և անդրադառնա Իրանի միջուկային ծրագրի առանցքային հարցերին։

Այնուամենայնիվ, ԱՄՆ-ի ներսում համաձայնագիրն արդեն բախվել է Իրանի նկատմամբ կոշտ գծի կողմնակիցների քննադատությանը, այդ թվում՝ սենատորներ Լինդսի Գրեմի և Թեդ Քրուզի կողմից։ Նրանք մտավախություն ունեն, որ գործարքը միայն կթուլացնի ճնշումը Թեհրանի վրա և թույլ կտա Իրանին ամրապնդել իր դիրքերը տարածաշրջանում։

Հատուկ անհանգստություն համաձայնագիրը հարուցում է Իսրայելում։ Երկրի իշխանությունները մտավախություն ունեն, որ հակամարտության դադարը Իրանին հնարավորություն կտա վերականգնել ուժերն այն պահին, երբ Թեհրանը, իսրայելական ղեկավարության կարծիքով, վերջին տարիներին հայտնվել է ամենախոցելի վիճակում։ Հաղորդվում է, որ Իսրայելի վարչապետ Բենիամին Նեթանյահուն հրավիրում է ռազմաքաղաքական կաբինետի նիստ՝ Իրանի շուրջ իրավիճակը քննարկելու համար։

Իսրայելցի պաշտոնյաներին մտահոգում է բանակցությունների երկրորդ փուլի շուրջ հստակության բացակայությունը, որը պետք է վերաբերի անմիջապես միջուկային ծրագրին։ Առանձին լարվածություն կա նաև Լիբանանի հետ կապված։ Իսրայելը մտավախություն ունի, որ համաձայնագիրը կարող է սահմանափակել Իրանի կողմից աջակցվող «Հեզբոլլահ» խմբավորման դեմ գործողությունների ազատությունը։

Աղբյուրների համաձայն, Նեթանյահուն արդեն ասել է Թրամփին, որ Իսրայելը մտադիր է պահպանել ռազմական գործողությունների ազատությունը լիբանանյան ուղղությամբ։ Պարսից ծոցի երկրները, հակառակը, շահագրգռված են հակամարտության հնարավորինս արագ դադարեցմամբ և նավթի արտահանման վերականգնմամբ, սակայն նաև մտահոգություն են հայտնում, որ նոր համաձայնագիրը փաստացի Իրանի համար լրացուցիչ ազդեցություն կամրագրի Հորմուզի նեղուցում և կուժեղացնի նրա դիրքերը ապագա տարածաշրջանային ճգնաժամերում։

Փորձագետները նշում են, որ նույնիսկ համաձայնագրի ձեռքբերման դեպքում պատերազմի հետևանքները դեռ երկար ժամանակ զգացվելու են։ Սովորաբար Հորմուզի նեղուցով անցնում է աշխարհի նավթի մատակարարումների մոտ 20%-ը, իսկ հակամարտությունն արդեն խաթարել է ավելի քան մեկ միլիարդ բարել հումքի փոխադրումը։

Թեև նեղուցի հնարավոր բացումը կարող է հանգեցնել նավթի համաշխարհային գների և տրանսպորտային ծախսերի նվազմանը, նորմալ նավարկության վերականգնումը ամիսներ կպահանջի։ ԱՄԷ-ի ADNOC էներգետիկ ընկերության ղեկավարի գնահատմամբ, նույնիսկ հակամարտության ավարտից հետո նեղուցով փոխադրումների ծավալները նախապատերազմյան մակարդակի միայն 80%-ին կկարողանան վերադառնալ մոտ չորս ամիս անց։

Վերլուծաբանները նաև զգուշացնում են, որ տարածաշրջանի էներգետիկ ենթակառուցվածքի վնասների վերականգնման համար կարող է պահանջվել մինչև 58 միլիարդ դոլար։

Հետևեք մեզ՝ այստեղ

Converse Bank Named Armenia’s Best Digital Bank for Consumers by EuromoneyUcom and Microsoft Innovation Center Help School Students Build Cybersecurity Skills Ucom Supports Installation of 10 kW Solar Plant in Shenavan, Lori Unibank to Raffle a Trip to ItalyCustomer Appreciation Day in Vanadzor: IDBankHaik Kazazyan to Perform Khachaturian’s Violin Concerto at the Closing Concert of the Madeira Classical Orchestra’s 2025/2026 SeasonMy Forest Armenia is a beneficiary of the "Power of One Dram" initiative in July Become a Unibank shareholder and benefit from an attractive investment opportunityIDBank warns of scam calls impersonating pension fundsA little corner of France in Hrazdan, with the partnership of Converse SME Idram is the general partner of the "Towards Conscious Parenting 2026" annual conference Polytechnic University Graduation Ceremony Held with the Support of Unibank Converse Bank Completes the Placement of EBRD Bonds From Financial Adventures to Great Victories: The 4th Junius Financial Online Tournament Wrapped UpThe Power of One Dram and the Armenian State Symphony Orchestra Conclude the Forest Project Launched in Shirak EBRD to Launch AMD 5 Billion Floating-Rate Bond Offering in Armenia Three-day Financial Literacy Course at the FAST Foundation’s AI Camp: Idram&IDBank Coffee, a Break, and Up to 10% idcoin with Idram&IDBank Ucom Introduces the New uMix 5000 Regional Package: 3 Services for Just AMD 5,000 per Month "Monaco glamour, Vegas energy, Macau prestige - yet uniquely Armenian." Artak Tovmasyan on how Seven Visions is redefining world-class hospitality Travel Without Borders: Ucom Introduces New uTravel Packages Artur Nakhshikyan has joined the Supervisory Board of Unibank "Your smartphone is locked": IDBank warns of cyberextortion that turns your smartphone into a "brick" “From Classroom to Orbit”: With Ucom’s Support, “Space 1.0” Is Being Introduced in 15 Schools Across Armenia AraratBank Reports Growth in its SME Loan Portfolio in 2025 Converse Bank and ADB expand access to MSME and sustainable finance in ArmeniaUnibank and "Vanq" Charity Fund Support Wheelchair Basketball Exhibition Game in Yerevan Armenia’s Largest QR Payment Systems to Collaborate: ArcaQR – IdramNet AraratBank Summarizes 2025 Results at the Annual General Meeting of Shareholders Business registration is now available at UnibankUp to 20% idcoin for International Shopping with IDBank Visa CardsAI Solutions, Expanded Geography and Much More. Eventhub's New Features and Offers Unibank and Unisport took part in the "Tricolor" Yerevan Beat Run. Moody’s affirms IDBank’s Ba3 rating with a stable outlookUcom’s Sales and Service Center Reopens at 16 Bagratunyats Street Unibank's annual general meeting of shareholders will be held today: the bank's net profit amounted to 9.8 billion drams Telecom Armenia OJSC and AzerTelecom OJSC Sign Internet Traffic Transit Agreement AraratBank: A New Rhythm of Life for Children with Hearing ImpairmentsUcom Is the Technology Partner of the Street Ball Armenia Cup 2026 Idram and Glovo Sign Memorandum of Cooperation in BarcelonaTop Travel Destinations of 2026: IDBank Ucom and Impact Hub Yerevan Continue Supporting the Development of Green Startups in Armenia Moody's Ratings affirms Unibank’s B1 ratings with a stable outlook''Do not trust your eyes’’: IDBank warns about fraud using deepfakes Up to 30% idcoin at pools: Idram&IDBankMoody’s Reaffirms ZCMC’s B2 Credit Rating with Stable Outlook ''Teach For Armenia'' is the June beneficiary of the ''Power of One Dram'' Firebird and the Government of Kazakhstan Sign Strategic Agreements to Advance National AI Infrastructure IDBank issued the 4th and 5th tranches of bonds of 2026 Financial Literacy Training for Young Chess Players: Idram & IDBank