Yerevan, 18.November.2026,
00
:
00
BREAKING

Արևմուտքի համար՝ Բելուջիստանը ևս մեկ գործոն կարող է հանդիսանալ Մերձավոր Արևելքում իրավիճակն ավելի թեժացնելու համար. Արտակ Զաքարյան

BLOG
Պակիստանի և Չինաստանի սերտ համագործակցությունն անվանում են «Երկաթյա եղբայրություն», սակայն այն կարծես լուրջ փորձության առաջ է կանգնում։

Պակիստանում չինական ներդրումների զգալի մասն արվել է Բելուջիստան գավառում։ Այն հարուստ է օգտակար հանածոներով (գազ, նավթ, ոսկի, ածուխ, պղինձ) և այլ բնական ռեսուրսներով, սակայն այս շրջանը շարունակում է մնալ աղքատ և թերզարգացած, իսկ տեղի բնակչությունը դժգոհ է իշխանությունից։ Արդյունքում չինական նախագծերն ու ենթակառուցվածքները դարձել են բելուջների զինված խմբավորումների հարձակումների թիրախ։

Չինաստանը պահանջում է, որպեսզի Պակիստանը թույլ տա չինական անվտանգության ուժերին՝ մասնակցել չինական ներդրումային օբյեկտների պաշտպանությանը: Սակայն Պակիստանը մինչ այժմ չի համաձայնել այդ առաջարկին՝ հաշվի առնելով նաև իր հարաբերությունները Վաշինգտոնի հետ։ Իսլամաբադը չի ցանկանում, որ Չինաստանը դառնա երկրի ներքին անվտանգության համակարգի մաս։

Ռեսուրսներով հարուստ Բելուջիստանը, որը սահմանակից է Աֆղանստանին և Իրանին, շարունակում է մնալ էթնիկ զինյալների երկարամյա ապստամբության օջախ։
Տասնամյակներ շարունակ նրանք հարձակումներ են գործում գազատարների, էլեկտրահաղորդման գծերի և երկաթուղիների վրա։ Վերջին տարիներին Բելուջիստանում ահաբեկչական ակտիվությունը կտրուկ աճում է, իսկ թիրախում ավելի հաճախ են հայտնվում չինական նախագծերը։ Սա լարվածություն է ստեղծում Պեկինի և Իսլամաբադի հարաբերություններում և անորոշություն է առաջացնում ապագա ներդրումների վերաբերյալ։

«Բելուջիստանի ազատագրման բանակ» (BLA) զինված խմբավորումը միայն այս տարվա առաջին վեց ամիսներին իրականացրել է ավելի քան 100 հարձակում՝ ուղղված օտարերկրյա ներդրումային նախագծերի, ոստիկանության, բանակի և այլ ստորաբաժանումների դեմ։

Պակիստանն իր գլխավոր հակառակորդ Հնդկաստանին և հարևան Աֆղանստանի թալիբներին մեղադրում է անջատողական տրամադրություններ հրահրելու և սահմանամերձ շրջաններում գործող զինված խմբերին աջակցելու մեջ։ Սակայն, շատ վերլուծաբանների կարծիքով, ստեղծված իրավիճակի հիմնական պատճառը բելուջների և պաշտոնական Իսլամաբադի միջև առկա երկարամյա դժգոհություններն են, որոնք պատմական խոր արմատներ ունեն։

Սույն թվականի հուլիսի 16-ին, Շանհայում կայացած հանդիպման ընթացքում, Չինաստանի արտգործնախարարը և նրա պակիստանցի գործընկերը պայմանավորվել են համատեղ ուժեղացնել հակաահաբեկչական անվտանգության երաշխիքները։ Իսկ վերջերս Պակիստանի ներքին գործերի նախարարն ու Չինաստանի հանրային անվտանգության փոխնախարարը, Նյու Յորքում հայտարարել են, որ ցանկանում են անվտանգության ոլորտում համագործակցությունը բարձրացնել նոր մակարդակի՝ ստեղծելով հատուկ ոստիկանություն, որը կապահովի Պակիստանում գտնվող Չինաստանի քաղաքացիների և չինական նախագծերի անվտանգությունը։

Չինա-պակիստանյան տնտեսական միջանցքը (CPEC) մեկնարկել է 2015 թվականին։ Այն նախատեսում է ավտոմայրուղիների և երկաթուղիների կառուցում, արտահանմանը միտված արդյունաբերության զարգացում՝ հատուկ տնտեսական գոտիների ստեղծման միջոցով, ինչպես նաև էներգետիկայի և գյուղատնտեսության ոլորտներում նախագծերի իրականացում։

Բացի այդ, ծրագիրը նպատակ ունի զարգացնել Գվադար խորջրյա նավահանգիստը, որը Չինաստանին ապահովում է ավելի կարճ ելք դեպի Արաբական ծով: Հորմուզի նեղուցին մոտ գտնվելու շնորհիվ Գվադարը նախատեսվում էր վերածել «Դուբայի»։ 2025 թ. Չինաստանն այնտեղ շահագործման հանձնեց Պակիստանի ամենամեծ օդանավակայանը՝ շուրջ 230 միլիոն դոլար արժողությամբ։ Սակայն անվտանգության բարդ իրավիճակի պատճառով, Գվադարը գործնականում վերածվել է փակ և վտանգավոր գոտու։

Հաշվի առնելով Մերձավոր Արևելքում տեղի ունեցող զարգացումները և տարածաշրջանային երկրների մեծ ու փոքր շահերի բախումը՝ Պակիստանում չինական կապիտալի նկատմամբ սպառնալիքները մոտ ապագայում չեն վերանա և նույնիսկ կարող են ուժեղանալ։ Ներկայիս գլոբալ աշխարհաքաղաքական պայմաններում այդ վտանգն անխուսափելիորեն կաճի։ Տարածաշրջանում շարունակվող անկայունության պատճառ հանդիսացող բազմաթիվ գործոններ կան, և իրավիճակը, ամենայն հավանականությամբ, կմնա անբարենպաստ։

Արևմուտքի համար՝ Բելուջիստանը ևս մեկ գործոն կարող է հանդիսանալ Մերձավոր Արևելքում իրավիճակն ավելի թեժացնելու համար:
 
Ucom Supports Annual Mini Whoop Drone Racing Armenia 2026 Competition in YerevanIDBank Presents the Rate.Trading Digital Platform at Toon Expo.Invest 2026The Second Khachaturian International Youth Competition Concludes at China National Opera House Under the Artistic Direction of Sergey Smbatyan "The network this time for COP17 was the most one of exceptional network we have ever had." The service quality by Team was highly appreciated by UN representative Rate.Trading: Large Transactions with Digital Management of Exchange Rate RisksVIVA Foundation Named November Beneficiary of “The Power of One Dram”Special Mortgage Offers: IDBank at Toon Expo: Invest 2026Vahe and Vigen Badalyan File Lawsuit Against 1in.am Seeking Protection of Their Business ReputationIDBank at the UBA Regional Conference: From Travel Solutions to Business OpportunitiesJoint statement by the parties consolidatted around the national agenda35% Discount for the 35th Anniversary on Selected IDBank CardsConverse Bank Expands Its International Capabilities Through Cooperation with Citibank N.A.Business loan pre-approval in five minutes — what did Unibank showcase in Gyumri?Converse Bank Expands Its International Capabilities Through Cooperation with Citibank N.A.Bratislava forum to debate Armenia’s strategic future Ucom Service Center in Artashat Reopens at a New Address Ucom and Republican Union of Employers of Armenia Sign Cooperation MemorandumCreate your Visa Digital from Unibank for purchases and transfers Ucom – Main Sponsor of the 21st International Microelectronics Olympiad IDBank and Idram Hold Financial Literacy Session for Young Chess PlayersUcom Supports Silicon Mountains 2026, Driving Innovation and Technological Development IDBank has issued perpetual coupon bonds for the first timeIDBank Supports the Reconstruction of the Spandaryan Canal: Commemorative Plaque Dedicated to the Project SignedIDBank and Idram Presented Several Environmental Initiatives at COP17Ucom Shares Its Experience in Private Sector Engagement in Nature Conservation at COP17 Blue Zone«Here’s the screenshot, the money has been transferred»: IDBank warns of fake payment scamsFirst Steps in Your Career with IDBank: 16th Cycle of IDream LaunchedDigital Architecture for a Sustainable Future: IDBank's Article in Regional Post MagazineRate.Trading. New Digital Culture of Currency ExchangeDigital Future and Sustainable Development: IDBank's Chairman of the Management Board in an Interview with ForbesApplications Now Open: Armenian Virtuosos International Academy-Festival 2027Book Published with Ucom’s Support Presented at COP17: “The Secret Path of Hovazadzor”Ucom Highlights the Role of Technology in Nature Conservation at COP17“The people of Stepanavan will show through their votes that every attempt to deceive them with videos is doomed to fail”: “Strong Armenia” Party With Ucom’s Support, SunChild Brings Cinema and Environmental Conservation TogetherYoung Musicians of the “Armenian Virtuosos” Program Perform in the COP17 A Birthday in Italy with UnibankIdram and IDBank Participated in the Opening of My Forest Armenia’s Pavilion at COP17Unibank Receives B++ Sustainability Alignment Rating from Agents for Impact GmbH Ucom Supported Yerevan Conservation Symposium 2026 as Strategic PartnerIDBank to Showcase Environmental and Innovative Initiatives at COP17New AI-Powered Wildlife Monitoring Camera Installed in Paruyr Sevak with the Support of Ucom35 Years of Trust: IDBank Celebrates with Its CustomersBusiness and mining leader Mark Cutifani to deliver keynote speech at the 3rd Mining Armenia Forum“From Classroom to Orbit”: With Ucom’s Support, “Space 1.0” Is Being Introduced in 15 Schools Across ArmeniaAfeyan Initiatives for Armenia Awards Grant to the Armenia Education Initiative to Expand the Teach For Armenia’s Seroond School Turnaround Program Ucom to Participate in COP17 Together with FPWC, Showcasing Their Environmental Partnership“The Golden Hour”: IDBank explains how to respond effectively to a scam attackNelli Kocharyan Presents Converse Bank’s Vision for Development of International Relations at the BACEE Conference BACEE International Conference Kicks Off with Converse Bank as Lead Sponsor