Փաշինյանի իշխանության նոր իրականությունը

Սեղմեք ԱՅՍՏԵՂ, լրացրեք օնլայն հայտը և մոռացեք հոսանքի վարձի մասին

Երբ 2018 թվականին հանրայնացվեց ԱԱԾ տնօրենի և Նիկոլ Փաշինյանի գաղտնալսված հեռախոսազրույցի ձայնագրությունը, դա պարզապես հերթական սենսացիան չէր։

Հիշեցնենք՝ գաղտնալսված խոսակցությունն, ի թիվս այլ հարցերի, վերաբերում էր ՀՀ նախկին նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանին կալանավորելու գործընթացին։ Զրույցի բովանդակությունից տպավորություն էր ստեղծվում, որ վարչապետի պաշտոնը զբաղեցնող Նիկոլ Փաշինյանը անձամբ մեծապես հետաքրքրված էր այդ գործընթացով և գործնականում հրահանգում էր կալանավորել Ռոբերտ Քոչարյանին։

Թեև ընդհանուր առմամբ հանրության շրջանում տարածված էր այն ընկալումը, որ այդ գործընթացն իրականացվում է Նիկոլ Փաշինյանի ցուցումով, հրահանգավորման փաստի հրապարակայնացումը քաղաքական, հասարակական և լրատվական դաշտում իսկապես պայթյունի էֆեկտ ունեցավ։

Մի քանի տարի անց, սակայն, իրավիճակն ու հանրային ընկալումները կարծես էականորեն փոխվել են։ Այսօր նման գաղտնալսումների կամ դրանց արտահոսքի անհրաժեշտությունն այլևս չկա։ Ամեն ինչ կատարվում է բացահայտ՝ ընդհուպ ԱԺ ամբիոնից, որտեղ Նիկոլ Փաշինյանը հայտարարություններ է անում, պահանջներ ներկայացնում և ըստ էության մատնանշում, թե իրավապահ մարմիններն ու դատավորներն ինչ գործողություններ պետք է իրականացնեն, ում պետք է ձերբակալեն և ում կալանավորեն։

Փաշինյանը, ճիշտ է, պնդում է, որ համապատասխան հրահանգը տվել է Հանրապետության հրապարակում՝ 2026 թվականի հունիսի 5-ին, իսկ ԱԺ-ում պարզապես կրկնել է այն։ Սակայն դրանից հարցի էությունը չի փոխվում։ Փաստն այն է, որ հենց ինքն է խոստովանում՝ ուղիղ հրահանգ է տվել։

Այս ամբողջ հակաիրավական գործընթացի ֆոնին, թերևս, ամենատխուր և մտահոգիչ հանգամանքն այն է, որ նման երևույթներն աստիճանաբար սկսում են ընկալվել որպես սովորական, նույնիսկ բնականոն իրավիճակ։

Ասես հենց այդպես էլ պետք է լինի։

Մինչդեռ այստեղ խոսքը միայն դատաիրավական համակարգի գործառույթների իմաստազրկման մասին չէ։ Սա արդեն կարող է ընկալվել որպես պետական համակարգի կազմաքանդման վտանգավոր ընթացք։

Հիշեցնենք՝ ՀՀ Սահմանադրության 1-ին հոդվածի համաձայն՝ «Հայաստանի Հանրապետությունն ... իրավական պետություն է»։ Ավելին՝ այդ դրույթը Սահմանադրության անփոփոխելի հոդվածներից է։ Սակայն եթե «իրավական պետության» սկզբունքի պահպանման տեսանկյունից գնահատենք տեղի ունեցողը, ապա ակնհայտ է, որ լրջագույն խնդիրների և սպառնալիքների ազդակները գալիս են հենց գործադիր իշխանության ամենաբարձր մակարդակից։

Մյուս ուշագրավ հանգամանքը կապված է ՀՀ երկրորդ նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանի և նրա զավակների նկատմամբ հետապնդումների նոր ալիքի հետ։ Ամեն անգամ, երբ նախագահ Քոչարյանի դեմ քաղաքական հետապնդումները սաստկանում են, դրան հաջորդում են Հայաստանի և հայության համար ճակատագրական ու կորստաբեր գործընթացներ՝ բնականաբար, փաշինյանական իշխանության իրականացրած քայլերի հետևանքով։

Եվ խոսքը միայն Ռոբերտ Քոչարյանի մասին չէ։ Նմանատիպ գործընթացներ նկատելի են նաև այլ հայտնի ու ազդեցիկ գործիչների նկատմամբ։ Ընդհանուր առմամբ, լայնածավալ ռեպրեսիաները հաճախ նախորդում են այս կամ այն ճակատագրական և, ցավոք, հերթական ցնցմանը։

Փաշինյանն արդեն իսկ ազդակներ է տվել Տիգրանաշենը և ոչ միայն Տիգրանաշենը հանձնելու հնարավորության վերաբերյալ։ Սակայն, հաշվի առնելով Ռոբերտ Քոչարյանի դեմ այս անգամվա հարձակման լայնածավալ բնույթը, մտահոգություն է առաջանում, որ առաջիկայում կարող են լինել շատ ավելի մեծ կորուստներ, քան պարզապես հանգուցային նշանակություն ունեցող մեկ բնակավայրի և դրանով անցնող ռազմավարական ճանապարհների հանձնումը։

Այս զարգացումների համատեքստում Past.am-ը շարունակում է հետևել իրադարձությունների զարգացմանը՝ փորձելով առանձնացնել ոչ միայն հնչող հայտարարությունները, այլև դրանց հնարավոր հետևանքները Հայաստանի պետական ու անվտանգային համակարգի համար։

Past.am-ի գնահատմամբ՝ հասարակության համար ամենակարևոր հարցն այս պահին այն է, թե ինչ սահմաններ ունի իշխանության կողմից տրվող հրապարակային հրահանգների պրակտիկան և ինչ հետևանքների կարող է այն հանգեցնել իրավական պետության սկզբունքների համար։

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

Հետևեք մեզ՝ այստեղ