«Արայիկս կյանքը շատ էր սիրում». Արայիկ Իսրայել յանն անմահացել է 2023 թ. սեպտեմբերի 20-ին Հաթերքում. «Փաստ»

INTERVIEW 1 October, 2026 10:34

«Աշխույժ, ընկերասեր, բարի տղա էր Արայիկս»,-«Փաստի» հետ զրույցում ասում է Արայիկի մայրիկը՝ տիկին Անժելան։ Արայիկը ծնունդով Արցախից է՝ Մարտակերտի շրջանի Վարանգաթաղ գյուղից։ «Արայիկի ծննդից որոշ ժամանակ հետո տեղափոխվեցինք Մարտակերտի շրջանի Ակնաբերդ գյուղ։ Արայիկս սովորել է Ակնաբերդի միջնակարգ դպրոցում։ Գերազանց չէր սովորում, բայց վատ առաջադիմություն էլ չուներ։ Շատ տղաների նման նրա սիրելի առարկաներն էին «Ֆիզկուլտուրան», «Ռազմագիտությունը»։ Դպրոցն ավարտելուց հետո տղաս ընդունվեց բժշկական քոլեջ, այնուհետև զորակոչվեց ժամկետային ծառայության։ Ծառայել է Ասկերանի զորամասում։ Վերադառնալուց հետո ուսումը չշարունակեց, 2014 թվականին անցավ պայմանագրային զինծառայության։ Զուգահեռ սովորեց Ստեփանակերտի «Գրիգոր Նարեկացի» համալսարանում»։ 2021 թվականին Արայիկն ավարտել է համալսարանի նախազորակոչային և ֆիզիկական պատրաստություն բաժինը։

Արայիկն անցել է Քառօրյա և 44-օրյա պատերազմների բովով։ 2016 թվականին ստացել է ավագ սերժանտի կոչում, եղել է ջոկի հրամանատար։ 44-օրյա պատերազմի ավարտից հետո Արայիկը շարունակել է իր պայմանագրային ծառայությունը։ Մայրիկն ասում է՝ կանխում էր ծառայությունից դուրս գալու բոլոր խոսակցությունները։ «Շատ հայրենասեր էր։ Ասում էր՝ որ բոլորս դուրս գանք ծառայությունից, ո՞վ պետք է պայքարի, ո՞վ պետք է հայրենիքը պահի»։

Երկու-երեք տարի Արայիկի պայմանագրային ծառայությունն անցել է Քարվաճառում, իսկ հետո տեղափոխվել է Հաթերքի զորամաս։ «Այն մոտ էր Ակնաբերդին, տանը մոտ էր ծառայում Արայիկս»։

2023 թվականի սեպտեմբերի 19-ին Ադրբեջանը հարձակվեց Արցախի վրա։ Արցախի համար վերջին հերոսական մարտերն էին։ «Նա դիրքերում էր, իսկ մենք՝ գյուղում։ Սեպտեմբերի 22-ին ենք գյուղից դուրս եկել։ Սեպտեմբերի 19-ին կապերն անջատել էին, անհնարին էր Արայիկի հետ խոսելը։ Արայիկս 14 օր դիրքերում էր, 14 օր՝ տանը։ Երբ իջել էր դիրքերից, տուն եկավ, ամեն ինչ սովորականի պես էր։ Հետո տագնապով բարձրացան դիրքեր։ Սեպտեմբերի 14-ին ուտելիք էր խնդրել, բլոկադայի շրջանն էր, դիրքերում էլ ոչինչ չկար։ Ինչ կարող էի, տանից իրեն ուղարկեցի, հիմնականում՝ բանջարեղեն։ Իսկ սեպտեմբերի 19-ին սկսվեց կռիվը։ Այդ օրն իր հետ կապ չունեցանք։ Սեպտեմբերի 20-ի առավոտյան խոսել է միջնեկ տղայիս հետ։ Միայն ասել է՝ լավ ենք, ողջ ենք։ Դրանից հետո ընդհանրապես կապ չի եղել»։

Սեպտեմբերի 20-ին Հաթերքի թիվ N դիրքում Արայիկը զոհվում է ԱԹՍ-ի հարվածից։ «2020 թվականին Հաթերքի դիրքերում զոհ չէինք ունեցել, այդ դիրքերը չէին կարողացել գրավել։ Թուրքերը դա, կարծես, մտապահել էին և 2023 թվականին ամբողջ ուժով հարվածել են այդ դիրքերին»։

Արայիկին ընտանիքը երկար չի փնտրել։ Նրան և ընկերներին կարողացել են շուտ իջեցնել դիրքերից։ «Մեր գյուղից հինգ հոգի նույն օրը զոհվել է։ Մեկ հոգին՝ Չարեքտարի դիրքում, չորս հոգին՝ Հաթերքի նույն դիրքում»։

2023 թվականին այդ օրերին Արայիկի հայրիկը ևս դիրքերում է եղել։ Նա զինված ուժերում էր 1990-ական թվականներից։ «Միջնեկ որդիս լեյտենանտի կոչում ունի, էլի դիրքերում է եղել։ Փոքր տղաս ևս ժամկետային ծառայությունն ավարտելուց հետո պայմանագրային ծառայության էր անցել։ Մեր ընտանիքի բոլոր անդամները հայրենիքն էին պաշտպանում, բայց մնացինք առանց հայրենիքի»։

Ապրելու ուժի մասին։ «Մեր կյանքը հիմա կիսատ է, ապրում ենք Արայիկիս մասին հիշողություններով։ Շատ հոգատար տղա էր, աշխատասեր, «տուն ստեղծող»։ Հանուն ընկերների իր կյանքը կտար։ Մեծ տղաս էր, իրար հետ շատ կապված էինք: Արայիկս կյանքը շատ էր սիրում։ Իմ երեք տղաներն էլ լավն են, ծնողների հանդեպ ուշադիր, հոգատար։ Հիմա ապրում ենք, ի՞նչ անենք։ Տղաս ամուսնացել է, թոռնիկ ունենք, իրենով ենք ապրում։ Ոչ մեկը չի լրացնի Արայիկիս տեղը, բայց պետք է ապրել։ Ինչպես բոլորը, այնպես էլ մենք, կիսատ ապրում ենք»։

Հ. Գ. - Արայիկ Իսրայել յանը հետմահու պարգևատրվել է ԱՀ «Մարտական խաչ» երկրորդ աստիճանի շքանշանով։ Հուղարկավորված է Եռաբլուրում։

ԼՈՒՍԻՆԵ ԱՌԱՔԵԼՅԱՆ

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում