Yerevan, 23.November.2026,
00
:
00
BREAKING

«Հայաստանի ղեկավարությանը ներկայում վերապահված է սևագործ աշխատանքը՝ ապամոնտաժել գոյություն ունեցող ճարտարապետությունը». «Փաստ»

INTERVIEW

«Փաստ» օրաթերթը գրում է.

Սյունիքի մարզի Շաքի գյուղում տեղի ունեցածը, երբ ադրբեջանցի զինվորը հատել էր Հայաստանի պետական սահմանը, օրեր շարունակ մնացել Հայաստանում, իսկ վերջում հրազենային վիրավորում հասցրել Հայաստանի քաղաքացուն և ձերբակալվել, ալեկոծել էր հանրությանը։ Շատերի համար սա պարզ ցուցիչ էր, թե որքան փխրուն է խաղաղությունը։ Քաղաքական մեկնաբան Հակոբ Բադալ յանը, սակայն, չի կարծում, թե այս մեկ միջադեպը գործնականում մերկացնում է ամբողջ պատկերը։ «Ինֆորմացիոն տիրույթում այդ միջադեպը, բնականաբար, շատ աղաղակող է՝ հատկապես խաղաղության մասին հայտարարությունների ֆոնին, որոնք արվում են, բայց այն, որ իրական խաղաղություն չկա, և չկա իրական խաղաղության միջավայր, մթնոլորտ և, առավել ևս, տրամադրվածություն Ադրբեջանում, այնքան պարզ ու բաց է քաղաքական վարքագծի իմաստով մինչև հիմա, որ սկզբունքորեն այստեղ միայն կուրության դեպքում է հնարավոր մտածել, թե հաստատված է իրական խաղաղություն։ Այս տեսանկյունից (իհարկե, կրկնում եմ՝ ինֆորմացիոն դաշտում այս միջադեպը շատ աղաղակող է) այն ոչ այնքան խաղաղության բացակայությունն է մերկացնում, որովհետև այդ բացակայությունն առանց դրա էլ չափազանց մերկ է, այլ գործնականում մերկացնում է Հայաստանի անվտանգության համակարգի աշխատանքը։ Ադրբեջանը սեպտեմբերի 29-ին հայտնել է այդ զինվորի՝ զորամասից դուրս գալու և անհետանալու մասին, Հայաստանն իմացել է այդ մասին, պաշտոնապես Երևանը հայտարարել է դա։ Երկու օր անց, փաստորեն, զինվորը հայտնվում է գյուղում, և տեղեկություն ենք ստանում, որ նույնիսկ վիրավորել է բնակիչներից մեկին՝ հրազենով կամ ուժի այլ գործադրմամբ։ Սա նշանակում է՝ նվազագույնը երկու օր Հայաստանի անվտանգության համակարգը փաստացի չէր կարողացել բավարար միջավայր ապահովել, որպեսզի Հայաստանի բնակիչները չլինեին այդպիսի ռիսկի տակ։ Էլ չեմ ասում հայտնաբերելու, ձերբակալելու մասին և այլն։ Այնպես որ, կարծում եմ՝ այս միջադեպը խաղաղության լինել-չլինելու մասին չէ, այդ հարցը բազմաթիվ այլ խոսուն վկայություններ ունի։ Կարծում եմ՝ որպես հասարակություն, ավելի շատ պետք է կենտրոնանանք հենց այս հանգամանքի վրա, որովհետև խաղաղությանն առնչվող թեման՝ դրա իրական չլինելը, շինծու, քարոզչական նյութ լինելը, ինքնին ուշադրության կենտրոնում է տարբեր այլ առիթներով, այլ խորքային վկայություններով և այլն։ Տվյալ միջադեպը, թերևս, ավելի հրամայական է դարձնում խոսակցությունը Հայաստանում անվտանգության, սահմանային պաշտպանունակության, արագ արձագանքման և այլնի մասին»,-«Փաստի» հետ զրույցում նշում է Բադալ յանը։

Խաղաղության մասին խոսույթը չի փոխվել ո՛չ Ադրբեջանում, որտեղից շարունակվում է հոգեբանական ճնշումը, փաստերի խեղաթյուրումը և այլն, ո՛չ Հայաստանում, որտեղ շարունակում են «փայփայել» խաղաղությունը, չեն արձագանքում ադրբեջանական ապատեղեկատվությանը, կամ արձագանքում են այնպես, որ ավելի լավ է լուռ մնային։ Մեր զրուցակիցն արձագանքում է՝ Հայաստանի քաղաքականության առերևույթ փոփոխություն չկա, բայց տեսնում ենք Ադրբեջանի վարքագծի փոփոխություն։ «Եթե կա Ադրբեջանի վարքագծի փոփոխություն, ապա սա առաջացնում է հարց, թե ինչով է դա պայմանավորված, եթե ոչինչ փոխված չէ, ապա ինչո՞ւ է Ադրբեջանը փոխում իր մոտեցումը։ Նշանակում է, որ ինչոր բան, այդուհանդերձ, փոխված է։ Ի՞նչն է փոխված։ Առերևույթ տեսնում ենք, որ Հայաստանի քաղաքականությունը չի փոխվել։ Միևնույն ժամանակ, պետք է արձանագրենք, որ գործ ունենք չափազանց տարողունակ և բազմաթիվ շերտեր ունեցող քաղաքական պրոցեսի հետ, այդ թվում՝ եթե խոսում ենք հայ-ադրբեջանական գործընթացի մասին, ապա այդ պրոցեսում ամեն ինչ չէ, որ առերևույթ դրսևորման դաշտում է։ Քանի որ առերևույթ դրսևորման դաշտում չենք տեսնում ինչ-որ փոփոխություն Հայաստանի քաղաքականության մասով, ապա պետք է ենթադրել, որ ոչ տեսանելի դաշտում ինչ-որ բան փոխված է, և դա առաջացրել է Ադրբեջանի դժգոհությունը։ Դրա հետևանքով է, թերևս, որ Բաքուն նկատելի սրել է իր վարքագիծը կամ հռետորաբանությունը, և կա այլ խաղացողների դժգոհությունը, որոնք փորձում են այդ դժգոհությունն արտահայտել Ադրբեջանի վրա իրենց ազդեցության միջոցով, այսինքն՝ Ադրբեջանին մղելով ավելի սուր վարքագծի։ Ի՞նչն է փոփոխությունը, սա արդեն տարբեր գնահատականների հարց է, որովհետև այդ փոփոխությունը կարող է տեղի ունենալ թե՛ անմիջականորեն Հայաստանին առնչվող տիրույթում, թե՛ նաև աշխարհաքաղաքական դիմակայության կամ պրոցեսների տիրույթում, որը, բնականաբար, ինչ-որ առումով կարող է փոխել արդեն որոշ դերակատարների մոտեցումները Կովկասի վերաբերյալ: Եթե Հայաստանի մասով խոսենք, որովհետև աշխարհաքաղաքական շրջանակը մի քիչ շատ ավելի բազմաշերտ է, ապա տեսնում ենք, որ Ադրբեջանի վարքագիծը փոխվել է խորհրդարանի ընտրությունից անմիջապես հետո։ Հիքմեթ Հաջիևը, որը, մեղմ ասած, շատ առանցքային ֆիգուր է ադրբեջանական համակարգում, ընտրությունից մեկ շաբաթ անց՝ Հայաստանում խորհրդարանի ընտրության պաշտոնական արդյունքը հայտարարելուց ժամեր առաջ, գալիս է Հայաստան։ Մի քանի ժամ բանակցում է այն ժամանակ դեռ Անվտանգության խորհրդի քարտուղար Արմեն Գրիգորյանի հետ։ Ի դեպ, շատ հետաքրքիր է, որ դրանից որոշ ժամանակ անց հանկարծ պաշտոնանկ է լինում Անվտանգության խորհրդի քարտուղարը։ Սա ևս շատ հետաքրքիր հանգամանք է, ընդ որում՝ պաշտոնանկ է լինում բավականին անսպասելի, կամ, համենայնդեպս, դրա մասին հայկական մամուլը չի գրում նախապես։ Այդ որոշումը կա՛մ տեղի է ունենում շատ հրատապ, կա՛մ այնքան կարևոր է համարվում, որ տեղի է ունենում՝ ապահովագրվելով բոլոր տեսակի վաղօրոք արտահոսքերից։ Այս պարագայում, կարծում եմ, նվազագույնը փոխված է իրավիճակն այն իմաստով, որ խորհրդարանի ընտրությունը Հայաստանում չի ձևավորվել այն արդյունքը, որն Ադրբեջանն իր համար կդիտարկեր կայուն երաշխիք, կամ իրենց համար որոշակի կայուն երաշխիք կդիտարկեին ավելի խոշոր խաղացողներ, որոնք խաղադրույքներ են կատարել թե՛ Կովկասի և թե՛ մասնավորապես հայ-ադրբեջանական գործընթացի վրա»,նկատում է քաղաքական մեկնաբանը։

Նույն շղթայի մեկ օղակն է նաև «Թրամփի ուղին»։ Իսկ ի՞նչ է կատարվում դրա շուրջ։ «Իմ գնահատմամբ, Թուրքիան և Ադրբեջանը փորձում են TRIPP-ի որևէ հեռանկարից, այսպես ասած, դուրս բերել Ռուսաստանը և այդ իսկ նկատառումով դնում են կոնցեսիոն կառավարումը չեղարկելու հարց, որովհետև Ռուսաստանի երկաթուղային կոնցեսիոն կառավարումը Մոսկվային որոշակի իրավունքներ է տալիս «Թրամփի ուղիով» կառուցվելիք երկաթուղու նկատմամբ։ Համենայն դեպս, տալիս է դրան մասնակցության հավակնելու ծանրակշիռ փաստարկ։ Դա չի բավարարում Ադրբեջանին և Թուրքիային։ Այստեղ իրենց մտավախությունը, թերևս, պայմանավորված է նրանով, որ այդ հարցի առնչությամբ կարող է լինել Թրամփ-Պուտին պայմանավորվածություն»։

Չնայած այն վարկածներին, որ միտում կա Ռուսաստանին դուրս մղել տարածաշրջանից, Դաշնությունը հեշտ չի հրաժարվի Հարավային Կովկասից։ Ինչպիսի՞ն է այս առումով իրավիճակը, երբ հատկապես ճգնաժամի մեջ են հայ-ռուսական հարաբերությունները, և, ըստ նաև շրջանառվող տեսակետի, կողմերը ցանկություն չունեն այդ ճգնաժամը հաղթահարելու։ «Կարծում եմ՝ գնահատականն այդքան էլ ճշգրիտ չէ, որ երկու կողմում էլ չկա ճգնաժամը հաղթահարելու ցանկություն և միտում։ Խորքային պրոցեսը շատ ավելի ուրիշ է, քան ճգնաժամի առերևույթ պատկերը։ Կարծում եմ՝ ճգնաժամն ավելի շուտ, այսպես ասենք, մետաստազն է այն խորքային տրանսֆորմացիայի, որ հայ-ռուսական փոխհարաբերությունն ապրում է աշխարհաքաղաքական վերափոխումներից ելնելով։ Հայ-ռուսական փոխհարաբերությունը, որը կա մեր պատկերացումներում և եղել է այս տարիների ընթացքում, դադարել է համարժեք լինել այն աշխարհաքաղաքական կարիքներին, որն ունի Ռուսաստանը, և սկզբունքորեն Ռուսաստանն է այս փոփոխությունների և տրանսֆորմացիայի առավել խոշոր շահառուն։ Նիկոլ Փաշինյանն ընդամենն այդ հարցում սևագործ աշխատանքը կատարողն է, շատ հարմար կատարող, նրանից հարմար, թերևս, Մոսկվան չի գտել կամ չէր էլ կարող գտնել։ Խորքային առումով տեղի է ունենում այդ տրանսֆորմացիան, իսկ այդ հարաբերության բուն նոր պատկերը, մոդելը, ուրվագիծը, ճարտարապետությունը Ռուսաստանը կգծագրի կամ կփորձի կառուցել արդեն ավելի լայն իմաստով աշխարհաքաղաքական քննարկումների հանրագումարում, այսինքն՝ ոչ անմիջականորեն Հայաստանի ղեկավարության հետ։ Հայաստանի ղեկավարությանը ներկայում վերապահված է սևագործ աշխատանքը՝ ապամոնտաժել գոյություն ունեցող ճարտարապետությունը, որը, կրկնում եմ, չի համապատասխանում Ռուսաստանի կարիքներին, համարժեք չէ Ռուսաստանի խնդիրներին և դրանցից բխող անելիքներին և այլն՝ ավելի լայն աշխարհակարգային համատեքստում»,-եզրափակում է Հակոբ Բադալյանը։

ԼՈՒՍԻՆԵ ԱՌԱՔԵԼՅԱՆ

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

Digital Solutions in the Foreign Exchange Market: IDBank and Rate.Trading at DigiTec 2026Digital Solutions in One Ecosystem: IDBank at DigiTec 2026Ucom and Impact Hub Yerevan Wrap Up the Third Edition of Their Green Entrepreneurship Program SoftConstruct and the French University in Armenia Sign A New Memorandum of UnderstandingIDBank to Present a Unified Ecosystem Concept at DigiTec 2026Ucom Supports Annual Mini Whoop Drone Racing Armenia 2026 Competition in YerevanIDBank Presents the Rate.Trading Digital Platform at Toon Expo.Invest 2026The Second Khachaturian International Youth Competition Concludes at China National Opera House Under the Artistic Direction of Sergey Smbatyan "The network this time for COP17 was the most one of exceptional network we have ever had." The service quality by Team was highly appreciated by UN representative Rate.Trading: Large Transactions with Digital Management of Exchange Rate RisksVIVA Foundation Named November Beneficiary of “The Power of One Dram”Special Mortgage Offers: IDBank at Toon Expo: Invest 2026Vahe and Vigen Badalyan File Lawsuit Against 1in.am Seeking Protection of Their Business ReputationIDBank at the UBA Regional Conference: From Travel Solutions to Business OpportunitiesJoint statement by the parties consolidatted around the national agenda35% Discount for the 35th Anniversary on Selected IDBank CardsConverse Bank Expands Its International Capabilities Through Cooperation with Citibank N.A.Business loan pre-approval in five minutes — what did Unibank showcase in Gyumri?Converse Bank Expands Its International Capabilities Through Cooperation with Citibank N.A.Bratislava forum to debate Armenia’s strategic future Ucom Service Center in Artashat Reopens at a New Address Ucom and Republican Union of Employers of Armenia Sign Cooperation MemorandumCreate your Visa Digital from Unibank for purchases and transfers Ucom – Main Sponsor of the 21st International Microelectronics Olympiad IDBank and Idram Hold Financial Literacy Session for Young Chess PlayersUcom Supports Silicon Mountains 2026, Driving Innovation and Technological Development IDBank has issued perpetual coupon bonds for the first timeIDBank Supports the Reconstruction of the Spandaryan Canal: Commemorative Plaque Dedicated to the Project SignedIDBank and Idram Presented Several Environmental Initiatives at COP17Ucom Shares Its Experience in Private Sector Engagement in Nature Conservation at COP17 Blue Zone«Here’s the screenshot, the money has been transferred»: IDBank warns of fake payment scamsFirst Steps in Your Career with IDBank: 16th Cycle of IDream LaunchedDigital Architecture for a Sustainable Future: IDBank's Article in Regional Post MagazineRate.Trading. New Digital Culture of Currency ExchangeDigital Future and Sustainable Development: IDBank's Chairman of the Management Board in an Interview with ForbesApplications Now Open: Armenian Virtuosos International Academy-Festival 2027Book Published with Ucom’s Support Presented at COP17: “The Secret Path of Hovazadzor”Ucom Highlights the Role of Technology in Nature Conservation at COP17“The people of Stepanavan will show through their votes that every attempt to deceive them with videos is doomed to fail”: “Strong Armenia” Party With Ucom’s Support, SunChild Brings Cinema and Environmental Conservation TogetherYoung Musicians of the “Armenian Virtuosos” Program Perform in the COP17 A Birthday in Italy with UnibankIdram and IDBank Participated in the Opening of My Forest Armenia’s Pavilion at COP17Unibank Receives B++ Sustainability Alignment Rating from Agents for Impact GmbH Ucom Supported Yerevan Conservation Symposium 2026 as Strategic PartnerIDBank to Showcase Environmental and Innovative Initiatives at COP17New AI-Powered Wildlife Monitoring Camera Installed in Paruyr Sevak with the Support of Ucom35 Years of Trust: IDBank Celebrates with Its CustomersBusiness and mining leader Mark Cutifani to deliver keynote speech at the 3rd Mining Armenia Forum“From Classroom to Orbit”: With Ucom’s Support, “Space 1.0” Is Being Introduced in 15 Schools Across Armenia