Yerevan, 22.November.2026,
00
:
00
BREAKING

Հայաստանի իշխանությունները փաստացի թշնամի են հռչակում Սփյուռքը. ինչո՞ւ են փոխում քաղաքացիություն ստանալու գործընթացը. «Փաստ»

INTERNATIONAL NEWS

«Փաստ» օրաթերթը գրում է.

dw.com–ը «Ինչո՞ւ է Հայաստանը փոխում քաղաքացիություն ստանալու գործընթացը» վերնագրով հոդվածում գրում է, որ Հայաստանը կանգնած է քաղաքացիություն շնորհելու գործընթացում լուրջ փոփոխությունների շեմին։ Վերանայվում է հայկական ծագում ունեցող անձանց համար անձնագիր ստանալու պարզեցված կարգը. իշխանություններն առաջարկում են ներդնել բնակության վայրի պարտադիր պահանջ։ Այս նախաձեռնությունն արդեն իսկ լայն հանրային քննարկումների տեղիք է տվել։

Իշխանությունների ծրագիրը հավակնոտ է։ Օրենսդրական առաջարկվող փոփոխությունների համաձայն, հայկական անձնագիր ստանալու ճանապարհը զգալիորեն կերկարի։ Արտերկրում բնակվող հայերը նախկինում կարող էին օգտվել պարզեցված ընթացակարգից՝ առանց երկիր այցելելու անհրաժեշտության, այժմ նրանցից պահանջվելու է օրինական հիմքերով բնակվել Հայաստանում։

Հարկ է նշել, որ քաղաքացիության կանոնների այս վերանայումն առաջին քայլը չէ այս ուղղությամբ։ Մի քանի ամիս առաջ իշխանությունները հաստատեցին ընտրական իրավունքի սահմանափակումներ՝ սահմանելով խիստ շեմ. խորհրդարանական ընտրություններին և հանրաքվեներին քվեարկելու իրավունքը վերապահվեց միայն այն քաղաքացիներին, ովքեր նախորդ երկու տարվա ընթացքում փաստացի բնակվել էին Հայաստանում առնվազն 366 օր։ Այս օրենսդրական փոփոխությունները Երևանի ուղղակի արձագանքն էին արտերկրից (հիմնականում Ռուսաստանից) ընտրողների կազմակերպված տեղափոխման մասին հաղորդումներին։ Փոփոխությունների նախաձեռնողները ձգտում էին կանխել «ավտոբուսային քվեարկության» պրակտիկան, երբ երկրում չբնակվող և առօրյա իրողություններից կտրված անձինք կարող էին ուղղակիորեն ազդել ընտրությունների արդյունքների վրա։

Կառավարությունում փորձել են բացատրել հայկական քաղաքացիության հայեցակարգի փոփոխությունը: «Մենք մեզ անընդհատ հարց ենք տալիս՝ արդյոք ցանկանո՞ւմ ենք մեծ թվով քաղաքացիներ, թե՞ ցանկանում ենք բարձր որակի քաղաքացիներ», dw.com-ին տված մեկնաբանությունում նշել է ՆԳ նախարարի տեղակալը։ Թեև dw.comին չի հաջողվել այս թեմայի շուրջ զրուցել իշխող «Քաղաքացիական պայմանագիր» խմբակցության օրենսդիրների հետ, բայց Նիկոլ Փաշինյանը վերջերս մանրամասն և իրեն բնորոշ անկեղծությամբ խոսել է Սփյուռքի հետ հարաբերությունների մոդելը փոխելու մասին։ Նա ազդարարել է հովանավորչական (պատերնալիստական) հարաբերությունների հին մոդելից հրաժարվելու մասին։ Վարչապետը հայտարարել է «տվողի և խնդրողի» դինամիկայից դեպի զարգացմանն ու ներդրումներին միտված ինստիտուցիոնալ գործընկերության անցնելու անհրաժեշտության մասին։ Ընթացիկ բարեփոխումները վերանայում են այն համակարգը, որը գործում էր 2007 թվականի փետրվարից։ Հենց այն ժամանակ խորհրդարանը թույլատրեց քաղաքացիներին ունենալ երկրորդ անձնագիր և հնարավորություն տվեց Սփյուռքի ներկայացուցիչներին ազատորեն և ընդամենը մի քանի ամսվա ընթացքում ստանալ հանրապետության քաղաքացիություն. այս քայլը վկայում էր Սփյուռքի համայնքների և հայրենիքի միջև կապերի ամրապնդման մասին։

Կառավարության քննադատները խստորեն դատապարտում են այս նոր նախաձեռնությունը։ Ընդդիմադիր «Հայաստան» խմբակցության պատգամավոր Գեղամ Մանուկյանը կարծում է, որ քաղաքացիության «որակի» մասին խոսակցությունները քողարկում են հայ ազգի հետ պետության կապերը խզելու ձգտումը։ Մեղադրելով գործող իշխանություններին «ազգային միասնությունը խարխլելու» մեջ՝ քաղաքական գործիչը վկայակոչել է վերջին շրջանի մի օրինակ՝ ցույց տալու երկքաղաքացիության համակարգի կարևորությունը։ Նա նշել է, որ Սիրիայում ընթացող պատերազմի ժամանակ այդ մեխանիզմը ծառայել է որպես «փրկօղակ»՝ հնարավորություն տալով հազարավոր սիրիահայերի արագ տեղափոխվել և հաստատվել Հայաստանում։

«Իրականում այս կառավարության գաղափարախոսությունը հիմնված է հետևյալի վրա. խզել Հայաստանի կապերը Սփյուռքի հետ՝ փորձելով կառավարել բնակչությանը մանիպուլ յատիվ քաղաքականության և սպառողական մտածելակերպի միջոցով», dw.com–ին ասել է պատգամավորը։

Փորձագետները ավելի զգուշավոր տեսակետներ են հայտնում։ Հայ քաղաքագետ Հրանտ Միքայել յանը անձնագրերի տրամադրման գործընթացը բարդացնելու քայլը պայմանավորում է ինչպես ներքաղաքական, այնպես էլ արտաքին գործոններով։ «Իշխանությունները նպատակ ունեն համակարգված կերպով հեռու պահել Սփյուռքին քաղաքական գործընթացներին մասնակցելուց, քանի որ անհնար է նրանց նկատմամբ կիրառել ազդեցության այն նույն լծակները, որոնք գործում են երկրի ներսում», - բացատրել է նա dw.com–ին։ Միաժամանակ, փորձագետն ընդգծել է Երևանի խիստ զգայունությունը հարևան Ադրբեջանի և Թուրքիայի դիրքորոշումների նկատմամբ. նա համոզված է, որ այդ երկրները շահագրգռված են մասնատել հայկական աշխարհը և խախտել միասնության ավանդական մոդելը։

Իր հերթին վերլուծաբան Բորիս Նավասարդյանը մատնանշել է երկրի ղեկավարության զուտ ներքաղաքական հաշվարկները։ Նրա տեսանկյունից, Հայաստանի իշխանությունները ձգտում են առավելագույնս համախմբել կառավարելի ներքին ընտրազանգվածը՝ չեզոքացնելով «իշխող կուսակցության գաղափարախոսությանը չենթարկվողների ազդեցությունը»։ «Պառակտում է ձևավորվում երկրի ներսում ապրող հայերի և արտերկրում գտնվողների միջև։ Արդյունքում պետությունը ռիսկի է դիմում կորցնել ազգային համախմբման հզոր ռեսուրսը»,– ասել է նա:

Քաղաքացիական հասարակությունը նույնպես այս զարգացումները դիտարկում է որպես հասարակությունը «ներքին» և «արտաքին» հատվածների բաժանելու փորձ։ «Իրազեկ քաղաքացիների միավորում» հասարակական կազմակերպության համակարգող Դանիել Իոաննիսյանը dw.com–ին տված հարցազրույցում նշել է, որ երկրի ղեկավարությունը փաստացի թշնամի է հռչակել Սփյուռքը՝ վերջինիս ամենաարմատական թևի հետ ունեցած գաղափարական տարաձայնությունների պատճառով»։ Այնուամենայնիվ, նա կարծում է, որ նոր սահմանափակումների հետ կապված հիմնական խնդիրը դրանց անխտիր բնույթն է. «Փորձելով թիրախավորել կոնկրետ կազմակերպությունների, որոնց հետ տարաձայնություններ ունեն, իշխանությունները վերջնարդյունքում ազդում են ամբողջ Սփյուռքի վրա»,– ասել է նա։

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

Digital Solutions in the Foreign Exchange Market: IDBank and Rate.Trading at DigiTec 2026Digital Solutions in One Ecosystem: IDBank at DigiTec 2026Ucom and Impact Hub Yerevan Wrap Up the Third Edition of Their Green Entrepreneurship Program SoftConstruct and the French University in Armenia Sign A New Memorandum of UnderstandingIDBank to Present a Unified Ecosystem Concept at DigiTec 2026Ucom Supports Annual Mini Whoop Drone Racing Armenia 2026 Competition in YerevanIDBank Presents the Rate.Trading Digital Platform at Toon Expo.Invest 2026The Second Khachaturian International Youth Competition Concludes at China National Opera House Under the Artistic Direction of Sergey Smbatyan "The network this time for COP17 was the most one of exceptional network we have ever had." The service quality by Team was highly appreciated by UN representative Rate.Trading: Large Transactions with Digital Management of Exchange Rate RisksVIVA Foundation Named November Beneficiary of “The Power of One Dram”Special Mortgage Offers: IDBank at Toon Expo: Invest 2026Vahe and Vigen Badalyan File Lawsuit Against 1in.am Seeking Protection of Their Business ReputationIDBank at the UBA Regional Conference: From Travel Solutions to Business OpportunitiesJoint statement by the parties consolidatted around the national agenda35% Discount for the 35th Anniversary on Selected IDBank CardsConverse Bank Expands Its International Capabilities Through Cooperation with Citibank N.A.Business loan pre-approval in five minutes — what did Unibank showcase in Gyumri?Converse Bank Expands Its International Capabilities Through Cooperation with Citibank N.A.Bratislava forum to debate Armenia’s strategic future Ucom Service Center in Artashat Reopens at a New Address Ucom and Republican Union of Employers of Armenia Sign Cooperation MemorandumCreate your Visa Digital from Unibank for purchases and transfers Ucom – Main Sponsor of the 21st International Microelectronics Olympiad IDBank and Idram Hold Financial Literacy Session for Young Chess PlayersUcom Supports Silicon Mountains 2026, Driving Innovation and Technological Development IDBank has issued perpetual coupon bonds for the first timeIDBank Supports the Reconstruction of the Spandaryan Canal: Commemorative Plaque Dedicated to the Project SignedIDBank and Idram Presented Several Environmental Initiatives at COP17Ucom Shares Its Experience in Private Sector Engagement in Nature Conservation at COP17 Blue Zone«Here’s the screenshot, the money has been transferred»: IDBank warns of fake payment scamsFirst Steps in Your Career with IDBank: 16th Cycle of IDream LaunchedDigital Architecture for a Sustainable Future: IDBank's Article in Regional Post MagazineRate.Trading. New Digital Culture of Currency ExchangeDigital Future and Sustainable Development: IDBank's Chairman of the Management Board in an Interview with ForbesApplications Now Open: Armenian Virtuosos International Academy-Festival 2027Book Published with Ucom’s Support Presented at COP17: “The Secret Path of Hovazadzor”Ucom Highlights the Role of Technology in Nature Conservation at COP17“The people of Stepanavan will show through their votes that every attempt to deceive them with videos is doomed to fail”: “Strong Armenia” Party With Ucom’s Support, SunChild Brings Cinema and Environmental Conservation TogetherYoung Musicians of the “Armenian Virtuosos” Program Perform in the COP17 A Birthday in Italy with UnibankIdram and IDBank Participated in the Opening of My Forest Armenia’s Pavilion at COP17Unibank Receives B++ Sustainability Alignment Rating from Agents for Impact GmbH Ucom Supported Yerevan Conservation Symposium 2026 as Strategic PartnerIDBank to Showcase Environmental and Innovative Initiatives at COP17New AI-Powered Wildlife Monitoring Camera Installed in Paruyr Sevak with the Support of Ucom35 Years of Trust: IDBank Celebrates with Its CustomersBusiness and mining leader Mark Cutifani to deliver keynote speech at the 3rd Mining Armenia Forum“From Classroom to Orbit”: With Ucom’s Support, “Space 1.0” Is Being Introduced in 15 Schools Across Armenia