Արցախը` մեզ, իսկ Եվրոպայի խորհուրդը թող մնա Ադրբեջանին

Ադրբեջանում օրերս հյուրընկալվել է Եվրախորհրդի խորհրդարանական վեհաժողովի (ԵԽԽՎ) նախագահը՝ իսպանացի Պեդրո Ագրամունտը: Նա հարցազրույց է տվել ադրբեջանական APA լրատվական գործակալությանը, որում անդրադարձել է Արցախյան հակամարտությանը` հնչեցնելով ադրբեջանահաճո հայտարարություններ: Նա կրկնել է Բաքվի թեզերը, թե Հայաստանը «20 տարի է, ինչ շարունակում է Լեռնային Ղարաբաղի և հարակից յոթ ադրբեջանական տարածքների բռնազավթումը»:

Այնուհետև եվրաչինովնիկը քննադատել է Արցախյան հակամարտության կարգավորմամբ զբաղվող միջազգային կառույցների (ԵԱՀԿ Մինսկի խումբ) գործունեությունը: Նա ասել է. «Չնայած նրան, որ կարգավորման հարցում ներգրավվել են միջազգային կազմակերպություններ, տպավորություն է ստեղծվում, որ որևէ առաջընթաց չկա։ Կարծում եմ, որ բոլոր այդ հակամարտությունները, այդ թվում՝ Լեռնային Ղարաբաղի և Ադրբեջանի մյուս տարածքների ազատագրման հարցը, պետք է կարգավորվեն»:

Բաքվում, բնականաբար, շոյվել են այս հայտարարություններից: Եվ, որքան էլ տարօրինակ է, դա մեզ կարող է միայն զվարճացնել: Պարզաբանեմ, թե ինչու: Եվրոպայի խորհուրդը, առավել ևս այդ կառույցի խորհրդարանական վեհաժողովը որևէ մանդատ և լիազորություն չունի զբաղվել Արցախյան հակամարտության կարգավորմամբ, ընդ որում, ոչ միայն Արցախի, այլև աշխարհում որևէ հակամարտության կարգավորմամբ:

ԵԽԽՎ-ն մարդու իրավունքների խնդիրներով զբաղվող կառույց է, որի որոշումներն ունեն խորհրդատվական բնույթ, պարտադիր չեն: Անշուշտ, Հայաստանի համար մարդու իրավունքների պաշտպանության և ժողովրդավարության առումով Եվրոպայի խորհուրդը կարևոր կառույց է, բայց երբ այդ կազմակերպությունն իր բուն առաքելությունը թողած զբաղվում է իրեն չվերաբերող խնդիրների շուրջ օդը տատանելով, ինչպես Պեդրո Ագրամունտն է արել Բաքվում, ապա դրանից իրերի դրությունը չի փոխվում:

Շատ ավելի վաղ «Եվրոպական կայունություն նախաձեռնություն» անկախ վերլուծական կենտրոնը զեկույց էր հրապարակել, որը կոչվում է «Խավիարային դիվանագիտություն կամ ինչպես է Ադրբեջանը ստիպում Եվրոպայի խորհրդին լռել»: Այդ զեկույցում մերկացված են Եվրախորհրդի չինովնիկները:

Անդրադարձ կա նաև Պեդրո Ագրամունտին: Ըստ զեկույցի` «նա դարձել է Եվրոպայում Ալիևի կլանի գլխավոր լոբբիստներից մեկը՝ դրա դիմաց Բաքվից ստանալով մետաքսե գորգեր, ոսկյա և արծաթյա զարդեր ու այլ շռայլ նվերներ»։ Այդպիսի եվրաչինովնիկների ծառայությունների շնորհիվ է, որ Ադրբեջանին հաջողվում է ԵԽԽՎ-ում անցկացնել հակահայկական բանաձևեր, թղթի կտորներ, որոնք բացի քարոզչությունից` որևէ գործնական դեր և նշանակություն չունեն Արցախյան հակամարտության կարգավորման առումով:

ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահները, որոնք լիազորված են զբաղվել Արցախի խնդրով, կոչ էին արել Եվրոպայի խորհրդին անհարկի չմիջամտել, չվնասել հակամարտության կարգավորմանը: Բայց ԵԽԽՎ նախագահն այդ կոչն անտեսում է: Բուն իր առաքելությունը` մարդու իրավունքների և ժողովրդավարության խնդիրները թողած, այդ մարդը խոսում է Արցախյան խնդրից:

Նա անգամ նշել է, որ ժողովրդավարության և մարդու իրավունքների պաշտպանության առումով Ադրբեջանում առաջընթաց կա: Դա այն դեպքում, երբ այդ երկրում փակվեց ԵԱՀԿ-ի գրասենյակը, «Ազատություն» ռադիոկայանը, բացահայտ քաղաքական հետապնդումների է ենթարկվում ազատ խոսքը, բանտերում նստած է 100-ից ավելի քաղբանտարկյալ: Ի վերջո, Արցախյան հակամարտությունը հենց ազգերի ինքնորոշման իրավունքի ոտնահարման հետևանք է:

Ստացվում է, որ ԵԽԽՎ-ի նախագահը սատարում է Ադրբեջանի բռնապետական ռեժիմին, արդարացնում, գովերգում և հանդես գալիս ադրբեջանական հասարակության ականջները շոյող պոպուլիստական հայտարարություններով: Այս փաստը պետք է հուզի նախ՝ Եվրոպայի խորհրդին, քանի որ վարկաբեկվում է այդ կառույցը, մյուս կողմից` դա պետք է հուզի Ադրբեջանի քաղաքացիական հասարակությանն այն իմաստով, որ հսկայական գումարներ են վատնվում անպտուղ խավիարային դիվանագիտության վրա: Ասվածը, իհարկե, չի նշանակում, թե Եվրոպայի խորհրդում Հայաստանը չպետք է ակտիվ լինի և չեզոքացնի այս երևույթները: Ճիշտ հակառակը: ԵԽԽՎ-ն դա զուտ պատգամավորական հարթակ է, ԱԺ մեր պատգամավոր պատվիրակները լուրջ անելիքներ ունեն:

Բայց գլոբալ առումով, եթե Արցախի խնդրում միջնորդ հանդիսացող ԵԱՀԿ Մինսկի խումբը, այլ կերպ ասած՝ ԱՄՆ-ն, Ֆրանսիան և Ռուսաստանը, նման հայտարարություններ չեն անում, իսկ Ադրբեջանին որևէ կերպ չի հաջողվում ռեալ հաղթանակներ տանել դիվանագիտության մեջ և ռազմաճակատում, ապա թող Եվրոպայի խորհրդի չինովնիկների ոչինչ չորոշող հայտարարությունները լինեն Ադրբեջանի միակ հաղթանակն ու սփոփանքը:

Տիգրան Խաչատրյան