7 արտահայտություն, որ պետք է լսի յուրաքանչյուր երեխա

LIFE 15 March, 2016 0:55

Երեխաները զգայուն, հետաքրքրասեր, պարզ եւ միամիտ մարդուկներ են, որոնց համար կյանքում ամեն ինչ նոր, անծանոթ ու խորթ է եւ նրանց տեւական ժամանակ է հարկավոր ընտելանալու եւ իրենց շուրջը կատարվածը հասկանալու համար։ Ծնողական սերը միայն սիրելով ու փաղաքշելով կամ երեխային ուղղություն ցույց տալով չէ։ Երեխայի կյանքում ծնողն այն կարեւոր անձնավորությունն է, որը պետք է նրան խրախուսի, աջակցի, թույլ տա, որ սխալվի, անհաջողությունը հաջողության վերածի, սովորեցնի, որ նա նաեւ պետք է հոգ տանի ուրիշների մասին, գնահատի արժեքավորը եւ այլն։ Իսկ դրա համար պետք է բարձրացնել երեխայի ինքնագնահատականը։ Իսկ ինչպե՞ս։

1. «Ես քեզ սիրում եմ»

Ծնողը կարող է թանկարժեք սննդով, հագուստով, խաղալիքներով ապահովի երեխային, բայց ամեն ինչ հօդս է ցնդում, եթե նա չի զգում ծնողի սերն ու ջերմությունը։ Երբ երեխան հաճախ է լսում, որ սիրված է իր ծնողների կողմից, հասկանում է, որ գնահատված է, թանկ է նրա համար, իսկ սա իրեն քաջություն եւ խիզախություն է տալիս, ինչն ուղեկցում է երեխային ամբողջ կյանքի ընթացքում։

2. «Ես հպարտանում եմ քեզնով»

Առողջ անհատ ձեւավորելու համար երեխային մշտապես պետք է անկեղծորեն խրախուսել։ Երեխաները ծնողների աջակցության, խթանող, գովերգող խոսքերի կարիքն ունեն։ Միայն այդ դեպքում երեխան կմեծանա անկախ եւ բարձր ինքնագնահատական ու սեփական տեսակետ կունենա։ Սակայն սա չի նշանակում, որ պետք է այնքան ասել, որ այս արտահայտությունը կորցնի իր արժեքը։

3. «Ես սխալվեցի, ներիր»

Երբ ծնողն ընդունում է իր սխալը՝ ցույց տալով, որ նա նույնպես կարող է սայթաքել, երեխան հասկանում է, որ կատարյալ ոչինչ չի լինում։ Նա սկսում է գիտակցել, որ կարելի է սխալվել, լինել ազնիվ ու ընդունել այն։ Երեխան հասկանում են, որ ոչ իդեալական լինելը նորմալ է։ Նման մոտեցումը հիանալի հիմք է հետագայում ճիշտ հարաբերություններ սկսելու համար։

4. «Ես ներում եմ քեզ»

Լինում են ծնողներ, որոնք երեխայի սխալի համար պատժում են նրան կամ բարկանում ուրիշների ներկայությամբ։ Սակայն չէ որ երեխան նույնպես մարդ արարած է եւ կարող է սխալվել։ Եվ ծնողը պետք է գտնի բալանսը, թե որտեղ է պետք բարկանալ, եւ որտեղ հասկանալով նրանց զգացմունքները՝ ներել։ Երեխային պատժելու փոխարեն, ներեք նրան եւ սովորեցրեք, թե որն է ճիշտ ելքը։ Դա ձեր ծնողական պարտականություններից մեկն է։

5. «Ես քեզ լսում եմ»

Շատ կարեւոր է լսել ձեր երեխային, որպեսզի նա հասկանա, որ ձեզ հետաքրքրում է այն ամենը, ինչի մասին նա ցանկանում է կիսվել։ Հենց լսելու միջոցով է ծնող գտնում իր եւ երեխայի միջեւ եղած կապը, եւ փոքրիկն իրեն գնահատված է զգում։ Իսկ այդ կապն ավելի ամրացնելու համար հարկավոր է ոչ միայն լսել, այլեւ ճիշտ պատասխանել նրան։ Հենց այս ժամանակ էլ կարելի է գործի դնել 1 եւ 2 կետերը, այսինքն՝ գովել ու խրախուսել նրան։

6. «Դու ես պատասխանատու»

Երբ երեխան որոշում է կայացնում (անկախ այն հանգամանքից՝ ճիշտ եւ խելացի որոշում է, թե ոչ), նա սկսում է ավելի շրջահայաց լինել, ավելի արագ է հասկանում ու վերլուծում իր քայլի դրական եւ բացասական կողմերը։ Արդյունքում ավելի ազդեցիկ դասեր է քաղում։ Երբ պատասխանատվությունը թողնում ես երեխայի ուսերին, նա հավատում է իր ուժերին եւ վճռականորեն գնում է դեպի իր նպատակի իրականացում։

7. «Դու ունես հաջողության հասնելու համար անհրաժեշտ ամեն ինչ»

Ծնողը երեխայի ինքնագնահատականը բարձրացնելու համար պետք է ցույց տա երեխայի դրական հատկանիշները։ Երեխան պետք է գիտակցի, թե որոնք են իր թույլ եւ ուժեղ կողմերը եւ տեսնելով ծնողի աջակցությունը՝ պատրաստ կլինի հաղթահարել իրեն սպասվող բոլոր մարտահրավերները։ Ծնողը պետք է խրախուսի երեխային, որ նա հավատա իր ուժերին։ Հաջողություններ գրանցելու դեպքում հպարտանա նրա ձեռքբերումներով (կետ 2), իսկ անհաջողության դեմքում՝ քաջալերի նրան։ Չէ որ ձախողումները ճանապարհ են հարթում դեպի բաղձալի հաջողությունը։