Yerevan, 10.March.2026,
00
:
00
BREAKING


Կայուն կուսակցական համակարգեր

BLOG

Արմեն Հովասափյանը ֆեյսբուքյան իր էջում գրում է.

Ժամանակակից քաղաքական համակարգերի կայացման գործընթացն ուսումնասիրելիս` հետաքրքիր է հատկապես ուսումնասիրել արդեն կայացած ժողովրդավարություն ունեցող երկրների փորձը, որը զուգահեռաբար կհանդիսանա փայլուն օրինակ ինչպես հետխորհրդային, այնպես էլ Արևելյան Եվրոպայի երկրներում:

Հետխորհրդային տրանսֆորմացիայի երկրների համար արևմտյան ավանդական ժողովրդավարություններից թերևս առավել մեծ հետաքրքրություն է ներկայացնում Գերմանիայի փորձը, քանզի վերջինս 1945 թվականին՝ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ավարտից հետո, առավել մոտ է եղել այն իրավիճակին, որում հայտնվել էին այդ երկրները 90-ականների սկզբին: Իհարկե, իրավիճակներն ունեն նաև զգալի տարբերություններ, սակայն ակնհայտ է, որ Գերմանիան այդ տարիներին ստիպված էր լուծել նույն քաղաքական հիմնախնդիրը՝ միանգամայն նոր քաղաքական համակարգի ձևավորում: Հատկանշական է, որ այդ խնդրի լուծումը սկսվեց Վեյմարյան սահմանադրության լրամշակումով, ինչը ևս մեկ փաստարկ է տրանսֆորմացիայի շրջանում սահմանադրական գործընթացների կարևոր նշանակության վերաբերյալ:

Ժողովրդավարական կուսակցական համակարգերին հատուկ է կայունությունը, ճկունությունը, գործունակությունն ու դիրքորոշումների գաղափարական հիմնավորվածությունը: Գերմանիայի «Կուսակցությունների մասին» օրենքն ուղղակիորեն արձանագրում է կուսակցությունների առաքելությունը. «Կուսակցությունները՝ մասնակցում են ժողովրդի քաղաքական կամքի ձևավորմանը հասարակական կյանքի բոլոր բնագավառներում, նախ նրանով, որ ազդում են հասարակական կարծիքի վրա, մղում են քաղաքական կրթության և զարգացնում են այն, խթանում են քաղաքական կյանքում քաղաքացիների մասնակցությունը»:

Կայացած ժողովրդավարության երկրներում հստակ սահմանվում են նաև կուսակցությունների սոցիալական հիմնական գործառույթները: Մասնավորապես, Գերմանիայի պարագայում դրանք հետևյալն են. մասնակցություն՝ քաղաքացիներն ունեն ոչ միայն ընտրություններում ձայնի իրավունք, այլև ակտիվորեն քաղաքական գործունեության մեջ ներգրավվելու իրավունք՝ կազմակերպելով կուսակցություններ:

«Քաղաքականության առաջարկների շուկան» գործում է որպես իշխանության բաժանման մեխանիզմ, սելեկցիա՝ խորհրդարանի և կառավարության կազմի ընտրությունը իրականացվում է բացառապես կուսակցությունների ներսում, ինտեգրացիա՝ կուսակցություններում հաջողության են հասնում նրանք, ովքեր կարողանում են համատեղել իրենց և կուսակցության շահերը, ովքեր շահագրգիռ են համագործակցելու ընդհանուր կուսակցական նպատակների իրականացման համար, սոցիալիզացիա՝ մուտք ժողովրդավարական արժեքների աշխարհ, ինքնակարգավորում՝ կուսակցություններն իրենք են լուծում իրենց առջև ծառացող խնդիրները՝ հարմարվելով արտաքին պահանջներին ու պայմաններին և իրականացնելով կազմակերպչական թարմացում, լեգիտիմացիա՝ հասարակական կյանքում փոփոխությունների առավելագույնս հաշվի առնելը ընդունվող քաղաքական որոշումներում: Մի փոքր այլ է ամերիկյան կուսակցությունների պարագայում:

ԱՄՆ քաղաքական համակարգում կուսակցությունների գործառույթներն են՝ քաղաքական գործընթացի կազմակերպում և կարգավորում: Երկու կուսակցություններն ունեն հիմնական դերակատարություն ընտրությունների անցկացման, երկրի սոցիալ-տնտեսական և քաղաքական զարգացման, էլիտայի ծրագրերի մշակման և կենսագործման հարցում, տարբեր մակարդակների քաղաքական ինստիտուտների կապերի ապահովում, փոփոխվող սոցիալ-տնտեսական պայմաններին քաղաքական ինստիտուտների հարմարվելու ապահովումը, բնակչության այն խմբերի սոցիալ-տնտեսական և քաղաքական հե- տաքրքրությունների ու տրամադրությունների արտահայտում, որոնց իրենք ներկայացնում են, միասնական ազգային-քաղաքական մշակույթի ձևավորում, որը հաշվի է առնում լիբերալիզմի ու կոնսերվատիզմի արժեքները, աջակցում և զարգացնում է ամերիկյան հասարակության հիմքերը:

IDBank Goes International: Mher Abrahamyan's Interview with the Los Angeles TimesAraratBank Earns RIA Money Transfer’s Partner of the Year in Armenia for the Seventh Consecutive YearUcom Supports the “DemArDem 2026” Regional Youth Forum ZCMC еstablishes Sustainability, ESG and Risk Committee Parallels Between the “Real Armenia Ideology” and Soviet and Turkish Approaches to the Diaspora New Offer - Up to AMD 5 Million - Consolidate your Loans and Switch to AraratBankNew Promotion at Yerevan Mall Ahead of March 8: Idram&IDBankUBPay and MoneyTO Launch Money Transfers from Armenia to the UK In Celebration of the Spring Holidays Ucom Offers Unity Packages on Special Terms Ameriabank Becomes the First Armenian Company in the List of the 100 Largest Companies on the London Stock Exchange as a Member of Lion Finance GroupIDBank Expands Travel Benefits of Premium CardsFree Calls and SMS Messages from Ucom for Subscribers in the Middle EastLove Is… Card by Unibank – An Iconic Design and a Romantic Trip for Two to Paris Customer Appreciation Day at IDBank’s Echmiadzin BranchUcom Fellowship Incubation Program Participants Visit Ucom Individuals and businesses, near and far, all welcomeTrust and reach across the globeChoosing the Best Gifts for March 8 and Paying with the Idram&IDBank AppUcom Spring Offer: HONOR X7d 5G Smartphone and Valuable GiftsAraratBank: Update+ - New Loan Offer with 2% Cashback “My phone rang…”: IDBank warns about a rise in fraud using the “call from the bank” scheme.Ucom Is Recognized as Armenia’s No. 1 Operator for the Fastest Mobile Internet and the Best Fixed Network Unibank’s perpetual bonds have been listed on the Armenia Securities Exchange Armenian Company E-auto to Officially Represent HONGQI Vehicles in Georgia2% Cashback on Payments Made with AraratBank Arca CardsOrder an IDBank Arca Classic card and enjoy up to 2% cashbackIDBank has summed up the raffle held within the framework of IDsalary payroll package: 55 lucky winners have received their prizes Ucom and Hero House Yerevan Continue Cooperation KardaLove 5th Anniversary Festival Held under the Title Sponsorship of AraratBankAmeriabank Opens a New Branch in Artashat: Special Offers for New CustomersDangerous Generosity: IDBank Warns of a Rise in Fake Online SurveysJustice Turned Into a Show: The Real Purpose Behind the Case Against Vahe HakobyaIdram, Mediamax and Hayordi Foundation Launch Initiative Ahead of Book Giving DayAraratBank Receives Mastercard “Excellence in Strategic Marketing” AwardIDBank has opened a representative office in Glendale, CaliforniaTeam Holding Announces the Launch of the Second Tranche of Its USD Bond Placement. Underwriter - Freedom Broker ArmeniaUcom Services Can Now Be Paid Via Fast Shift Team and the French University in Armenia Help 120 Students Gain Real-World ExperienceUcom Offers Comprehensive Internal Network (LAN) Building Services for Corporate Clients Unibank Became an A-Level Member of the Armenia British Business Chamber Winter adventures continue at Myler: Idram&IDBankWith the Support of AraratBank, KardaLove 5th Anniversary Festival Returns in a New FormatThe Power of One Dram — to Mathemik NGOIDBank’s Nor Nork branch has reopenedOn the impossibility of making payments via Idram for telecommunication operators’ services and the current situationWhen CSR Becomes a Driving Force for Business Development: Lala Bakhshetsyan Five-Year Partnership Between AraratBank and 4090 Charity Foundation Comes to Successful Close Idram and Weixin Pay (WeChat Pay) Launch Strategic Partnership in ArmeniaThe Winners of the Third Round of the Junius Competition Have Been AnnouncedWhat to gift men on January 28: Idram&IDBank