Զարաբի ձերբակալությունը դժվար վիճակի մեջ է դրել Էրդողանին. The Independent

INTERNATIONAL NEWS 23 March, 2016 15:48

Ծագումով ադրբեջանցի Թուրքիայի եւ Իրանի քաղաքացի գործարար Ռզա Զարաբի ձերբակալությունը ԱՄՆ-ում դժվար վիճակի մեջ է դրել Թուրքիայի նախագահ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանին՝ կապված այն բանի հետ, որ նա սերտ կապերի մեջ է բազմաթիվ հանցագործությունների մեջ մեղադրվող գործարարի հետ:

Այս մասին գրում է The Independent թերթը` ԱՄՆ-ում Զարաբի ձերբակալությունն անվանելով «Էրդողանի քունը փախցնող»:

«Զարաբի ձերբակալության որոշումը դատախազ Փրիթ Բհարան ընդունել է նախագահ Բարաք Օբամայի հետ հանդիպումից հետո: Այդ ձերբակալությունը դարձյալ օրակարգ է բերել Էրդողանի մինչեւ մերձավոր շրջապատ հասնող եւ նրա գլխավորած «Արդարություն եւ զարգացում» կուսակցության (ԱԶԿ) հեղինակությունը հարցականի տակ դնող անօրինականությունների մեղադրանքները», -գրում է թերթը` հավելելով, որ «Զարաբի ձերբակալությունը կարող է ավելի լարել առանց այն էլ լարված Թուրքիա-ԱՄՆ հարաբերությունները»:

ԱՄՆ-ում Զարաբին մեղադրում են Իրանի դեմ ամերիկյան պատժամիջոցները խախտելով ապօրինի ճանապարհներով նավթի եւ գազի դիմաց Թեհրան ոսկի ուղարկելու մեջ:

«Ավելի վաղ Զարաբը մեղադրվել էր ԱԶԿ-ի առաջատար նախարարներին կաշառք տալու մեջ: 2013 թվականին Թուրքիայում կարճ ժամանակով ձերբակալությունից հետո ազատ արձակված Զարաբը կառավարության մի խումբ նախարարներին 350 հազար դոլարը գերազանցող նվերներ էր մատուցել իրեն օգնելու համար: Թուրքիայում «Մեծ կաշառք» աղմկահարույց հետաքննության պատճառով երեք նախարարներ պաշտոնանկ էին արվել, իսկ Էրդողանն այդ հետաքննությունն անվանել էր իր իշխանությանը հասցված հարված», -գրում է թերթը:

Բրիտանական թերթը գրում է, որ ապրիլին Զարաբը կկանգնի դատավորի առաջ եւ պետք է պատասխանի իրեն վերագրվող խարդախությունների եւ սեւ փողերի լվացման մեղադրանքներին:

Զարաբի ձերբակալության հետ կապված՝ «Ամերիկայի ձայն» ռադիոկայանի հետ զրույցում ուշագրավ մեկնաբանությամբ է հանդես եկել Նյու Յորքի փաստաբանական խորհրդի՝ ազգությամբ թուրք անդամ Ջահիթ Աքբուլութը:

«Եթե Մայամիում ձերբակալված Ռզա Զարաբն իրեն վերագրվող մեղադրանքների հետ կապված բացահայտի Թուրքիայում իր համագործակցած անձանց անունները, ապա ամերիկյան արդարադատական համակարգի համաձայն` կարող է պատժի զգալի նվազեցման արժանանալ», -ասել է թուրք փաստաբանը` նկատի ունենալով Էրդողանին եւ նրա ընտանիքի ու Թուրքիայի կառավարության անդամներին:

Թուրքիայի նախագահ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանի եւ նրա ընտանիքի անդամների հետ սերտ կապերի մեջ գտնվող եւ 2013 թվականի դեկտեմբերի 17-25-ին Թուրքիայում աղմուկ հանած անօրինականությունների եւ կաշառքի հետաքննություններում առանցքային անուն հանդիսացած ադրբեջանցու արմատներով իրանցի գործարար Ռզա Սարաֆը ԱՄՆ-ի Մայամի քաղաքում ձերբակալվել է 2016 թվականի մարտի 22-ին:

Ռզա Սարաֆը մեղադրվում է խախտելով Իրանի դեմ պատժամիջոցները ԱՄՆ-ին խաբելու, բանկային կեղծարարությունների եւ միլիարդավոր դոլարների հասնող «կեղտոտ» փողերի լվացման մեջ: Մանհեթենում դատախազը նրա համար 75 տարվա ազատազրկման պատիժ է պահանջել:

Նրա հետ ձերբակալվել են եւս երկու իրանցի գործարարներ 29-ամյա Քամելյա Ջեմշիդին եւ 65-ամյա Հուսեին Նեջաֆզադեն: Դատախազությունը յուրաքանչյուր երեք կասկածյալի նկատմամբ ԱՄՆ-ին խարդախության ճանապարհով խաբելու համար պահանջել է 5 տարի ժամկետով, Իրանի դեմ ամերիկյան պատժամիջոցները խախտելու համար 20 տարի, բանկային զեղծարարությունների համար` 30 տարի, սեւ փողերի լվացման համար 20 տարի ժամկետով ազատազրկում:

Թուրքիայում 17-25 դեկտեմբերին անօրինականությունների եւ կաշառքի հետաքննությունների շրջանակում Ռզա Սարաֆը 2013 թվականի դեկտեմբերի 21-ին ձերբակալվել եւ 70 օր մեկուսարանում պահվելուց հետո ազատ էր արձակվել Էրդողանի միջնորդությամբ:

2013 թ. դեկտեմբերի 17-ին տեղի ունեցած «Մեծ կաշառք» հակակոռուպցիոն գործողության ընթացքում կաշառակերության, կոռուպցիայի, ոսկու մաքսանենգության, դրամաշորթության եւ ապօրինությունների մեղադրանքներով 3 նախարարների որդիների, մի շարք բարձրաստիճան պաշտոնյաների եւ գործարարներ Ռեզա Զարրաբի, Ալի Աղաօղլուի հետ միասին ձերբակալվել էին 50-ից ավելի անձինք, ովքեր կասկածվում էին Իրանի եւ Ադրբեջանի հետ էներգետիկական համագործակցության բնագավառում մոտ 200 մլրդ դոլար յուրացումների մասնակցության մեջ: Ռեզա Զարաբի հետ կոռուպցիոն կապեր ունենալու մեղադրանք էր առաջադրվել նաեւ Թուրքիայի` Եվրամիության հարցերով այն ժամանակվա նախարար Էգեմեն Բաղըշի նկատմամբ: Գործին ներքաշված լինելու մեջ մեղադրվում էր նաեւ Էրդողանի որդին` Բիլալ Էրդողանը:

Էրդողանն ու իր գլխավորած ԱԶԿ-ն այդ ամենը կապեցին «Հիզմեթ Հարեքեթի» ազդեցիկ կրոնական կազմակերպության առաջնորդ Ֆեթուլլահ Գյուլենի համայնքի հետ` պնդելով, թե այն Թուրքիայում դարձել է «զուգահեռ պետություն» եւ վնասում է երկրին: