Yerevan, 17.July.2026,
00
:
00
BREAKING


Երևանում կբացվի եզդիների ցեղասպանության հուշարձան-կոթող

CULTURE

 2016 թ. ապրիլի 21-ը պատմական օր է դառնալու հայաստանաբնակ և, ինչու չէ, նաև համայն աշխարհի եզդիների կյանքում: Պատմական, որովհետև աշխարհում առաջին անգամ ՀՀ մայրաքաղաք Երևանում կբացվի Իրաքի Շանգալի եզդիների և այլազգիների ցեղասպանության անմեղ զոհերի հիշատակը հավերժացնող հուշարձան-կոթող, որը քանդակվել է «Միդիա-Շանգալ եզդիների ազգային մի ավորում» ՀԿ խորհրդի նախաձեռնությամբ, Հանրապետության ղեկավարության, Երևանի քաղաքապետարանի անմիջական աջակցությամբ, բարերարներ Ռաշիդ և Ագիտ Շամոյանների ընտանիքի միջոցներով:    Ստեղծագորության հիմնական մոտիվը մոր կողմից երեխայի փրկությունն է: Երեխան մարմնավորում է եզդի ժողովրդի վաղվա օրը: Քանդակը պատկերում է մորը մանկան հետ, և արեգակի թիկունքում թաքնված լուսինը: Եզդի ժողովրդի գլխավոր խորհրդանիշ արևի ետևում պատկերված լուսինը մարմնավորում է եզդիների թշնամիներին: Հուշարձան-կոթողի թիկունքի կողմից արեգակի համապատկերում երևու մ է վերադարձող կռունկների երամը: Այն ամրագրում է եզդիների վերադարձն իրենց բնօրրան` Շանգալ: Արևի ներքևում պատկերված է ճառագայթների մի փունջ՝ հիշեցնելով եզդիների Լալշա Նուրանի սրբատեղին, որը եզդիները Աստծո դրախտ են համարում: Այն խոսում է եզդի ժողովրդի անմահ ոգու, աշխարհում հավերժ ապրելու և արարելու անսասանության մասին:

   Քանդակը ստեղծվել է Հայոց ցեղասպանության 100-րդ տարելիցի միջոցառումների շրջանակում և ևս մեկ անգամ ձայնակցում է Օսմանյան կայսրությունում իրականացված մեր ժողովուրդների ցեղասպանությանը: Որքան էլ Թուրքիան ուրանա կատարված ոճրագործությունը, միևնույն է, արդարությունը կհաղթի, և ամբողջ աշխարհը, ինչպես նաև Թուրքիան, կճանաչեն Հայոց և մյուս ժողովուրդների ցեղասպանությունը: Սա է լինելու քանդակի խորհուրդը: Իրաքի եզդիաբնակ նահանգում 2014թ. օգոստոս ամսից մեր ժողովուրդը ենթարկվեց ահավոր ոճրագործության: «Իսլամական Պետության»  հրեշներÕ ¨ եզդիների նկատմամբ այնպիսի ոճիր գործեցին, որ նույնիսկ ամենազարհուրելի երազում հնարավոր չէր տեսնել: Դաժան խավարը պատել էր մեր տունը, մեր բնօրրանը, ամենուր մահ էր…

   2014 թ. օգոստոսի 7-ին ԱՄՆ նախագահ Բարաք Օբաման ասաց, որ պետք է կանխել Իրաքի ջիհադականների կողմից տասնյակ հազարավոր եզդիների և քրիստոնյաների ցեղասպանությունը: ՄԱԿ-ը մեղավոր ճանաչեց ԻՊ ահաբեկչական խմբավորումը և եզդիների նկատմամբ դրա ոճրագործությունը որակեց որպես ցեղասպանություն: Հաագայի միջազգային քրեական դատարանին նաև կոչ արվեց զբաղվել եզդիների ցեղասպանության խնդրով: Բացի այդ՝ զեկուցում նշվում է, որ եզդիների նկատմամբ իսլամիստների վերաբերմունքը նման է հին համայնքը վերացնելու գիտակցված ցանկության:

   Եզդիների ցեղասպանությունը ցնցեց Հայաստանը: Հայ ժողովուրդը ձևավորեց «Օգնիր եզդիներին» համահայաստանյան հասարակական նախաձեռնություն: ՀՀ նախագահ Սերժ Սարգսյանը միջազգային տարբեր ատյաններում դատապարտեց եզդիների ցեղասպանությունը և կոչ արեց սատար կանգնել եզդի ժողովրդին: Հայաստանի դիվանագիտական կորպուսն ամբողջ աշխարհում պայքարեց եզդիների ցեղասպանությունը դադարեցնելու և եզդի փախստականներին օգնելու համար:

   Ինչ վերաբերում է հայ և եզդի ժողովուրդների բարեկամությանը, ապա մենք մեր բախտը հավերժորեն կապել ենք հայ ժողովրդի հետ: Մեր երկու ժողովուրդների հազվագյուտ անաղարտ և անշահախնդիր հարաբերությունները պետք է պահենք աչքի լույսի պես. եզդիները սրբությամբ պահել-պահպանել և մեր օրերն են հասցրել արիական ցեղերի հնագույն պաշտամունքային համակարգը: Մենք ու ողջ աշխարհը այսքան դաժանություն, ցավ, անպատժելիություն, բռնություն պետք է չտեսնեինք: Այս դաժանությունը տեղի ունեցավ ամբողջ աշխարհի աչքի առջև, յուրաքանչյուրի խղճի առջև: Աշխարհն անտարբեր էր ն ույնիսկ եզդի կանանց ու երեխաների ստրկավաճառության երևույթի նկատմամբ: Չէին նկատում Միջերկրական ծովում խեղդվող եզդի երեխաներին:

   Դաժան պատմությունը վկայում է, որ 2014 թ. օգոստոսին թշնամին ուզեց մեկ ամբողջ ժողովուրդ կոտորել: 2016 թ. ապրիլի 2-ը կարծես այս ամենի շարունակությունն էր՝ նույն ձեռագրով, նույն ոճով և նույն ոգով: Բարեբախտաբար, ինչպես տարիներ առաջ  վահանի նման կանգնեց Ջանգիր Աղայի և Անդրանիկ Զորավարի հիմք դրած զինակից եղբայրությունը, այնպես էլ հիմա հայերն ու եզդիները կողք կողքի կանգնած շարունակում են պայքարը: Այս հուշարձանը ոգեկոչում է նաև մեր՝ Արցախի զոհված զիվորների հիշատակը: Այսքանից հետո պարզապես պետք է իրատես և ազնիվ լինել: Կատարված ցեղասպանությունների փաստը անհնար է փոխել, սակայն, ինչպես ասում է ՀՀ նախագահ Սերժ Սարգսյանը, մենք կարող ենք և պարտավոր ենք ստեղծել նման հանցագործություններից զերծ ապագա:

   Ոգեկոչում եմ մեր ժողովուրդների անմեղ զոհերի հիշատակը և երախտագիտությամբ խոնարհվում նրանց հիշատակի առջև: Հավերժ հիշատակ:

Ամո Շարոյան

«Միդիա-Շանգալ եզդիների ազգային միավորում» ՀԿ խորհրդի նախագահ

Converse Bank Named Armenia’s Best Digital Bank for Consumers by EuromoneyUcom and Microsoft Innovation Center Help School Students Build Cybersecurity Skills Ucom Supports Installation of 10 kW Solar Plant in Shenavan, Lori Unibank to Raffle a Trip to ItalyCustomer Appreciation Day in Vanadzor: IDBankHaik Kazazyan to Perform Khachaturian’s Violin Concerto at the Closing Concert of the Madeira Classical Orchestra’s 2025/2026 SeasonMy Forest Armenia is a beneficiary of the "Power of One Dram" initiative in July Become a Unibank shareholder and benefit from an attractive investment opportunityIDBank warns of scam calls impersonating pension fundsA little corner of France in Hrazdan, with the partnership of Converse SME Idram is the general partner of the "Towards Conscious Parenting 2026" annual conference Polytechnic University Graduation Ceremony Held with the Support of Unibank Converse Bank Completes the Placement of EBRD Bonds From Financial Adventures to Great Victories: The 4th Junius Financial Online Tournament Wrapped UpThe Power of One Dram and the Armenian State Symphony Orchestra Conclude the Forest Project Launched in Shirak EBRD to Launch AMD 5 Billion Floating-Rate Bond Offering in Armenia Three-day Financial Literacy Course at the FAST Foundation’s AI Camp: Idram&IDBank Coffee, a Break, and Up to 10% idcoin with Idram&IDBank Ucom Introduces the New uMix 5000 Regional Package: 3 Services for Just AMD 5,000 per Month "Monaco glamour, Vegas energy, Macau prestige - yet uniquely Armenian." Artak Tovmasyan on how Seven Visions is redefining world-class hospitality Travel Without Borders: Ucom Introduces New uTravel Packages Artur Nakhshikyan has joined the Supervisory Board of Unibank "Your smartphone is locked": IDBank warns of cyberextortion that turns your smartphone into a "brick" “From Classroom to Orbit”: With Ucom’s Support, “Space 1.0” Is Being Introduced in 15 Schools Across Armenia AraratBank Reports Growth in its SME Loan Portfolio in 2025 Converse Bank and ADB expand access to MSME and sustainable finance in ArmeniaUnibank and "Vanq" Charity Fund Support Wheelchair Basketball Exhibition Game in Yerevan Armenia’s Largest QR Payment Systems to Collaborate: ArcaQR – IdramNet AraratBank Summarizes 2025 Results at the Annual General Meeting of Shareholders Business registration is now available at UnibankUp to 20% idcoin for International Shopping with IDBank Visa CardsAI Solutions, Expanded Geography and Much More. Eventhub's New Features and Offers Unibank and Unisport took part in the "Tricolor" Yerevan Beat Run. Moody’s affirms IDBank’s Ba3 rating with a stable outlookUcom’s Sales and Service Center Reopens at 16 Bagratunyats Street Unibank's annual general meeting of shareholders will be held today: the bank's net profit amounted to 9.8 billion drams Telecom Armenia OJSC and AzerTelecom OJSC Sign Internet Traffic Transit Agreement AraratBank: A New Rhythm of Life for Children with Hearing ImpairmentsUcom Is the Technology Partner of the Street Ball Armenia Cup 2026 Idram and Glovo Sign Memorandum of Cooperation in BarcelonaTop Travel Destinations of 2026: IDBank Ucom and Impact Hub Yerevan Continue Supporting the Development of Green Startups in Armenia Moody's Ratings affirms Unibank’s B1 ratings with a stable outlook''Do not trust your eyes’’: IDBank warns about fraud using deepfakes Up to 30% idcoin at pools: Idram&IDBankMoody’s Reaffirms ZCMC’s B2 Credit Rating with Stable Outlook ''Teach For Armenia'' is the June beneficiary of the ''Power of One Dram'' Firebird and the Government of Kazakhstan Sign Strategic Agreements to Advance National AI Infrastructure IDBank issued the 4th and 5th tranches of bonds of 2026 Financial Literacy Training for Young Chess Players: Idram & IDBank