Լուսային աղտոտումը Երկրի բնակիչների մեկ երրորդին զրկել է Ծիր Կաթինը տեսնելու հնարավորությունից
SOCIETY
ԱՄՆ բնակչության մոտ 80 տոկոսը ու Եվրոպայի բնակչության շուրջ կեսը ըստ էության չի կարող գիշերային երկնքում տեսնել Ծիր Կաթինը «լուսային աղտոտման» չափազանց բարձր մակարդակի պատճառով, ասվում է Science Advances ամսագրում հրապարակված հոդվածում:
«ԱՄՆ-ում մեծացել է մի սերունդ, որը երբեք երկնքում չի տեսել Ծիր Կաթինը: Դա տիեզերքի մեծ մասն է, որը մենք հիմա աստիճանաբար կորցնում ենք»,- ասել է Քրիոստոֆեր Էլվիջը Կոլորադո նահանգի համալսարանից:
Լուսային աղտոտումը տեղանքի բնական լուսավորվածության խախտումն է լույսի արհեստական աղբյուրների գործողության հետեւանքով, որը կարող է անոմալիաների պատճառ դառնալ բույսերի ու կենդանիների կյանքում: Լուսային աղտոտման հիմնական աղբյուրները խոշոր քաղաքներն են ու արդյունաբերական համալիրները: Լուսային աղտոտումը ստեղծվում է փողոցային լուսավորությամբ, լուսարձակող գովազդային վահանակներով կամ պրոժեկտորներով: Եվրոպայում շատ դիսկոտեկներ հզոր լույսի ճառագայքներ են ուղղում գիշերային երկինք:
Էլդվիջը ու նրա գործընկերները պարզել են, որ աղտոտման նման ձեւը մոլորակի բնակիչների 30 տոկոսին արդեն զրկել է գիշերային երկնքում Ծիր Կաթինի «ժապավենին» նայելու հնարավորությունից:
Նրանց հաշվարկները ցույց են տալիս, որ մարդկանց 80 տոկոսը ապրում է այնպիսի տարածքներում, որտեղ նկատվում է լուսային աղտոտման բարձր մակարդակ: Եվրոպացիների կեսից շատը ու 5 ամերիկացիներից 4-ը չեն կարող տեսնել Ծիր Կաթինը, որը գիշերային երկնքում ամենավառ օբյեկտներից մեկն է:
Այս առումով Երկրի ամենաաղտոտված վայրը Կահիրեն է, Եգիպտոսի մայրաքաղաքի շրջակայքում նույնիսկ տեսողությունը լարելու դեպքում գրեթե անհնար է երկնքում տեսնել Ծիր Կաթինը ու նույնիսկ մի շարք աղոտ աստղեր: Լուսային աղտոտման բարձր մակարդակ է նաեւ Լոնդոնում, Բոսթոնում, Հոնկոնգում, Պեկինում ու այլ խոշոր քաղաքներում:
Գիշերային երկնքի ամենալավ տեսանելիությունը Աֆրիկայի զարգացող երկրներում է, նաեւ Ավստրալիայոմ ու Գրենլանդիա կղզու տարածքում:
Գիտնականների խոսքով լուսային աղտոտման վիճակը առաջիկա տարիներին կարող է շատ ավելի վատանալ, քանի որ զարգացած ու զարգացող երկրների մեծ մասը հալոգենային ու լյումինեսցենտային լամպերից կանցնեն լուսադիոդային լուսարձակների: Այս քայլը Էրդվիջի խոսքով եռակի կբարձրացնի լուսային աղտոտման մակարդակը, քանի որ լուսադիոդները ավելի շատ լույս են արձակում սպեկտրի կապույտ մասում, որում մեր աչքերը հատկապես զգայուն են:
Moody’s Reaffirms ZCMC’s B2 Credit Rating with Stable Outlook
''Teach For Armenia'' is the June beneficiary of the ''Power of One Dram''
Firebird and the Government of Kazakhstan Sign Strategic Agreements to Advance National AI Infrastructure
IDBank issued the 4th and 5th tranches of bonds of 2026
Financial Literacy Training for Young Chess Players: Idram & IDBank
Wildberries and Unibank in Armenia Launch Installment Purchase Service
ZCMC Joins the United Nations Global Compact
Ucom Launches uPlay Cinema: Hundreds of Movies for a Single Monthly Fee
From Small Steps to Big Changes: “The Power of One Dram” Turns 6
Junius is back — with a new tournament and valuable prizes
Ameriabank and FMO Sign EUR 120 Million Agreement to Support MSMEs and Advance Green Finance in Armenia
International Children’s Day with EU and “Armenian Virtuosos”
There is widespread FEAR [in Armenia] — Ex-Defense Minister Arshak Karapetyan
Firebird’s AI Megaproject Enters Final Stage of Phase One Construction
0% Commission on Leveraged Share Purchases via the ARARATBANK Trading Platform
Customer Appreciation Day in Gyumri: IDBank
Solis CJSC, managed by Amber Capital and combining a portfolio of solar power plants, issues bonds
Ucom General Director Ralph Yirikian Participated in a Panel Discussion at RISE Powered by Silicon Mountains
Simple Talks: A Fresh Take on Finance with AraratBank
Ameriabank Won in 4 Categories at AMX Awards 2026
Idram Becomes a Partner of “Little Mher”
Unibank has launched instant transfers by phone number
Unisport Crowned Armenian Futsal Premier League Champion
On May 30, "Unisport" will compete for the title of the Armenian champion
With IDBank’s Support, Ian Gillan and Tony Iommi Awards Established at Gyumri Music School No. 6
An unforgettable day instead of toys: June 1st guide from Idram&IDBank
Unibank Issues Perpetual Bonds with a 13.25% Annual Yield for Shareholders
IDBank Presented It’s Vision for Social Responsibility at Impacture 2026
Unibank will not increase fixed-adjustable interest rates on loans secured by real estate
Ucom General Director Ralph Yirikian Participated in the Impacture 2026 Conference
“We are switching you to 5G, type a command”: IDBank warns about a fraud disguised as a “network update”
Ucom and staff.am Bring Together Armenia’s Business Leaders at Executive Offsite Vol.1
Ameriabank and ADB Signed a $100 Million Agreement to Expand Micro, Small, and Medium-Sized Enterprise and Green Finance in Armenia
Love Is… card from Unibank can win a trip to Paris
Learn by Playing. A Series of Financial Literacy Games with Idram, IDBank and “Novosti-Armenia”
Ucom and the Microsoft Innovation Center Collaborate on Cybersecurity Education
Unisport – Armenian Futsal Cup holder
Summer starts with iced coffee, what if it brings bonuses too? Idram&IDBank
AraratBank reduces loan interest rates for around 400 reliable SME customers
Team Holding Announces the Launch of the Third and Final Placement Phase of USD Bonds. Underwriter - Freedom Broker Armenia
Unibank Launches Biometric Identification in UNIMobile App
Unisport reaches the finals of the Futsal Armenian Cup and Premier League
IDBank was the strategic partner of the “Women in Leadership Forum & Awards 2026”
Unibank Launches Fee-Free Online Payroll Card Issuance
Ucom Supported the First-ever Western Asia Regional FPV Drone Race in Armenia
Protect Yourself from Fraud: Safety Tips from AraratBank
Unibank Offers 50% Discount on Cards During Weekends
Planning your trip from a scratch: tips from IDBank
IDBank supports the Opening Event of Wizz Air’s “Let’s Get Lost” Campaign
Unibank provided cashback to more than 2 000 reliable SME borrowers
