Yerevan, 31.May.2026,
00
:
00
BREAKING


Պրոհնդկական կուսակցության մասին

ANALYSIS

Օրերս ԱԺ երկու պատգմավորներ՝ Էդմոն Մարուքյանը և Թևան Պողոսյանը հայտարարեցին, որ քննարկում են պրոեվրոպական կուսակցության ստեղծումը: Իհարկե, ձևակերպման առումով, այնքան էլ վատ չի հնչում պրոեվրոպական բնութագիրը, սակայն մյուս կողմից հարց է առաջանում, թե ի՞նչ պետք է հասկանալ այս տերմինի տակ:

Գաղտնիք չէ, որ հայաստանյան ավելի քան յոթ տասնյակ կուսակցությունները հայտարարությունների մակարդակում «պրոինչ-որ բանական» կուսակցություններ են՝ անգամ վերջիններիս շարքում մեծ թիվ կազմող «մարդ կուսակցությունները»՝ դեմոկրատական, ժողովրդական, բարգավաճման, ինքնորոշման և այլն: Այլ կերպ ասած՝ այս կամ այն «պրո» նախասիրություններ ունեցող կուսակցությունների պակաս, ըստ էության հայաստանյան հասարակական-քաղաքական դաշտում չկա:

Սակայն վերադառնանք պրոեվրոպական կուսակցությանը: Հասկանալի է, նոր կուսակցությունների ստեղծման գաղափարը տրամաբանորեն ծնվում է քաղաքական և կուսակցական դաշտի ամայացումից: Սա ի դեպ, նորմալ գործընթաց է, քանի որ ներկայումս հասարակական ընկալմամբ Հայաստանում կա մեկ կուսակցություն՝ Հանրապետական կուսակցությունը, որն ի դեպ՝ ավելի շուտ անձնական, տնտեսական, քաղաքական և հնարավոր այլ շահերի շուրջ ձևավորված տարասեռ մի խմբավորում է: Սրան զուգահեռ Հայաստանում կան դեմոկրատական արժեքների ջատագով, սակայն սրտապատառ եվրասիական միություն վազող կուսակցություններ, իրենց ազգային կամ նույնիսկ ազգայնական հայտարարած, սակայն առկա վարչակարգի հակապետական ու հակապետականական գիծը սրբորեն պաշտպանող, օրենքի գերակայություն հայտարարած, սակայն ստեղծման օրվանից ի վեր, քաղաքական մանիպուլյացիաների մեջ գտնվող և, ընդհանրապես բառիս վատագույն իմաստով, ամենատարբեր ծագման ու նպատակի կուսակցություններ, որոնց հիմնական գործառույթը համապետական ընտրությունների ժամանակ վարչակարգի կամ Հանրապետական կուսակցության գործիք խաղալն է:

Այս տեսանկյունից, գրեթե ցանկացած նոր կուսակցության ստեղծումը հարց է առաջացնում, թե արդյո՞ք հերթական անգամ չի ստեղծվում քաղաքական մանիպուլյացիայի նոր գործիք: Այս հարցն առավել ցայտուն է դառնում անյպիսի անորոշ ձևակերպումների ֆոնին, ինչպիսիք են պրոեվրոպականը, պրոռուսականը, պրոամերիկյանը կամ պրոչինականը: Բոլոր այս պրոները նկատի ունենալով, ընդամենը հարկ է փաստել, որ Հայաստանը ներկայումս գտնվում է այնպիսի ներքին և արտաքին քաղաքական իրականության մեջ, որ ցանկացած «պրո» ուղղությունը հարվածում է երկրի մանևրայնությանն ու քաղաքական ճկունությանը:

Բացի այս, ներկայումս մենք, կամա թե ակամա, ունենք Եվրասիական միություն հայտարարված մի փաստ, որտեղ տեղ չունեն ոչ եվրոպական, ոչ ասիական կամ ամերիկյան արժեքները, իսկ հասարակ կենցաղայինից մինչև բարձր քաղաքական անցուդարձերը տեղավորվում են լավագույն դեպքում «կիսասովետական» մտածողության ու աշխարհայացքի սահմաններում: Նման պայմաններում նույն հաջողությամբ կարելի է հիմնել կուսակցություն և հայտարարել վերջինիս, ասենք պրոհնդկական կամ պրոբրազիլիական ուղղվածության մասին, սա ըստ էության ոչինչ չի փոխելու, քանի որ հայաստանյան հասարակության հրատապ պահանջը ներկայումս միմիայն դեպի Հայաստանի քաղաքացիներն ուղղված ինստիտուտների ստեղծումն է, պետական ու քաղաքացիական աշխարհայացքի ձևավորումը, առանց որոնց, ցանկացած քաղաքակրթական նախասիրության մասին հայտարարություն վերածվում է դեմագոգիկ բուտաֆորայի:

Աղասի Մարգարյան

Past.am, վերլուծաբան

On May 30, "Unisport" will compete for the title of the Armenian championWith IDBank’s Support, Ian Gillan and Tony Iommi Awards Established at Gyumri Music School No. 6An unforgettable day instead of toys: June 1st guide from Idram&IDBankUnibank Issues Perpetual Bonds with a 13.25% Annual Yield for Shareholders IDBank Presented It’s Vision for Social Responsibility at Impacture 2026Unibank will not increase fixed-adjustable interest rates on loans secured by real estate Ucom General Director Ralph Yirikian Participated in the Impacture 2026 Conference“We are switching you to 5G, type a command”: IDBank warns about a fraud disguised as a “network update”Ucom and staff.am Bring Together Armenia’s Business Leaders at Executive Offsite Vol.1 Ameriabank and ADB Signed a $100 Million Agreement to Expand Micro, Small, and Medium-Sized Enterprise and Green Finance in ArmeniaLove Is… card from Unibank can win a trip to Paris Learn by Playing. A Series of Financial Literacy Games with Idram, IDBank and “Novosti-Armenia”Ucom and the Microsoft Innovation Center Collaborate on Cybersecurity EducationUnisport – Armenian Futsal Cup holderSummer starts with iced coffee, what if it brings bonuses too? Idram&IDBank AraratBank reduces loan interest rates for around 400 reliable SME customersTeam Holding Announces the Launch of the Third and Final Placement Phase of USD Bonds. Underwriter - Freedom Broker Armenia Unibank Launches Biometric Identification in UNIMobile App Unisport reaches the finals of the Futsal Armenian Cup and Premier League IDBank was the strategic partner of the “Women in Leadership Forum & Awards 2026”Unibank Launches Fee-Free Online Payroll Card IssuanceUcom Supported the First-ever Western Asia Regional FPV Drone Race in Armenia Protect Yourself from Fraud: Safety Tips from AraratBankUnibank Offers 50% Discount on Cards During WeekendsPlanning your trip from a scratch: tips from IDBankIDBank supports the Opening Event of Wizz Air’s “Let’s Get Lost” CampaignUnibank provided cashback to more than 2 000 reliable SME borrowers AraratBank Supports Another Successful Entry into the Capital Market“Cannot deliver your package”. IDBank warns about fake messages from ‘’HayPost’’Ucom and SunChild Continue Joint Initiatives for a Greener Future Grant Akopian has been elected to the AmCham Board Unibank was a partner of the international forum “Yerevan Dialogue” EIB Group and Ameriabank strengthen support for Armenian businesses through EU-backed guarantee The Power of One Dram to ‘’Vahe Meliksetyan’’ FoundationThe international chess tournament supported by IDBank has concludedAraratBank and Urartu Football Club Team Up to Promote Financial LiteracyFINTECH360 International Conference Held in Armenia Ucom Upgrades Internet Speed for Unity Packages Two Milestones, One Celebration: Moneytun Turns 20, Partnership with AraratBank Marks 10 YearsBell Ringing Ceremony at the London Stock Exchange marks Ameriabank’s inclusion in the FTSE 100 as part of LFG AraratBank Announces Change in Executive Leadership Brilliant Performance of Khachaturian’s Piano Concerto by the Thessaloniki Symphony Orchestra — Dedicated to the Memory of the Victims of the Armenian GenocideAraratBank Supports Launch of the 15th Anniversary “Faces of Memory” Seminar “Your Relative is in Danger”: IDBank Warns About an Aggressive Wave of Phone ScamsSoft Construct Showcased New Career Opportunities at Career City Fest 2K26 Financial Literacy Course for Learning Mission non-profit organization. Idram&IDBank A New Level of Digital Banking: IDBank Launches Strategic Partnership with OracleInternational Mother Earth Day. Idram&IDBankUcom Announces the Launch of Its Carbon Footprint Management ProgramUnibank issues USD bonds with a 5.6% yield