Տնտեսական «դրայվի» համար անհրաժեշտ է շտկել դեմոգրաֆիկ աղետը

Արտյոմ Բալասանովը ֆեյսբուքյան իր էջում գրում է.

Ազգային վիճակագրական ծառայությունն ամփոփել է 2016-ի հունվար-հոկտեմբեր ամիսներին արձանագրված ժողովրդագրական պատկերը: Հայաստանում նվազել են ծնելիության և մահացության ցուցանիշները` ծնունդների թիվը տասը ամսվա ընթացքում կազմել է 29.914 և 2,3 տոկոսով նվազել է` նախորդ տարվա համեմատ, իսկ մահացության ցուցանիշը կազմել է 20.427 մարդ, նվազել է 2,5 տոկոսով:

Հայաստանը համարվում է ծերացող երկիր, քանի որ ՀՀ բնակչության մեջ ավելանում են կենսաթոշակային տարիքի մարդիկ: Ըստ ՄԱԿ-ի տվյալների` եթե հասարակության մեջ ծերերի թիվն անցնում է ընդհանուր բնակչության 7 տոկոսը, երկիրը ծերացող է, իսկ մեզ մոտ ծերերի թիվը բնակչության 10,9 տոկոսն է: 
Փաստացի պատերազմի մեջ գտնվող ու ղարաբաղյան չլուծված խնդիր ունեցող ՀՀ-ում ժողովրդագրությունը պետք է լինի ազգային անվտանգության թիվ մեկ խնդիրը՝նորագույն զենքերով բանակը համալրելու ու երկրի տնտեսական աճն ապահովելու հետ միասին:

ՀՀ-ը կանգնած է ժողովրդագրական աղետի առջև՝դեպոլուլյացիայի երևույթները ակնառու են՝արտագաղթի այսօրվա տեմպերի պահպանման պարագայում զինված ուժերը կանգնելու են համալրման լրջագույն խնդրի առջև, տնտեսությունը զգալու է երիտասարդ կադրերի կարիք՝որոշ ոլորտներ ուղղակի կարող են կանգնել կադրային սովի առջև, իսկ հասարակության սեռա-տարիքային համամասնությունը կարող է հասնել այնպիսի բացասական հարաբերակցության, երբ երկրում մնացած տարեցներին, թոշակառուներին աջակցելու հույսը լինելու են արտասահմանում՝ՌԴ-ում գտնվող զավակներն, քանի որ պետության տրամադրվող նպաստն ու թոշակը չեն բավականացնելու անգամ ֆիզիկական գոյությունը պահպանելու համար:

Պետբյուջեն համալրվում է հարկերից, որոնք վճարում են աշխատունակները, որոնք մեծ տեմպերով արտագաղթում են: Գյուղերի բնակչության ճնշող մեծամասնությունը թոշակառուներ են՝այս տարվա սեպտեմբերի մեկը հատկապես մարզերում ցույց տվեց, թե ինչ վիճակում է ՀՀ-ի ժողովրդագրությունը:Արտագաղթն ու ցածր ծնելիությունը՝սոցիալ-տնտեսական և այլ պատճառներով ինչի են վերածել մարզային ու գյուղական բնակավայրերը դեմոգրաֆիկ դեմքը: Սա նկատում են նաև ՀՀ-ի թշնամի երկրները՝նրանց հետախուզությունները՝դրանից բխող ավելի անսանձ գործողություններով առաջնագծում ու ՀՀ պետական սահմաններին:

Ժողովրդարգությունն անհնար է շտկել կոսմետիկ մեթոդներով՝ժողովրդագրության նախարարության ստեղծումը դարձել է օրակարգային հարց, եթե չենք ուզում ժողովրդագրական լեքսիկոնում տեսնել նոր «Армянский крест» հասկացությունը: Հիշեցնենք, թե ինչ է նշանակում «Русский крест» հասկացությունը, որն օգտագործում են ժողովրդագիրները՝ՌԴ-ի ժողովրդագրական պատկերը ներկայացնելու համար: «Русский крест» (когда графически кривая рождаемости пересекается с кривой смертности населения). Եթե ՌԴ-ում ժողովրդագրության վրա ազդում են թե ցածր ծնելիության մակարդակը, ապահարզանների մեծ թիվը, մահացության մեծ տոկոսը՝ալկոհոլիզմի, թմրանյութերի օգտագործումից՝ՄԻԱՎ, ՁԻԱՀ, աբորտների թվից և այլն: ՀՀ-ում ծնելիության վրա ազդում են սոցիալ-տնտեսական գործոնները, ինչպես նաև մեծ արտագաղթը: Ամուսնուլուծությունների թիվն վերջին տարիներին աճ է արձանագրել, իսկ ընտանիք կազմելու, ամուսնանալու տարիքը ավելացել է՝եվրոպական ճափանիշներին հասնելով, ինչը կարելի է ասել նաև մեկ կամ երկու երեխա ունենալու տենդենցով, որը շատ դեպքերում չի ապահովում անգամ բնակչության պարզ վերարտադրությունը:

ՀՀ-ը Եվրոպա չէ ու չի կարող իրեն թույլ տալ դասվել ծերացող՝տողատակով հասկացվում է վերացող ազգերի շարքին, դրա համար պետք է մշակել հստակ ռազմավարությունը՝կենացներից անցնել ռեալ գործողությունների: Բնակարանային հարցը՝զրո տոկոսադրույքով երկարաժամկետ վարկեր նորաստեղծ ընտանիքներին՝յուրաքանչյուր երեխայի ծնունդից հետո զգալի ֆինանսական աջակցություն, երկրորդ և երրորդ երեխաների ծնվելուց հետո նոր բնակարանի տրամադրում կամ դրան համարժեք դրամի տրամադրում:
Բազմազավակ ընտանիքներին տներով ապահովում՝մարզերում ու գյուղերում յուրաքանչյուր երեխայի ծնվելը պետք է խրախուսվի կամ ֆինանսապես, կամ հողատարածք տրամադրելով՝հնարավոր է բանկերում վարկերի մարումով և այլն: