Ջուր մատակարարող մասնավոր ընկերությունները գործել են պետական բյուջեից ստացվող գումարներով

Առաջիկա 15 տարիների ընթացքում «Վեոլիա Ջուր» ընկերությունը, կիրականացնի Հայաստանի ողջ տարածքում խմելու ջրի միասնական օպերատորի պարտավորությունները: Այս մասին օրեր առաջ տեղեկացանք ՀՀ ԷԵԲՊՆ ջրային տնտեսության պետական կոմիտեի լրատվական ծառայությունից: Բայց պարզվում է, որ մինչ այդ հանրապետության ողջ տարածքում ջրամատակարարումն իրականացվել է տարբեր մասնավոր ընկերությունների կողմից, որոնք մի կողմից պետական բյուջեից գումարներ են ստացել, իսկ մյուս կողմից էլ` ինչ գին ցանկացել սահմանել են ու ժողովրդից գանձել և այդպիսով «կազմակերպել» ջրամատակարարում ասվածը: 

Ի դեպ, հանրապետության շատ գյուղական համայնքներում մասնավոր ընկերությունների կողմից մատուցված ջրամատակարարման ծառայություն ասվածն այն աստիճանի է հեռու եղել նորմայի սահմաններից, որ ջրի ծորակից հոսող հեղուկն օգտագործողը կարող էր միանգամից մի քանի ինֆեկցիոն հիվանդությամբ վարակվել: Այս խնդրին մամուլը բազմիցս անդրադարձել է, սակայն բարձրացված խնդիրներն այդպես էլ մնացել են նույնը:
Իսկ հիմա պարզվում է, որ նախորդ տարիներին ՀՀ–ում խմելու ջրի համակարգը, ինչպես նաև ջրամատակարարման և ջրահեռացման գործընթացներն իրականացվել են 5՝ «Երևան ջուր», «Հայջրմուղկոյուղի» ՓԲԸ, «Նոր ակունք», «Լոռի ջրմուղ–կոյուղի» և «Շիրակ ջրմուղ–կոյուղի» ընկերությունների միջոցով, որոնցից 4–ի կողմից մատուցված ծառայությունների դիմաց վճարել է կառավարությունը, իսկ մեկը՝ «Երևան ջուր» ընկերությունը ինքն է վարձակալական գումար վճարել ջրի համակարգում ծառայություն մատուցելու թույլտվության համար: 

ՀՀ էներգետիկ ենթակառուցվածքների և բնական պաշարների նախարարության ջրային տնտեսության պետական կոմիտեի մամուլի պատասխանատու Սոնա Մարտիրոսյանը «Փաստի» հետ զրույցում տեղեկացրեց, որ նշված 5 ընկերություններն իրենց գործունեությունն իրականացրել են տարածքային բաժանումների համապատասխան և լինելով մասնավոր ընկերություններ, իրավունք են ունեցել ծառայություններ մատուցել տարբեր սակագներով: 

Որպես մասնավոր ընկերություններ նրանցից յուրաքանչյուրն իր գինն է սահմանել: Մասնավորապես՝ «Երևան ջուր» ընկերության սպասարկման տարածքում 1 խորանարդ մետր ջրի համար սահմանվել է 170,3 դրամ սակագին, «Հայջրմուղկոյուղի» ՓԲԸ–ն՝ ջուր է մատակարարել 179,8 դրամով, «Նոր ակունք» ընկերության ջրի գինը եղել է 202,6 դրամ, «Լոռի ջրմուղ–կոյուղի» ընկերության ջրի դիմաց սպառողը վճարել է 181 դրամ, իսկ «Շիրակ ջրմուղ–կոյուղին» իր բաժանորդին 172,2 դրամ սակագնով է ջուր մատակարարել: Եվ այս բոլոր սակագները հաստատել է ՀԾԿՀ–ն: Ու քանի որ նշված ընկերությունների պայմանագրով նախատեսված գործունեության ժամկետը լրացել է 2016 թվականի մայիսին, նոր օպերատոր ընտրելու խնդիր է առաջացել:

«Կառավարությունում որոշում էր կայացվել, որ այսուհետ ՀՀ–ում պետք է ջրամատակարարում իրականացնի մեկ օպերատոր, որպեսզի միասնական ջրային քաղաքականություն վարվի ողջ հանրապետությունում: Այդ նպատակով հայտարարվել է միջազգային մրցույթ և չափորոշիչներն այնքան կոշտ են եղել, որ հայկական ընկերությունները մրցույթի անցկացման հայտ չեն ներկայացրել»,– ասում է Ս. Մարտիրոսյանը: 

Հայտարարված միջազգային մրցույթին մասնակցելու հայտ ներկայացրել է 3 միջազգային խոշոր կազմակերպություն և մեկ կոնսորսիում, սակայն մրցույթի արդյունքում ընտրվել է «Վեոլիա Ջուր» ընկերությունը, ով պատրաստակամություն է հայտնել ծառայություն մատուցել ջրի 1 խորանարդ մետրի դիմաց 180 դրամ վճարելու դեպքում: 

«Սա ոչ թե թանկացում է, այլ միջինացված սակագին ողջ հանրապետության համար, քանի որ այն համարժեք է նախկինում գործող երկու օպերատորների կողմից առաջարկած և հաստատված ջրի սակագնին, երկու օպերատորի մատուցած ծառայության գնից թանկ է մոտ 8 դրամով, իսկ մեկ ընկերության մատուցած ծառայության համեմատ այն էժան է մոտ 23 դրամով»,– ասում է Ս. Մարտիրոսյանը: 

Փաստորեն, կառավարությունից սնվող և հանրապետությանը ջուր մատակարարող ընկերություններն այլևս չեն լինի, փոխարենը կլինի մեկ օպերատոր, ում կողմից վարվող քաղաքականությունը նույնպես կլինի միասնական, իսկ հետագայում ջրի սակագնի փոփոխությունները կիրականացվեն ՀԾԿՀ–ի որոշմամբ, չնայած որ նշված 180 դրամ ջրի սակագինը սահմանվել է առաջիկա 15 տարիների համար:

«Ընկերության կողմից ստանձնած պայմանագրային պարտավորությունները չիրականացնելու կամ պատշաճ չիրականացնելու դեպքում նախատեսված են սանկցիաներ: Այն կարող է հասնել ընդհուպ օպերատորության վարձակալության ողջ արժեքի չափով տուգանք նշանակելուն, որը շուրջ 89 միլիարդ դրամ է: Տուգանք կարող է կիրառել Հայաստանի կառավարությունը ընկերության նկատմամբ: Բացի այդ, ընկերությունը, պայմանագրի համաձայն, պարտավորվում է շուրջ 37,5 միլիարդ դրամի ներդրում իրականացնել»,– ասում է Ս. Մարտիրոսյանը:

Ստացվում է, որ վերջապես մեր երկրում նորմալ ջրամատակարարում իրականացնելու խնդիրը կկանոնակարգվի, սակայն դեռևս պարզ չէ, թե նախկինում ինչու է ջրամատակարարում իրականացնող մասնավոր ընկերություններին պետական բյուջեից գումարներ հատկացվել և դեռ մի բան էլ թույլ տրվել, որ իրենց սրտի ուզածի չափով կամայական սակագին սահմանեն ու ազգաբնակչությունից գումարներ գանձեն իրենց կողմից մատուցած «ծառայության» դիմաց:

Նարե Գրիգորյան