Սաուդիների մահմեդական ՆԱՏՕ–ն ակտիվանում է

МЕЖДУНАРОДНОЕ 20 Январь, 2017 21:34

Այս օրերին միջազգային մամուլում ամենաշատ քննարկվող թեմաները, բնականաբար, ԱՄՆ նորընտիր նախագահ Դոնալդ Թրամփի ինագուրացիան է, որին մենք դեռ կանդրադառնանք, ՌԴ–ԱՄՆ, ՌԴ–ԱՄՆ–ԵՄ–ՆԱՏՕ հարաբերությունները, ԱՄՆ հեռացող նախագահ Բարաք Օբամայի վերջին ճեպազրույցը, որով նա Թրամփին կոչ արեց պատասխանատու լինել երկրի ու աշխարհի համար՝ միայնակ որոշումներ չընդունելով, հեռացող պետքարտուղար Ջո Բայդենի վերջին այցը Ուկրաինա, որից Կիևն այնքան դժգոհ է, որ կարծում է՝ կարող էր ընդամենը ողջույնի հեռագիր ուղարկել, ՌԴ արտգործնախարար Սերգեյ Լավրովի ասուլիսը, որում նա ԱՄՆ դիվանագետներին մեղադրեց անգամ կանացի հագուստով այս ու այնտեղ քթները խոթելու և ռուս դիվանագետներին հավաքագրելու փորձերի համար, ՄԱԿ–ում ԱՄՆ ներկայացուցիչ Սամանթա Փաուերի վերջին ելույթը, որում նա մեղադրեց Կրեմլին՝ ներկա աշխարհակարգը խարխլելում, Դավոսյան համաժողովը, որ զերծ չէ սկանդալներից, մերձավորարևելյան թեմաները և, իհարկե, Սաուդյան Արաբիան, այսպես կոչված, իր մահմեդական ՆԱՏՕ–ով` IMAFT:

Արաբական ու հարավ–ասիական մեդիան հատկապես կենտրոնացած է վերջին թեմայի և Պակիստանի նախկին պաշտպանության նախարար, գեներալ Ռախիլ Շարիֆի՝ Արաբական ալյանսի գենսեկ նշանակվելու փաստի վրա:

39 երկրներից բաղկացած այս ռազմական ալյանսը, որի փաստացի ղեկավարը Սաուդյան Արաբիան է, վերջինիս ջանքերով փորձում է իսկապես ակտիվ կառույց դառնալ և, ամենայն հավանականությամբ, հակադրվել իրանա–ռուսական միավորմանն ու այս երկրների աճող ազդեցությանը Մերձավոր Արևելքում: Իհարկե, չի բացառվում և նման նախանշաններ կան, որ տագնապելով Բրեքսիթից ու Թրամփի հայտնությունից՝ Էր–Ռիյադը փորձում է հնարավորինս պոկվել նաև Վաշինգտոնից ու Լոնդոնից՝ սեփական պատկերացումներն ու ազդեցությունը գործի դնելու համար: Բայց հատկապես լիբիական վերջին գործընթացները և Դավոսում սաուդի արտգործնախարարի՝ Իրանի վրա կատաղի հարձակումը գալիս են փաստելու, որ այս պահին հիմնական խնդիրը ռուսական ազդեցության չեզոքացումն է՝ մի կողմից, և շիական սպառնալիքին սունիական ուժերով հակադրվելը՝ մյուս:

Անցած տարի ապրիլին Էր–Ռիյադը Եմենի օրինակով հասկացավ, որ փող ունենալն ու ձևական ալյանս ստեղծելը դեռ հաջողության գրավական չեն: Այդ պատճառով էլ նախ գերմանացիների հետ ռազմական փոխօգնության մասին պայմանագիր կնքեց, ինչի առիթով Մերկելին եվրոպական մամուլը որակեց իբրև Ծոցի բռնակալների լավագույն ընկերուհի, այժմ էլ ահա ուժեղացնում է ռազմական ղեկավարությունը, փորձելով շահել նաև Պակիստանի և Թուրքիայի վստահությունը: Անշուշտ, ռուս–թուրքական համագործակցության ֆոնին շատ հարցեր կբարդանան, բայց Թուրքիային միշտ էլ հաջողվել է մանյովրել տարբեր երկրների հետ ունեցած շահերի միջակայքում: Ավելին՝ նրան էլ է ձեռնտու, որպեսզի Իրանի ու ՌԴ–ի ազդեցությունը տարածաշրջանում գոնե փոքր–ինչ նվազի, որովհետև մեծ ընտրության արդյունքում չէ, որ Թուրքիան որոշեց Ռուսաստանի հետ համագործակցել Սիրիայում:

Էր–Ռիյադը հասկանում է սա ու հիմա փորձում է հենց այդ լարերի վրա խաղալ Թուրքիայի հետ: Ինչ վերաբերում է Պակիստանին՝ չնայած Իսլամաբադին հենց սաուդիների փողերով հաջողվեց միջուկային զենք ունենալ և 60–ականներից սկսած՝ այդ երկիրը ռազմական կոնտինգենտ ունի Էր–Ռիյադում, որը պաշտպանում է թագավորին, այդուհանդերձ, խնդիրներն էլ քիչ չեն: Իսլամաբադին գրգռում է միջուկային զենք չունեցող Սաուդյան Արաբիայի՝ տարածաշրջանի առաջնորդը դառնալու հայտը, շատերին ցայսօր դուր չի գալիս նաև Մուշարրաֆի կողմից գահընկեց արված էքս–վարչապետ Նավազ Շարիֆին հյուրընկալելու՝ սաուդիների որոշումը, բացի այդ, Պակիստանում հսկայական շիական համայնք կա, և Իսլամաբադը տագնապում է, թե նաև իր մոտ հավելյալ անկարգություններ կսկսվեն:

Հավանաբար, դա էր պատճառը, որ պակիստանցի զինվորները անցած գարնանը չմասնակցեցին եմենյան օպերացիաներին: Բայց սաուդիները մտածում են, թե դեռ ամեն բան կորած չէ, և Իսլամաբադում սիրված զինվորականի նշանակումը կարող է նոր հնարավորությունների դռներ բացի համագործակցության համար: Այս պահին, սակայն, հիշյալ որոշումը հակառակ ազդեցությունն է թողել հասարակ ժողովրդի ու առանձին խմբավորումների վրա. Իսլամաբադում շատերն են տարակուսած, թե ինչպես կարող էր իրենց գեներալը թողնել հայրենիքն ու միանալ «անիծյալ վահաբականներին»: Խնդիր է համարվում նաև Պաղեստինի վերջին ակտիվությունը Ալյանսում, ինչն, իհարկե, չի կարող Իսրայելի հետ կոնֆրոնտացիայի և նոր տագնապների առիթ չլինել: