Խոշորացված համայնքներում տնտեսական ծրագրերը կհանգեցնեն ավելացված արժեքի, եկամուտների ավելացման. Դավիթ Լոքյան

   Հայաստանի խոշորացվող համայնքներում տարբեր ոլորտներին առնչվող բազմաթիվ ծրագրեր կան, որոնք մեծ թափ են հավաքում և առաջիկայում կֆինանսավորվեն ու կունենան իրենց հաջողությունները։ «Արմենպրես»-ի հետ զրույցում այս մասին ասաց ՀՀ տարածքային կառավարման և զարգացման նախարար Դավիթ Լոքյանը։ 

«Խոշորացվող համայնքներում մենք ունենք երկու խմբի ծրագրեր։ Առաջինը՝ ենթակառուցվածքային ծրագրերն են, որոնք պետք է ապահովեն խոշորացվող համայնքի մեջ մտնող բնակավայրերի ամբողջությունը։ Այսինքն՝ պետք է այնպես արվի, որպեսզի նրանք ունենան կապ համայնքի կենտրոնի հետ, կարողանան հաղորդակցվել առանց դժվարության, վճարումներ անել, օգտվել կապի բոլոր ձևերից։ Հայաստանի թվով 21 համայնքապետարաններում գործում են քաղաքացիների սպասարկման գրասենյակներ (ՔՍԳ), որոնցից 8-ը խոշորացված համայնքների կենտրոններում: Օրինակ` Դիլիջանի համայնքապետարանոÖ �մ գործում է սպասարկման գրասենյակը, աշխատակիցները  գյուղական բնակավայրերի հետ էլեկտրոնային մշտական կապի շնորհիվ կարող են տրամադրել անհրաժեշտ ցանկացած տեղեկանք կամ որևէ ֆինանսական գործառույթ իրականացնել»,- ասաց Դավիթ Լոքյանը: 
Այսօր ընթացքի մեջ են խոշորացված ևս 10 համայնքներում (Ամասիա, Արփի, Աշոցք, Սարապատ, Այրում, Նոյեմբերյան, Կողբ, Տեղ, Գորայք) հիմնման աշխատանքները: Ծրագիրն իրականացվում է Գերմանիայի միջազգային համագործակցության ընկերություն (GIZ) հետ համատեղ, որը նաև  տեղերում մասնագիտական ուսուցում է կազմակերպում:  
Դավիթ Լոքյանի տեղեկացմամբ, ԱՄՆ Միջազգային զարգացման գործակալության դրամաշնորհի միջոցով Դիլիջան համայնքը իր շրջակա գյուղական բնակավայրերով՝ Գոշ, Հաղարծին, Թեղուտ և այլն, արդեն ստացել է էքսկավատորներ, բեռնատար, աղբահավաք, ձյուն մաքրող, փողոցները լվացող մեքենաներ։ Ուշադրության կենտրոնում են տրանսպորտային հարցերը, Եվրամիության աջակցությամբ  մարտին արդեն համայնքը կունենա 6 ավտոբուս, որոնք  ամենօրյա շրջայցեր են  կատարելու գյուղական բնակավայրերում`  ապահովելով կայուն կապ համայնքի կենտրոնի՝ Դիլիջանի հետ։ 
Դավիթ Լքյանը առանձնացրեց նաև Դիլիջանի լուսավորության ծրագիրը։ «Շուրջ 380 մլն դրամի ծրագիր է, որն ամբողջապես գյուղական համայնքներում և Դիլիջանում պետք է ժամանակակից լուսավորման համակարգ ապահովի: Ծրագրի շրջանակներում  2000-ից ավելի լամպերի, սյուների, լանդշաֆտների  լուսավորման շնորհիվ  քաղաքը  զբոսաշրջության զարգացման համար կդառնա ավելի գրավիչ ու հետաքրքիր»,- ասաց նախարարը։։ Մեկ այլ ծրագրով Դիլիջան և Հաղարծին մայրուղու վրա շուկաներ կկառուցվեն` քաղաքակիրթ առևտուր կազմակերպելու համար, իսկ սառնարանային փոքր տնտեսությու նների հիմնումն էլ կապահովագրի մթերքը փչացումից։ 
Այս համայնքում նաև նոր տեխնոլոգիաներով  աղբահանության ծրագիր կա: Բեռնափոխադրման նոր կայանի ստեղծմամբ աղբահանության խնդիրը Դիլիջանի համար կվերանա։ Սեղմված աղբը փոխադրվելու է Դիլիջանից որոշակի հեռավորության վրա` Վանաձորում կամ Կոտայքում  կառուցվող, կամ մեկ այլ աղբավայր։  
Համայնքի զարգացման ծրագրերը կապված չեն միայն  տրանսպորտի, լուսավորության, աղբահանության հետ, ուշադրության կենտրոնում են նաեւ կրթական ծրագրերը: Լոքյանի տեղեկացմամբ, Դիլիջանի դպրոցները հագեցվե լ են տեխնոլոգիական լաբորատորիաներով. աշակերտների համար սա հիանալի հնարավորություն է ծանոթանալ ռոբոտաշինությանը, գործիքաշինությանը: 

Ինչ վերաբերում է խոշորացվող համայնքներում տնտեսական ծրագրերին, նախարարի խոսքով, պետք է հանգեցնեն տվյալ համայնքում ավելացված արժեքի, համայնքային եկամուտների ավելացման, որն էլ իր հերթին պիտի ապահովի ծառայությունների ավելացում։ «Այս ուղղությամբ սկսված են արդեն առաջին քայլերը և ինչպես մնացած համայնքներից, այնպես էլ խոշորացվող համայնքներից կառավարությունը ստացել է բազմաթիվ ծրագրեր։ Ամասիայի տարածաշրջանի Բերդաշեն խոշորացվող համայնքից ներկայացվել է կաթի գործարանի և սպանդանոցի կառուցման ծրագրեր և այս ոլորտը զարգանալու լուրջ ռեսուրս ունի: Կառավարությունում՝ վարչապետի գլխավորությամբ, երբ դիտարկվում էին Շիրակի մարզի ծրագրերը, սա հավանության է արժանացել, և այսօր տնտեսական  զարգացման և ներդրումների, գյուղատնտեսության նախարարությունները առաջիկայում պետք է գտնեն օժանդակության ձևերը»,- ասաց նախարար Լոքյանը։ Նմանատիպ առաջարկ կա նաև Արարատի մարզի Ուրցաձոր խոշորացվող համայնքում` Խոսրովի արգելավայրի տարածքում առաջար կում են խոտաբույսերի, թեյերի արտադրության, իսկ Վայոց  ձորի խոշորացված համայնքներից՝ Զառիթափից և Վայքից, ստացվել են  այծաբուծության զարգացման ծրագրեր: Գործադիրում քննարկվում են նաև այն առաջարկները, որոնք բիզնես տեսանկյունից թույլ են. այս  դեպքում խորհրդատվություն է տրամադրվում: Կառավարության և ՀՀ Կենտրոնական բանկի կազմից ձևավորված թիմը այցելելու է մարզեր` գործարարների համար դասընթացներ անցկացնելու նպատակով: 

«Իհարկե, դեռևս շատ գործարարներ, ովքեր հեռավոր բնակավայրերում  ուզում են սկսել իրենց բիզնեսը, փոքր-ինչ  թ երահավատ են պետություն-համայնք- մասնավոր համագործակցությանը:  Բայց սա մի գործընթաց է, որն իր ընթացքի մեջ կհաստատվի և ավելի մեծ վստահություն կստեղծի հանրության մոտ»,- եզրափակեց ՀՀ տարածքային կառավարման և զարգացման նախարար Դավիթ Լոքյանը։ 

Հայաստանում  տարածքների մրցունակության բարձրացման  և մարզերի միջև առկա անհամաչափությունների մեղմման ուղղությամբ  ստեղծվել ու են մինչև 50.000 ոչ ֆորմալ գյուղատնտեսական աշխատատեղ։ Սա ամրագրված է Հայաստանի`  2016-2025 թթ. տարածքային զարգացման ռազմավարությամբ: