Կարեն Ճշմարիտյանի կարծիքով կոռուպցիան խոր արմատներ ունի, և այն վերացնելը հեշտ չէ. «Փաստ»

«Փաստ» օրաթերթը գրում է.

Նախկին էկոնոմիկայի նախարար, նախկին ԱԺ պատգամավոր Կարեն Ճշմարիտյանի կարծիքով՝ օրենքների կիրառման առումով կառավարությունը մշտապես էլ խնդիրներ և՛ ունեցել է, և՛ ունի: Դրանք չեն լուծվում օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ բազմաթիվ պատճառների հետևանքով: 

«Դա բազմաթիվ գործոններով է պայմանավորված, սկսած ներքին անկազմակերպվածությունից, վերջացած այլ խնդիրներով: Համեմատության համար նշեմ, որ օրինակ՝ «Տնտեսական մրցակցության պաշտպանության մասին» ՀՀ օրենքը մեզ մոտ ընդունվել է 2000 թ.–ին, իսկ Ֆրանսիայում՝ Նապոլեոնի ժամանակ: Այսինքն՝ նրանք 200 տարվա փորձ ունեն, իսկ մենք՝ 15»,– ասաց Կ. Ճշմարիտյանը:

Անշուշտ հարց է ծագում, թե օրենքի տարիքն ինչ կապ կարող է ունենալ դրա կիրառման հետ, քանի որ վերջինն ավելի շատ ցանկությունների դաշտից է: Եվ դժվար է հաշտվել այն մտքի հետ, որ մեզ ևս 200 տարի է պետք ներկայի կիսաֆեոդալական հասարակարգից զարգացած կապիտալիստականին անցնելու համար: Աշխարհից 200 տարով հետ չմնալու համար հարկավոր է օր առաջ գործի անցնել և դարակներում փոշիների մեջ կորած օրենքները կյանքի կոչել, որպեսզի ցանկացած տնտեսվարող սուբյեկտ, անկախ քավորսանիկական իր կապերից, կարողանա լիարժեք պաշտպանել իր իրավունքները: Հակառակ դեպքում՝ սայլը երկար ժամանակ դեռ մեխված կմնա նույն կետում: 

Ինչ վերաբերում է կոռուպցիայի դեմ պայքարին, ապա Ճշմարիտյանի կարծիքով՝ հատվածային մոտեցում ցուցաբերելով դժվար է դրա դեմ արդյունավետ պայքարել, քանի դեռ չեն վերացել դրանք ծնող պատճառները:

«Պետք է նախ կոռուպցիայի մոտիվացիաները վերացնել, որը շատ ավելի խորն է: Այն ունի և՛ ավանդական հիմքեր, որոնք գալիս են նախկին համակարգից, և՛ էթնիկ–հոգեբանական հիմքեր, և՛ տարածաշրջանային խնդիրներով պայմանավորված հիմքեր: Դրանք այնքան բազմաթիվ են, որ միայն կենտրոնանալով այս կամ այն համակարգի կատարելագործման վրա, կոռուպցիայի խնդիր չենք կարողանա լուծել»,– ասաց Կ. Ճշմարիտյանը: 

Բացի այդ, կոռուպցիայի մասին խոսելիս պետք է հաշվի առնել, որ բոլոր համակարգերը հավասարապես իրենց բացասական և դրական լուման ունեն այդ երևույթների ձևավորման ժամանակ, ասում է նախկին պատգամավորը, քանի որ ուզենք, թե չուզենք սոցիալ–տնտեսական համակարգերը միմյանց այնքան շաղկապված են, որ բարդացնում են նման խնդիրների հաղթահարումը: 

Ըստ Ճշմարիտյանի՝ երկրի առջև ծառացած առաջնային խնդիրների լուծման համար նախ հարկավոր է նորարարական տնտեսության կառուցման հայեցակարգն ընդունել, որը կօգնի երկիրը տնտեսական ծանր իրավիճակից դուրս բերել:

«Այդ հայեցակարգը կա Տնտեսական զարգացման և ներդրումների նախարարությունում, և կարծում եմ, որ այն շատ արագ պետք է օրենքի ուժ ստանա: Հակառակ դեպքում մենք հետ կմնանք համաշխարհային պրոցեսներից: Մենք ինչո՞ւ 90–ականներին հայտնվեցինք մի իրավիճակում, երբ մեզ մոտ արտադրած ապրանքը աշխարհին պետք չէր, որովհետև Սովետական Միությունը մի տեխնոլոգիական ցիկլ հետ էր ամբողջ աշխարհից: Եվ երբ սահմանները բացվեցին և ազատ շուկա կոչվող ծով դուրս եկանք, մենք այնտեղ լողալու ո՛չ հմտություններ ունեինք, ո՛չ էլ հնարավորություն, քանի որ ոչ մեր բիզնեսներն էին պահանջված, ոչ էլ մեր տեխնոլոգիական նվաճումները»,– ասաց Կ. Ճշմարիտյանը:

Իրականում, ֆունդամենտալ գիտությունից մինչև ապրանքի սպառում հարկավոր է 5 փուլանոց ճանապարհ անցնել: Ներկայի տեխնոլոգիական դարաշրջանում այդ փուլերի առևտրականացումը պետք է նորարարական համակարգերի միջոցով իրականացնել, որն էլ հենց ընկած է նշված հայեցակարգի հիմքում: 

Կ. Ճշմարիտյանի կարծիքով՝ դեռ ժամանակ կա «Հարկային նոր օրենսգիրքը» հասարակությանը հուզող հարցերի տեսանկյունից վերանայելու և ընդհանուր տնտեսական զարգացման հայեցակարգին հարմարեցնելու համար: Ուստի այն դեռ որոշակի փոփոխությունների կենթարկվի: 

«Համենայն դեպս, կառավարությունն ամենաշահագրգիռն է, որպեսզի տնտեսությունը զարգանա: Եվ այդ առումով հուսով եմ, որ մոտեցումները կլինեն այնպիսին, որ բիզնես միջավայրն ավելի ազատ ու ավելի մրցակցային կդառնա: Կառավարության հայտարարությունները, խոստումները, մոտեցումները, կարծես թե, դրան են տանում»,– ասաց Կ. Ճշմարիտյանը:

Շարունակությունը` «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում: