«Ժառանգություն» կուսակցության գրանցման պահանջը կարող է վիճարկվել դատական կարգով

Օրերս ՀՀ ԿԸՀ-ն քննարկեց «Ժառանգություն» կուսակցության Կապանի մասնաճյուղի անդամների և համակիրների կողմից ներկայացրած դիմումը, որով վեջիններս հանձնաժողովից պահանջում էին չգրանցել «Ժառանգություն» կուսակցության ցուցակով առաջադրված պատգամավորության թեկնածուներին, որը ՀՀ ԿԸՀ-ի կողմից քննության առնելուց հետո մերժվեց: Պարզելու համար, թե որքանո՞վ էր իրավաչափ այս որոշումը և արդյո՞ք չէր խախտվել դիմումատուների իրավունքները, «Փաստը» զրուցեց «Արատտա Քընսալթինգ» խորհրդատվական գրասենյակի դատական պաշտպանության բաժնի ղեկավար, փաստաբան Տիգրան Սարուխանյանի հետ:

Փաստաբանի ներկայացմամաբ՝ նոր «Ընտրական օրենսգիրքը» նախատեսում է իրավակարգավորումներ, համաձայն որի ԿԸՀ-ին հնարավորություն է տալիս կուսակցության, կուսակցությունների դաշինքի ընտրական ցուցակի գրանցումը մերժելու, իսկ արդեն իսկ գրանցման դեպքում այն անվավեր կամ ուժը կորցրած ճանաչելու: «Մինչդեռ հարկ է նկատել, որ դրանց հիմքերը սպառիչ են և դրանց շրջանակներում ԿԸՀ լիազորությունները՝ սահմանափակ: Անդրադառնալով ցուցակի գրանցումը մերժելու հարցին, նշեմ, որ այն կարող է մերժվել եթե՝ չեն ներկայացվել բոլոր պահանջվող փաստաթղթերը, կամ ներկայացված փաստաթղթերը թերի են կամ կեղծված: Երկրորդ դեպքում սահմանված կարգով չեն ներկայացվել տարածքային ընտրական ցուցակներ բոլոր ընտրական տարածքների համար: Եվ երրորդ՝ համապետական ընտրական ցուցակը կամ որևէ տարածքային ընտրական ցուցակ չի համապատասխանում ՀՀ ընտրական օրենսգրքի 83-րդ հոդվածով սահմանված պահանջներին, բացառությամբ այն դեպքերի, երբ անհամապատասխանությունը պայմանավորված է այնպիսի հանգամանքով, որը ծագել է առաջադրումից հետո, բացառությամբ այն դեպքերի, երբ կուսակցության կամ դաշինքի ներկայացրած առնվազն հինգ տարածքային ընտրական ցուցակներից յուրաքանչյուրում թեկնածուների թիվը նվազում է երկուսից: Մերժման հիմք կարող է լինել նաև, եթե կուսակցությունը լուծարվել է, կամ՝ կուսակցությունների դաշինքում ընդգրկված կուսակցությունների թիվը նվազել է երկուսից և վերջապես՝ կուսակցության գործունեությունը կասեցվել կամ արգելվել է»,- ասաց Տ. Սարուխանյանը:

Մեկնաբանելով օրերս «Ժառանգություն» կուսակցության անդամների և համախոհների գրանցումն անվավեր ճանաչելու մասին ԿԸՀ դիմումը, փաստաբանը նշեց, որ այնտեղ վերը նշված հիմքերից որևէ մեկը չկար, իսկ ենթադրյալ ոչ իրավասու մարմնի կողմից դիմումի ստորագրության փաստը, որևէ կերպ չի կարող որպես փաստաթղթի կեղծում գնահատվել: «Կարծում եմ, որ ընտրական հանձնաժողովի որոշումն իրավաչափ է: Ճիշտ և տեղին է նաև որոշման մեջ կատարված հղումը Սահմանադրության այն նորմին, որն արգելում է ԿԸՀ-ին օրենքով իրեն վերապահված լիազորություններից դուրս գալ»,- ասաց փաստաբանը:

Տ. Սարուխանյանի կարծիքով «Ժառանգություն» կուսակցության Կապանի մասնաճյուղի կողմից ներկայացրած դիմումում արծարծված հարցերը ավելի շատ վերաբերում են ներկուսակցական իրավահարաբերություններին և շահագրգիռ կողմը կարող է պահանջը ներկայացնել դատական կարգով: «Չի բացառվում, որ կայացվելիք դատական ակտի կատարումը անհնարին չդառնալու նպատակով հաջողվի հայցի ապահովման որոշակի միջոց կիրառել և միջնորդել, որպեսզի հայցի ապահովման շրջանակներում՝ մինչև դատական ակտի վերջնական կայացումը, կուսակցության հետագա պայքարին մասնակցելու գործընթացը կասեցվի»,- ասաց Տիգրան Սարուխանյանը: Ի դեպ, հանձնաժողովին ներկայացված դիմումում հիմնական շեշտը կուսակցության վարչության լիազորությունները դադարեցնելու և կուսակցության կանոնադրությամբ նախատեսված ժամկետում համագումար չանցկացնելու վրա էր դրված, սակայն Տ. Սարուխանյանի կարծիքով պետք է ուշադրություն դարձնել, որ թե՛ կուսակցության կանոնադրության և թե՛ կուսակցությունների մասին օրենքի համաձայն ընտրությունների ժամանակ կուսակցության կողմից առաջադրվող անդամների մասին որոշումը: Այս դեպքում այն կայացվում է ոչ թե վարչության, այլ՝ կուսակցության խորհրդի կողմից, ինչը և տեղի է ունեցել այս պարագայում: «Ժառանգություն» կուսակցության կանոնադրության համաձայն, սակայն ԱԺ թափուր տեղերի համար կուսակցության ներկայացուցչի ընտրությունը հաստատելու և որոշում կայացնելու, ինչպես նաև քաղաքական դաշինքներում ընդգրկվելու մասին դրույթներից, պարզ է դառնում, որ կուսակցության խորհուրդն իրենից ներկայացնում է մշտապես գործող ղեկավար մարմին, որի լիազորությունների շրջանակներում էլ իրականացվել է «Ժառանգության» կողմից դաշինքի կազմում ներկայացված անդամների ցուցակը:

«Տվյալ պարագայում ես կարծում եմ, որ իրավունքների պաշտպանության ոչ արդյունավետ միջոց էր ընտրվել, բայցև չի կարելի բացառել, որ հարցի դատական կարգով վիճարկման ժամանակ ի հայտ գային այնպիսի փաստեր, որոնք կարող էին փոխել դեպքերի ընթացը»,- ասաց փաստաբանը:

Ի դեպ, «Փաստի» հետ զրույցում «Ժառանգություն» կուսակցության փոխնախագահ Արմեն Մարտիրոսյանն ասաց, որ ԿԸՀ ներկայացած անձանցից Աննա Հակոբյանը, ոչ թե կուսակցության անդամ է, այլ՝ համախոհ: «Արատտա Քընսալթինգ» խորհրդատվական գրասենյակի դատական պաշտպանության բաժնի ղեկավարի կարծիքով կուսակցության համախոհը ներկուսակցական հարցերի մասով որևէ իրավունք կամ պատասխանատվություն չի կրում և հետևապես չի հանդիսանում քննարկվող հարցի շրջանակներում որպես շահագրգիռ անձ:

«Որևէ օրենսդրական կարգավորում ինձ չի հանդիպել՝ թե որքանով է համախոհը հանդիսանում շահագրգիռ անձ և ինչ իրավունքներ նա կարող է ունենալ այս կամ այն կուսակցության ներքին քաղաքականությանը միջամտելու հարցում: Եվ այս պարագայում եթե դիմումատուն հանդիսացել է համախոհ, ապա ամենայն հավանականությամբ ինքը այս իրավական ակտի հետևանքների կրողը չի կարող հանդիսանալ: Առավել ևս չէր կարող վիճարկել կուսակցության կողմից թույլ տրված խախտման մասին որևէ դիմում»,- ասաց Տիգրան Սարուխանյանը:

Արմինե Գրիգորյան