Ереван, 29.Октябрь.2026,
00
:
00
ВАЖНО

Ո՞ւր է գնում աշխարհը կամ որ նույնն է` ո՞ւր է տանում նրան համաշխարհային վերնախավը. «Փաստ»

ИНТЕРВЬЮ

«Փաստ» օրաթերթը գրում է.

Մեր հյուրն է պատմաբան Գուրգեն Կարապետյանը:

– Պարոն Կարապետյան, այսօր ի՞նչ է կատարվում աշխարհում:

– Արդեն բացահայտորեն երևում է բաժանումը: Իսրայելը մի քանի օր առաջ արդեն սկսեց ցամաքային գործողությունները Սիրիայում, նաև ռմբակոծեց նրա հարավային շրջանները: Սա հիմնականում ուղղված է Պարսկաստանի դեմ: Քանի որ ամեն գնով ցանկանում է Պարսկաստանին քաշել մեծ պատերազմի մեջ:

Թվում էր, թե ամերիկյան վերնախավը պետք է փորձեր ինչ–որ ձևով պահպանել աշխարհի կայունությունը: Բայց բերեցին Թրամփին, ով բավականին թույլ բնավորության տեր մարդ է, բավականին վատ է պատկերացնում, թե աշխարհում ինչ է կատարվում: Նրա հաթաթա տալը Հյուսիսային Կորեային և անտրամաբանական մյուս քայլերը հանգեցնում են անկայունության:

Բացահայտ երևում է, որ կան ուժեր, որոնք ցանկանում են ամեն գնով անկայունություն մտցնել աշխարհում ու հանգեցնել ռազմական բախումների:

– Իսկ երրորդ համաշխարհային պատերազմը հնարավոր համարո՞ւմ եք: Արդեն որոշ պայծառատեսներ էլ են դրա գուշակությունն անում:

– Խորհրդային շրջանում այսպիսի անեկդոտ կար. Բրեժնևին հարցնում են` կլինի՞ երրորդ համաշխարհային պատերազմ, պատասխանում է` երրորդ համաշխարհային պատերազմ չի լինի, բայց այնպիսի պայքար կսկսվի խաղաղության համար, որ քարը քարի վրա չի մնա:

Այնպես որ, իրականում չի լինի գլոբալ պատերազմ, բայց տեղական բախումները հանգեցնելու են խիստ ճգնաժամային իրավիճակների:

Դեռևս 1926 թվականին արդեն պլանավորված էր Աֆրիկայից նեգրերի, սեմիտների, արաբների, Կենտրոնական Ասիայից` մուսուլմանների հոսք կազմակերպել դեպի եվրոպա: Այս ուղղությամբ աշխատանքներ են կատարվել 60–ական թվականներից:

Այն, որ կազմակերպված ձևով արդյունաբերական ձեռնարկությունները եվրոպայից տեղափոխեցին երրորդ աշխարհ, պատահական չէր: Որովհետև, համենայն դեպս, բանվոր դասակարգը կազմակերպված դասակարգ է: Իսկ համաշխարհային վերնախավը վախենում էր, որ բանվորները կարող են միավորվել իրենց դեմ:

Մյուս կողմից էլ 10–15 տարի առաջ ոչ ոք չէր կարող պատկերացնել, թե հնարավոր է, որ Ադոլֆ Հիտլերի աշխատություններն ինչ որ մեկը պահի իր տանը: Հիմա բացահայտ տպագրում են նրա «Իմ պայքարը»: Իսկ ինչո՞ւ են տպագրում: Որովհետև ֆաշիզմը իրականում բթամիտ մարդկանց համար է: Ընդհանրապես ազգայնականության ամենաոխերիմ թշնամին ազգայնամոլությունն է:

Այսինքն` նպատակային ձևով եվրոպան քշում են դեպի ֆաշիզմի գաղափարախոսություն: Որպեսզի նախապատրաստեն բախումը տեղի ժողովուրդների ու ներգաղթողների միջև: Եվ արդյունքում հասնեն իրենց ուզածին` զինված ուժերով բնակչությանը քշեն գոմորը:

– Իսկ Ռուսաստանի դերն ու դիրքորոշումը ո՞րն է այս հարցում:

– Ռուսաստանն արդեն գոնե հարյուր տարի է, ինչ չունի իր դիրքորոշումը: Ռուս ժողովուրդը կիսամոնղոլական, կիսասլավոնական ժողովուրդ է, և պատահական չէ, որ նրա մասին ասում են, թե կարող է հարյուր տարի քնել ոջիլների մեջ` իրեն լավ զգալ ու հետո արթնանալ և ջարդ ու փշուր անել իր շրջապատը: Ու… նորից հարբած քնել:

Բայց որ Ռուսաստանը մեծ տեղ ու դեր ունի այս հարցերում, դա ցույց են տալիս նաև նրա էներգետիկ դաշտերը:

Սակայն, ցավոք սրտի, աշխարհի ներկա անկայունության պատճառներից մեկն էլ Ռուսաստանի այս վիճակն է: Այն, որ Ռուսաստանը դեռևս չի կարողացել գտնել իրեն: Եվ կրկին աշխարհում խիստ ուժեղ է համաշխարհային կառավարությունը, և շատ մեծ է նրա դերը:

Ես արդեն ասել եմ, որ ռուս–ուկրաինական բախումների պատճառը այդ տարածքների մաքրումն է սլավոններից, որպեսզի այստեղ բերեն ու բնակեցնեն Իսրայելի բնակչությանը:

– Լա՛վ, հիմա Ռուսաստանի արթնացումը ե՞րբ տեղի կունենա, ինչ–որ բան երևո՞ւմ է:

– Այ, հիմա Ռուսաստանում մի խումբ մարդիկ փորձում են ինչ–որ ճանապարհ գտնել: Ինչքան ես գիտեմ, այս օրերին սկսվում են ցույցեր: Բայց դրանք ուղղորդվածություն դեռևս չունեն: Պարզապես մարդկանց ցանկանում են հանել Մեդվեդևի դեմ, որպես կոռուպցիայի գլխավոր ներկայացուցչի: Դրանով հույս ունեն, որ ինչ–որ ճանապարհ կգտնեն:

Չնայած վերևներում ևս փորձեր արվում են: Օրինակ, Պուտինի այն հայտարարությունը, որ մարդկության փրկությունը իր բազմազանության մեջ է, բավականին հետաքրքիր է: Այսինքն` որ ամեն մի տարածաշրջան զարգացման իր ձևը պետք է գտնի: Խելացի է ասված: Բայց ո՞րն է այդ ձևը. իրենց մոտ դեռևս հայտնաբերված չէ:

– Իսկ ինչ–որ ուժ կա՞, որ կարող է այս պրոցեսների դեմն առնել: Թե աշխարհը գնալու է այնպես, ինչպես նախատեսում են: Ու` վերջ:

– Այդ ուժերը դեռևս բացահայտ չեն երևում, բայց կան: Եվ ամենահետաքրքիրն այն է, որ աշխարհի տարբեր անկյուններից արդեն այդ կոչը երևան է գալիս, որ փրկության գաղափարական հիմքերը ձևավորվելու են Հայաստանում: Դրանք մեզ են հասնում և՛ Նորվեգիայից, և՛ Գերմանիայից: Անգամ մարդիկ ենթագիտակցաբար են հասկանում դա:

Շարունակությունը` «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում:

Цифровое будущее и устойчивое развитие: председатель правления IDBank в интервью ForbesНа COP17 представили книгу «Тайная тропа Овазадзора», изданную при поддержке Ucom Ucom раскрыла роль технологий в сохранении природы на COP17Следующие два месяца могут стать судьбоносными для Армении. Аршак Карапетян«Житель Степанавана своим голосом покажет, что все попытки обмануть его с помощью видеозаписей обречены на провал»: партия «Сильная Армения» При поддержке Ucom фестиваль «SunChild» объединяет кино и заботу о природеДень рождения в Италии с ЮнибанкомЯ знал о его проазербайджанской позиции и, будучи советником, сдерживал его. Аршак КарапетянВТБ (Армения) поддержал инициативу Newmag BOOK DONATION в городе РазданТревожный сигнал из Шикахога: когда природа кричит о помощи, а мир проводит «зеленые» форумы: «Паст»Idram и IDBank приняли участие в открытии павильона «Мой лес Армения» на COP17Мигранты в обмен на европейское будущее: какую цену готова заплатить Армения? Юнибанк получил рейтинг устойчивого развития B++ от Agents for Impact GmbHUcom — стратегический партнер Yerevan Conservation Symposium 2026 IDBank представит экологические и инновационные инициативы на COP17Устроили клоунаду чтобы удержаться у властиДоберутся ли медведи из Шикаоха до COP17?При поддержке Ucom в Паруйр-Севаке установлена новая камера с ИИ для мониторинга дикой природы35 лет доверия: IDBank празднует вместе со своими клиентами«Из класса — на орбиту»: при поддержке Ucom «Космос 1.0» внедряется в 15 школах АрменииРиторика Баку не приведет к миру․ Аршак КарапетянРубеж| Важно оценить, что происходит на армяно-азербайджанской границе․ Аршак КарапетянUcom вместе с FPWC примет участие в COP17, представив результаты многолетнего экологического сотрудничества«Бойня» на Амулсаре. Манифест отступничества, экологического преступления и заговора против государственностиТайные инспекторы Michelin в Армении: кто может получить первую звезду? Армения между ОДКБ и новыми вызовами: что стоит за дискуссией о базе в Гюмри«Золотой час»։ IDBank объясняет, как правильно действовать после атаки мошенниковМы — рабочая сила, которая пашет на иностранное государство?Юнибанк выпустил бессрочные облигации с годовой купонной доходностью 13,2% Ucom оценила экологические показатели своей деятельностиРоссия представляет на выставке «ADEX-2026» в Баку масштабную экспозициюРубеж| Где будут судить дезертира?. Аршак КарапетянЮнибанк предлагает долларовые облигации с годовой купонной доходностью 6%Ucom — официальный партнер Армяно-британского бизнес-форума 2026На Эребуни 20/52 открылся обновленный Центр продаж и обслуживания Ucom Юнибанк вступил в Армянскую ассоциацию солнечной энергетикиРубеж| В азербайджанских мечетях молятся точно не на древнеазербайджанском языке. Аршак КарапетянАмериабанк — самый инновационный цифровой банк в Армении: 9 наград в рамках премии Global Finance «Лучший цифровой банк» ВТБ (Армения) предлагает корпоративным клиентам эффективные решения для управления свободными средствамиЮнибанк и Picsart Academy провели «День знаний» для детейЮнибанк выпустил облигации в драмах и долларах США с купонной доходностью 10,3% и 6%В сердце Еревана родилась новая фантастическая история: дух старого города в отеле Hayasa Hotel Old YerevanРальф Йирикян — о цене цифровой трансформации на 13-й Региональной HR-конференции Rate.Trading: обмен валюты на новой цифровой платформе Теперь в Glovo можно платить через Idram - долгожданное партнерство стало реальностью«Город добрых дел» Idram: от командной игры к реальным благотворительным проектамUcom и FAST объединяют искусственный интеллект и зелёные инновации«Удар по Церкви — удар по армянской идентичности»: эксперты обсудили угрозы национальному наследиюПочему Армения не обратилась в ОДКБ во время войныОт выбора автомобиля до покупки — все это в одном месте: Америабанк представит платформу MyCar.am и специальные предложения на Armenian Auto Show