Հանուն և ընդդեմ ընդդիմության. «Փաստ»

«Փաստ» օրաթերթը գրում է.

Հայաստանյան հասարակական–քաղաքական և լրատվական հարթակներում մենք հաճախ կարող ենք հանդիպել քաղաքական ընդդիմությանն ուղղված քննադատությունների: Սովորաբար նման քննադատություններով հանդես եկողներն արժանանում են իշխանամետ կամ, որ ավելի վատ է, «իշխանության պատվեր կատարող» պիտակին: Ներկայի հայաստանյան իրականության մեջ սա բավական տարածված է, իսկ որոշ դեպքերում իսկապես կան գործիչներ, որոնք, մեղմ ասած, ջուր են լցնում իշխանության ջրաղացին:

Սակայն այս բոլոր երևույթները թողնելով մի կողմ՝ դիտարկենք թերևս զուտ ընդդիմության հնարավորությունները: Անշուշտ, հայաստանյան ներկայի քաղաքական իրականության ձևավորման գործում իր «մեղքի» մեծ չափաբաժինն ունի ընդդիմությունը: Սրա հետ վիճել, կարծես թե, պետք էլ չէ, սակայն այստեղ գուցե հարկավոր է անդրադառնալ մի շարք իրողությունների, որոնք էլ ընդդիմությանը դրել են նման կարգավիճակում:

Տարիներ շարունակ հայաստանյան բոլոր իշխանությունները բոլոր հնարավոր միջոցներով, պառակտեցին ու այլասերեցին քաղաքական դաշտը: Տարատեսակ կուլիսային դավադրություններով ու քաղաքական ինտրիգներով, ստեղծելով արհեստական ընդդիմություններ և ուզուրպացնելով ամբողջ քաղաքական դաշտում կատարվող գործընթացների վերահսկողությունը, իշխանությունները հասան մի վիճակի, որը չէր բխում նաև նրանց շահերից, այն է՝ քաղաքական դաշտում զրկվեցին ռեալ ընդդիմախոսից:

Սա իրավիճակ էր, որը տանում էր իշխանության լճացման: Սրան զուգահեռ, գլխավորապես իշխանության և նրա խողովակների կողմից շրջանառության մեջ դրվեցին ընդդիմության անզորության, ծախվածության և իշխանական նախագիծ լինելու մասին տարատեսակ, իրականության համապատասխանող և չհամապատասխանող թեզեր, որոնք ուղղակիորեն առաջ բերեցին հանրային հիասթափություն և անտարբերություն:

Այս ամենի հետ մեկտեղ, պետք է շեշտել նաև, որ հայաստանյան ընդդիմությունները մշտապես ունեցել են ռեսուրսների և ֆինանսների սուր պակաս, ինչը ներկայի քաղաքական իրականության պայմաններում նշանակում էր երաշխավորված ձախողում:

Նման իրավիճակում մենք հաճախ կարող ենք լսել, որ ընդդիմությունը պետք է ապահովի վերահսկողությունը ընտրություններում, հետևողական լինի ընտրակաշառքի դեմ պայքարում, կարողանա ստանալ հանրային վստահություն և այլն, բայց վերը թվարկված իրողությունների պայմաններում ակնհայտ է, որ ընդդիմությունը կամ ընդդիմությունները գրեթե զրկված են ազատ գործունեություն ծավալելու հնարավորություններից, քանի որ չունեն ոչ ռեսուրսներ, ոչ փող, ոչ էլ, մեծ հաշվով, գործունեության ազատ դաշտ:

Ի դեպ, սա չի նշանակում, թե Հայաստանում կան ընդդիմության նկատմամբ տոտալ սահմանափակումներ կամ հալածանքներ, պարզապես հայաստանյան ընդդիմությունները խաղում են այն սահմաններում, որոնք գծագրում է իշխանությունը և այն կանոններով, որոնք թելադրում է նույն այդ իշխանությունը: Ընդ որում, պետք է նշել, որ նույն այդ ընդդիմություններն ունեն իրենց մեղքի բաժինն այս իրավիճակի համար, սակայն մյուս կողմից վերջապես պետք է փաստել, որ հենց իշխանությունը պետք է առաջին հերթին բացառի արատավոր երևույթները քաղաքական իրականության մեջ, մինչդեռ մեր պարագայում իշխանությունը սկիզբ է դնում նման երևույթների:

Այս իրավիճակում գուցե պետք չէ ընդդիմությանը չափից ավելի շատ մեղադրել և փոխարենը՝ օժանդակել ու միաժամանակ պահանջել: Ի դեպ, պահանջը պետք է հասարակության համար առաջնային լինի և՛ իշխանության, և՛ ընդդիմության հետ հարաբերություններում:

 Շարունակությունը` «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում