Պարույր Հայրիկյան. «Սա Սահմանադրություն չի, սա Սահմանադրության ծաղր է». «Փաստ»

«Փաստ» օրաթերթը գրում է.

Ավանդույթի ուժով, ամեն տարի Սահմանադրության օրը մի տեսակ բոլորը սկսում են սպասել, թե Պարույր Հայրիկյանը, ում ծննդյան տարեդարձի օրը համընկել է Հայաստանի Սահմանադրության օրվա հետ, այս տարի՞ ինչ կասի:

«Փաստի» հետ զրույցում ԱԻՄ առաջնորդը նախ հիշեցրեց երկրի գլխավոր փաստաթուղթ ունենալու անհրաժեշտության մասին առաջին վկայությունները: Ըստ որի` Հայաստանում Սահմանադրության անհրաժեշտության մասին խոսվել է 1919 թվականից հետո, երբ Հայաստանի Առաջին Հանրապետության պառլամենտը որոշում ընդունեց, որ սահմանադիր որոշումով Հայաստանը պետք է ունենա Սահմանադրություն: Դրանից հետո այդ մասին խոսել է Ազգային միացյալ կուսակցությունը, որի հիմնական հեղինակը եղել է քաղաքական գործիչը:

«Բայց մեզ հաջողվեց անկախության տարիներին ընդունել Սահմանադրությունը, որը խուժան Սահմանադրություն էր: Նախագահը դիկտատորի դերում էր հանդես գալիս և ամեն պահի կարող էր խորհրդարանն արձակել ու նոր ընտրություններ նշանակել: Այն ինչ–որ չափով բարեփոխվեց իմ նախաձեռնությամբ, և ես գլխավորեցի այդ բարեփոխումների հանձնաժողովը: Այդ ժամանակ ինչ–որ բան փոխվեց, բայց քանի որ գործն ավարտին հասցրեցի ոչ թե ես, այլ Վազգեն Սարգսյանի և Կարեն Դեմիրճյանի որոշմամբ այն հանձնվեց իբր թե մասնագետների, նրանք ընտրությունների ժամկետներն ավելացրեցին՝ դարձնելով 5 տարի»,– ասաց Պ. Հայրիկյանը:

ԱԻՄ առաջնորդի կարծիքով` հաջորդ փոփոխությունը, որը կատարվեց վերջերս ավելի փչացրեց գործը: Այն մի կողմից մեզ հասցրեց շատ տխուր իրավիճակի, մյուս կողմից` կանգնեցրեց հրատապ կերպով սահմանադրական բարեփոխումներ իրականացնելու խնդրի առջև: Ըստ Պ.Հայրիկյանի, որևէ կապ չունի, որ գլխավոր փաստաթղթի ընդունման մասին ՀՀ նախագահի հրամանագրի ստորագրության թանաքը դեռ չի էլ հասցրել նորմալ չորանալ, այն վատն է ու վերջ:

«Սա Սահմանադրություն չի, սա Սահմանադրության ծաղր է: Քաղաքացին ընդհանրապես վերացած է այս Սահմանադրության մեջ: Ամեն ինչի մասին խոսք կա՝ իշխանությունների ճյուղեր, կուսակցություններ, բայց քաղաքացի չկա: Եվ եթե քաղաքացին նախկինում գոնե 5 տարվա ընդացքում երկու անգամ համապետական ընտրությունների էր մասնակցում, հիմա այն դարձրեցին 10 տարին երկու անգամ: Էլ չեմ խոսում պառլամենտական մեծամասնություն ձևավորելու և այլ հարցերի մասին: Ինչևէ, կարճ ասած՝ սա Սահմանադրություն չի: Այլ բան է, երբ չունենայինք Սահմանադրություն և լինեինք օրինակ՝ զոմբի երկիր, բայց բոլորովին այլ է, երբ համամարդկային տեսանկյունից ամենագլխավոր արժեք հանդիսացող օրենքն ունենք, բայց այն իրենից ոչ մի արժեք չի ներկայացնում: Այս գործով զբաղվողները գիտեն, որ կա բացարձակ ժողովրդավարության իմ կողմից առաջարկված մոդել, որը քննարկվել և որպես բացառիկ առաջարկ ընդունվել է բոլորի կողմից: Սա Սահմանադրություն չի, այդքան բան, իսկ հնի համեմատությամբ քաղաքացիների երկրի կառավարմանը մասնակցելու իրավունքները 2–3 անգամ նվազեցված է»,– ասաց Պ. Հայրիկյանը:

Ընդհանրապես Սահմանադրության փոփոխությունը պետք է քաղաքացիների իրավունքների աճ ապահովի, հավելում է ԱԻՄ առաջնորդը, բայց այս նոր «փաստաթղթում» նման բան չկա:

«Մենք արդեն մի քանի կուսակցությունների հետ համաձայնության եկել ենք, սակայն սա շատ լուրջ գործ է և բավականին խութեր կան: Նոր Սահմանադրությամբ հնարավոր է 200 հազար ստորագրությամբ սահմանադրական փոփոխություններ կատարելու իրավունք ստանալ, բայց կա նաև մեծ ստորություն՝ այդքան ստորագրություն հավաքելուց հետո խորհրդարանի 2/3–ը պետք է որոշի, հանրաքվե կլինի, թե՝ ոչ: Այսինքն, ամեն հարցում միայն սրիկայություն է և ոչ մի առողջ բան չկա»,– ասաց Պ. Հայրիկյանը:

  Շարունակությունը` «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում: