Ереван, 01.Июнь.2026,
00
:
00
ВАЖНО


Չինաստանի էֆեկտը Հայաստանում. Ռուսական պատի ճեղքման փորձը

АНАЛИТИКА

Հայաստանում Չինաստանի նոր դեսպանատան շենքի հիմնարկեքը դարձավ զգալի ուշադրության առարկա, ինչը միանգամայն բնական է, հաշվի առնելով Չինաստանի ներկայիս աշխարհքաղաքական դերը, տնտեսական կարողությունները: Գործնականում աշխարհի երկրորդ սուբյեկտը Հայաստանում բացում է եվրասիական տարածաշրջանի իր ամենամեծ դեսպանատունը, որը զիջում է միայն Ռուսաստանում Չինաստանի դեսպանատանը:

Չինական բեկում Հայաստանում. Պեկինն անցնում է գործի հոդվածում ներկայացրել եմ Հայաստանով Չինաստանի հետաքրքրության աճի աշխարհքաղաքական, տարածաշրջանային շարժառիթները:

Անկասկած է, որ Հայաստանում կառուցելով եվրասիական տարածաշրջանում իր մեծությամբ երկրորդ, հետեւաբար Կովկասի եւ ավելի լայն՝ մերձավորարեւելյան տարածաշրջանի ամենամեծ դեսպանատունը, Պեկինը դրանով փորձելու է ծածկել ամբողջ հենց այդ տարածաշրջանը, այդպիսով Հայաստանը դիտարկելով գործնականում որպես լայն տարածաշրջանային ռազմավարության դիվանագիտական հենակետ:

Դա նշանակում է, որ Պեկինը շահագրգռություն է ցուցաբերելու Հայաստանի ենթակառուցվածքային զարգացման, ընդհանրապես տնտեսական կարողությունների բարձրացման հարցում, քանի որ հակառակ դեպքում վտանգի տակ է հայտնվում նաեւ չինական հենակետը: Տարածաշրջանում ամենամեծ դեսպանատան կառուցումը ենթադրում է երկարատեւ ռազմավարություն, դա էլ պետք է ենթադրի կայունության երկարատեւ ռեժիմի հարցում շահագրգռություն:

Այդպիսով, Չինաստանի ակտիվացումը կամ ինչպես Չինաստանի դեսպանն էր ասել՝ Հայաստանում «ավելի լավ ներկայացված» լինելու հանգամանքն առանցքային է դառնում տարածաշրջանային կայունության եւ անվտանգության տեսանկյունից: Չինաստանն ընդհանրապես «փափուկ ուժի» իր ռազմավարությամբ տարածաշրջանային ներկայության ավելացման միտումով կարող է էապես նպաստել Կովկասում ռազմա-քաղաքական հավասարակշռության ամրացմանը, հետեւաբար կայունության եւ անվտանգության ամրապնդմանը:

Չինաստանը կհամալրի այն սուբյեկտների շարքը, որոնց համար գործիքը կայունությունն է, խաղաղ, քաղաքական եւ տնտեսական մրցակցությունը: Չինաստանը կհամալրի Հայաստանի, Վրաստանի, Իրանի, Եվրամիության եւ ԱՄՆ շարքը, որոնք աներկբայորեն հանդես են գալիս տարածաշրջանի կայունության, ռազմական լարման ռիսկերի նվազեցման օգտին, ընդհուպ այդ ռիսկերի կառավարման ինստիտուցիոնալ նոր մեխանիզմների ձեւավորման նախաձեռնությունները՝ ինչպիսին Վրաստանի դեպքում ՆԱՏՕ ներկայացվածության աճն է այդ երկրում, իսկ Հայաստանի պարագայում՝ Արցախի գոտում հրադադարի պահպանման միջազգային մեխանիզմի ներդրման նախաձեռնությունը:

Այն բախվում է Ադրբեջանի բացահայտ եւ Ռուսաստանի կուլիսային դիմադրությանը, քանի որ Մոսկվան մնում է տարածաշրջանային մրցակցության կենտրոններից թերեւս միակը, որի գործիքակազմում առաջնայինը մնում են ոչ թե զարգացման ծրագրերը եւ նախաձեռնությունները, այլ մահակը, շանտաժը, սպառնալիքը:

Չինաստանի ներգրավումը եւ ներկայացվածության աճը անկասկած սրելու է մրցակցությունը տարածաշրջանում, բայց միեւնույն ժամանակ դա կարող է նպաստել այդ մրցակցության բնույթի փոփոխությանը, կամ փոփոխության արագացմանը՝ շանտաժից ու սպառնալիքից դեպի առաջարկների ու գաղափարների, նախաձեռնությունների եւ տեխնոլոգիաների մրցակցություն:

Ընդ որում, Չինաստանի դեպքում կա ամենակարեւոր եւ առանձնահատուկ մի հանգամանք. Ռուսաստանի որոշակի կաշկանդվածությունը Պեկինի նկատմամբ, Պեկինի հետ բացահայտ դիմակայության մտնելու հարցում:

Մոսկվան հստակ պատկերացնում է, որ իր համար գործնականում ամենամեծ սպառնալիքը Չինաստանի, ոչ թե Արեւմուտքի էքսպանսիան է, բայց Մոսկվան չունի Չինաստանի հետ բացահայտ առճակատման անգամ բանավեճի գնալու կարողություն:

Եվ այդ իմաստով, նաեւ ինչ որ պատասխան կարող է ստանալ Հայաստանում Չինաստանի ներկայացվածության աճի միտումից ծագող առաջնային հարցերից մեկը՝ Ռուսաստանի խանդը: Ռուսաստանն էապես կաշկանդված է լինելու Հայաստանում Չինաստանի ներկայացվածության աճի դեմ քայլերում, ի տարբերություն Արեւմուտքի դեմ քայլերի:

Ի վերջո չափազանց բարդ է լինելու քարոզչական մանիպուլյացիաներով խաղարկել այսպես ասած «հային ոչ վայել արժեքների», «միասեռականության» եւ այդ կարգի այլ մանիպուլյատիվ գործոնների տրցակը Չինաստանի դեպքում:

Поздравление лидера движения «Всеармянский фронт» по случаю Дня защиты детейТрамп заявил, что сделка с Ираном по большей части посвящена ядерной тематикеЗагадки средневековой Барселоны: археологи обнаружили необычные захоронения рядом с королевойИзраиль просит США разрешить расширение ударов ЦАХАЛ по Бейруту30 мая «Юниспорт» поборется за звание чемпиона АрменииНо если это так «прозрачно», почему же так секретно? «Паст»Роберт Кочарян обсуждает состав правительства: «Паст»Почему США так спешат? «Паст»Он уже начал «разносить» даже членов своей команды: нужного количества голосов набрать не получится: «Паст»Масштабная патриотическая акция «Евразия-Армения» в Сардарапате6-месячное успешное сотрудничество проекта «Формула виртуозов», реализуемого при поддержке «Реншин»При поддержке IDBank в музыкальной школе №6 Гюмри учреждены премии имени Иэна Гиллана и Тони АйоммиВТБ (Армения) предлагает пакетное предложение для индивидуальных предпринимателейУшаков заявил об отсутствии запроса Армении на переговоры с Путиным по ЕАЭСПутин и Лукашенко обсудили тему Армении на встрече лидеров ЕАЭСНезабываемый день вместо игрушек: гид к 1 июня от Idram&IDBank Роспотребнадзор остановил продажу 64,5 млн бутылок армянской воды «Джермук»Юнибанк выпустил бессрочные облигации с доходностью 13,25% годовых для акционеров 28 мая — символ силы, веры и единства Армении. Арман Варданян «Песчинка перевесит»: известные зарубежные деятели обратились к народу Армении (Видео) «В Госдуме предложили поэтапно приостановить членство Армении в ЕАЭС и ОДКБ» МИД РФ: Ереван попустительствует кампании Запада по развитию антироссийских настроенийЧерез Азербайджан из России в Армению отправлено 126 т карбамида и 67 т мукиПосольство РФ в Республике Армения поздравляет народ Армении с Днем РеспубликиЕвропейский парламент считает карабахцев беженцами, а не «сбежавшими»: глава «Евронест»Армянская сеть TUMO начала работу в ИспанииЯна Егорян привела команду к золоту Кубка мираИнформационный штаб Арцаха организует встречу в представительстве Трамп заявил, что не допустит передачи запасов высокообогащенного иранского урана России или КитаюIDBank представил свое видение социальной ответственности на Impacture 202630 серебряников для Пашиняна: геополитический торг, оставляющий Армению без будущего Юнибанк не повысит процентные ставки по кредитам под залог недвижимости Полная ложь и сплетни: Согомонян о финансировании кампаний Татояна и Марутяна Пашинян анонсировал для Армении эпохальные событияАшот Даниелян: Власти Армении совершили очередной позорный и аморальный шаг в отношении Арцаха и его народаNBC: Пентагон разработал список дополнительных сложных целей в ИранеМировые цены на газ могут летом вырасти на 50%В Ереване произошло крупное ДТП: среди пострадавших военнослужащиеГаз, рынок и ОДКБ: Госдума пригрозила пересмотром отношений с Арменией Генеральный директор компании Ucom Ральф Йирикян принял участие в конференции Impacture 2026Global HackAtom-2026 в Ереванском филиале Плехановского университета А как будут определены 300-500 тысяч? «Паст»Какое правительство сформирует Роберт Кочарян? «Паст»«Придет время, когда все виновные будут привлечены к ответственности»: «Паст»Низкая политическая планка Пашиняна, и позиция Царукяна: «Паст»Кто станет министром внутренних дел? «Паст»Политика сателлитов: как «ложные оппозиционеры» работают на воспроизводство власти Никола Пашиняна? «Паст»Джулиана Григорян выступит на сцене The Metropolitan OperaФутбольный клуб Жозефа Угурляна впервые за 120 лет завоевал Кубок ФранцииПосле 7 июня в Гюмри состоятся внеочередные выборы: Пашинян