ՀԿ նախագահը Արտավանի հրդեհը չի ուզում դիտավորություն համարել, բայցև՝ չի բացառում, որ տարածքի հանդեպ հատուկ հետաքրքրություն կար

Վայոց ձորի մոտ 500 հա բուսածածկ տարածքում երեկ բռնկված հրդեհը բավական խոշոր վնաս է պատճառել բնությանը: Հատկանշական է, որ այս տարածքների նկատմամբ մեծ հետաքրքրություն ունեին միջազգային երկու խոշոր կազմակերպություններ՝ Վայրի բնության և մշակութային արժեքների պահպանման հիմնադրամի (FPWC)  հայաստանյան մասնաճյուղը և Բնության համաշխարհային հիմնադրամ (WWF) հայաստանյան մասնաճյուղը:      

Մասնավորապես, «Ջերմուկի զարգացման կենտրոն» ՀԿ-ն  Բնության Համաշխարհային Հիմնադրամի (WWF) հայաստանյան գրասենյակի և ՄԱԿ-ի փոքր դրամաշնորհների ծրագրերի աջակցությամբ Արտավանի 4000 հեկտար տարածքի վրա մտադիր էր իրականացնել էկոմիջանցքների ծրագիրը, որով պետք է էկոտուրիզմ զարգացներ, տարածքի բնության պահպանմամբ զբաղվեր և համայնքի ենթակառուցվածքների զարգացմանը նպաստեր:   

Նշենք, որ Խոսրովից մինչև Շիկահող գնացող ամբողջ հատվածը էկոմիջանցք է, որն ապահովում է կենդանիների անվտանգ միգրացիոն հոսքը և որտեղ էնդեմիկ բուսատեսակների մեծ քանակություն կա: 

Զառիթափ համայնքի ղեկավար Սիմոն Բաբայանից փորձեցինք պարզել, թե ծրագիրն իրականացնելու համար ստորագրվե՞լ էր պայմանագիրը համայնքի և «Ջերմուկի զարգացման կենտրոն» ՀԿ-ի միջև, որը ձգձգվում էր մյուս հիմնադրամի կողմից զուգահեռ ներկայացված հետաքրքրության պայմաններում:

Նշենք, որ ըստ WWF հայաստանյան գրասենյակի ծրագրի՝ նախատեսված էր 400 000 դոլար հատկացնել համայնքի զարգացման ու էկոմիջանցքի պահպանման համար: Իսկ համայնքների խոշորացման ծրագրով Զառիթափ համայնքում ընդգրկված է նաև Արտավան գյուղը:

Գյուղապետը նշեց, որ նախ՝ անտառներն իրենցը չեն, որ հիմնադրամի հետ պայմանագիր կնքեն, բայց երբ հարցրեցինք, թե համայնքը չպե՞տք է համաձայնություն տար, պատասխանեց, թե մերժել են: «Չգիտեմ, իրենք դիմել էին եսիմ ինչ տարածք ուզելու համար՝ անվարձահատույց,  մեր ավագանին էլ այդ տեսքով չի համաձայնել»,-ասաց նա:

Դիտարկմանը՝ իրականությանը համապատասխանո՞ւմ են այն խոսակցությունները, որ հնարավո՞ր է՝ տարածքները միտումնավոր են այրել, որպեսզի այրված տարածքների համար հաստատված ծրագիրը չեղյալ համարվի, գյուղապետը վրդովվեց. «Դա առնվազն սրիկա մարդու մտածելակերպ է և արարք, եթե հիմք են գտնում, որ տենց կարելի է մտածել, չեմ կարող գնահատական տալ»,-ասաց նա և անջատեց հեռախոսը:

«Ջերմուկի զարգացման կենտրոն» ՀԿ-ի նախագահ Վազգեն Գալստյանը Tert.am-ի հետ զրույցում հաստատեց՝ այդ տարածքների նկատմամբ հետաքրքրությունը մեծ էր:

«Իրականում այս տարածքների նկատմամբ հետարքրքությունը մեր ծրագրից հետո կարծես բավական մեծացավ, երբ մենք՝ նախկինում «Կենսաբանների ասոցիացիան», ՄԱԿ-ի փոքր  դրամաշնորհների կողմից շահեց ծրագիրը Վայոց Ձորի լանդշաֆտային տարածքների պահպանության նպատակով, կային որոշակի խոչընդոտներ, ու այլ կազմակերպությունների հետաքրքրությունների շրջանակի համընկնում տեղի ունեցավ, դրանից հետո որոշակի խոչընդոտների  հանդիպեցինք: Հույս ունեմ, որ մոտ ապագայում այդ ամբողջը կլուծվի և ծրագիրը կիրականանա»,-ասաց նա:    

Վազգեն Գալստյանը մանրամասնեց, թե 4000 հեկտար տարածքի վրա ծրագիր իրականացնելու համար պայմանագիրն ուղարկել էին  Զառիթափ համայնքի ղեկավար Սիմոն Բաբայանին,  որպեսզի քննարկի պայմանագրի կետերը: «Սակայն երկու օր առաջ պարոն Բաբայանն ասաց, որ իրենք համաձայն չեն անվարձահատույց հողեր տրամադրել և կարող են հողերը  տրամադրել միայն վարձակալական հիմունքներով:  Մենք ասացինք, որ կքննարկենք գյուղապետի առաջարկած տարբերակը և տրամադրված էինք թեկուզ վարձակալությամբ հողատարածքները վերցնել, որպեսզի կարողանանք  ներդրումները թեկուզ ավելի փոքր մասով իրականացնել տվյալ համայնքի համար»,-ասաց նա:

ՀԿ նախագահի խոսքով, սակայն, ծրագրի մեջ մտնում էր այն տարածքը, որ այրվում է:

Հարցին՝ այրված տարածքի համար կփոխանցե՞ն գումարներ, Վազգեն Գալստյանը պատասխանեց. «Իրականում, բնական  աղետներ միշտ էլ հնարավոր են. չեմ ուզում միտում նկատել այս ամենում, չեմ ուզում նաև բացառել, հույս ունեմ, որ գումարներ կառանձնացվեն և կծախսվեն վերականգնման համար, ուղղակի վարձակալության համար ծախսերի ծավալը բավական  կնվազի»,-ասաց նա:

Հարցին, թե բացի իրենցից կա՞ արդյոք այլ հիմնադրամ, որ գործունեություն ծավալելու նպատակ ունի, Վազգեն Գալստյանը պատասխանեց, որ Վայրի բնության և միջազգային պահպանման  հիմնադրամը հետաքրքրություն ունի այդ տարածքների նկատմամբ:

«Բայց չգիտենք դեռ իրենց նպատակները, շարժառիթները, ինչ պլաններ ունեն,  մենք անգամ փորձել ենք համագործակցել, բայց չստացվեց այս համագործությունը»,- ասաց նա: