Լավրովյան այց,կամ՝ Էր–Ռիադի փոփոխված դեմքը

ՌԴ արտգործնախարար Սերգեյ Լավրովի սաուդական այցի կադրերը դիտելիս հետաքրքիր բան նկատեցինք. բանն այն է, որ Արաբիայի ԱԳՆ ընդունելությունների սրահում, հին ու բարի ժամանակների նմանությամբ, նախկին թագավոր Ֆահդ Աբդուլ Ազիզ ալ–Սաուդն ու Սիրիայի ներկայի նախագահի հայր Հաֆեզ ալ–Ասադն էին պատին կախված լուսանկարից ժպտում: Առաջին հայացքից թվում է՝ չնչին դետալ է, որովհետև, շատ հնարավոր է, օպերատորները սրանից առաջ ուղղակի այնպես են նկարահանել, որ այս պատմական լուսանկարը կադրում չի հայտնվել: Բայց Արևելքում չնչին դետալներ չկան, և դա նշանակում է, որ կամ լուսանկարն էր հանվել, և որպես կոնկրետ ուղերձ՝ նորից հայտնվել ԱԳՆ պատին, կամ նկարահանված կադրերն են մշտապես մոնտաժվել, ինչը գոնե դրսի դեպքում քիչ հավանական է:

Ի դեպ, պնդել, թե Արաբիայի և Սիրիայի հարաբերությունները Հաֆեզ ալ–Ասադի կառավարման ընթացքում սքանչելի էին, մեծ կեղծիք կլիներ: Այս երկրները միշտ էլ քաղաքական/պատմական տարաձայնություններ են ունեցել, և պատճառներն այնքան խորքային են, որ լուրջ վերլուծության կարիք են զգում: Նշենք միայն, որ վերոնշյալից հետո այլևս զարմանալի չհնչեց Բաշար ալ–Ասադի հանդեպ նույնիսկ անձնական թշնամանք տածող և երկրի մասնատման կողմնակից Ադիլ ալ–Ջուբեյրի՝ Արաբիայի ԱԳ նախարարի այն հայտարարությունը, թե՝ «Սիրիայի ճգնաժամի կապակցությամբ Ռուսաստանի հետ նույն դիրքորոշումն ունենք, և Էր–Ռիադը պնդում է երկրի տարածքային ամբողջականության պահպանման հետ կապված իր դիրքորոշումը»:

Ահա. սեպտեմբերի 10, ուրեմն, նորից շրջադարձային եղավ սիրիական ընդդիմության, այդ թվում՝ Արաբիայից օժանդակվող/ֆինանսավորվող հատվածի համար, և ամրագրեց, որ նույնիսկ Էր–Ռիադն է ստիպված հաշվի նստել Սիրիայի սուվերենության, դրա տարածքային ամբողջականության և նույնիսկ՝ Ասադի հետ:

Ի միջի այլոց, այս փաստի օգտին է խոսում նաև ամերիկյան Bloomberg–ը, որտեղ մի նյութ հրապարակվեց այն մասին, թե Թուրքիայից հետո այժմ էլ Արաբիան է հրաժարվում նախկին պլաններից՝ վհատեցնելով սիրիական ընդդիմությանը: Ավելին, փաստվում է, որ՝ չնայած օգոստոսի սկզբին Արաբիայի ԱԳՆ–ն հերթական հայտարարությունն էր տարածել Սիրիայի ռեժիմի տապալման անհրաժեշտության մասին, նույն ամսվա վերջին՝ Էր–Ռիադում կազմակերպված հավաքի ժամանակ, սիրիական ընդդիմության 3՝ սեփական/ամերիկյան, եգիպտական և ռուսական թևերին զգուշացվել է ստեղծված նոր իրավիճակի մասին, առաջարկելով արդեն հոկտեմբերին Ասադի հետ վարվելիք քաղաքական բանակցությունների օրակարգը որոշել:

Սա, իհարկե, գոհացրեց Լավրովին, որը գիտակցելով, որ գործընկերության հարցում չի կարող մրցակցել ԱՄՆ–ի հետ, սա էլ քիչ չհամարեց՝ մի կողմ դնելով հիասթափությունը Քաթարի խնդրի հետ կապված, որում որոշել էր խլել խաղաղարար Թրամփի դափնիները: «Մենք պաշտպանում ենք Արաբիայի՝ Սիրիայի ընդդիմությանը համախմբելու և միասնական ճակատով հանդես գալու ջանքերը... ցավոք, առայժմ չի հաջողվում մի կողմ դնել Ծոցի երկրների՛ միջև առաջացած տարաձայնությունները»,–հայտարարեց Լավրովը, ինչից հետո Ալ–Ջուբեյրը հակադարձեց. «Քաթարը հրաշալի գիտի՝ ինչ է պահանջվում իրենից՝ չֆինանսավորել ահաբեկչությունը, չաջակցել անջատողականներին, ատելություն չտարածել և չխառնվել ուրիշների գործերին»: Անշուշտ, Լավրովի այցը այլ հետաքրքիր դրվագներ էլ ուներ: Բայց հարկ է նշել, որ սրանք էին հիմնական մեխերը, և չի կարելի չնկատել, որ բաց մնաց Իրանի խնդիրը, որը նույն Bloomberg–ի վկայությամբ՝ սաուդիներին այժմ Ասադից ավելի է մտահոգում:

Մյուս կողմից էլ՝ այս հարցում Արաբիան նախ պիտի ինքն իրեն մեղադրի, որովհետև ջիհադիստներին ֆինանսավորելու և մնացած բոլորին թերագնահատելու անպատասխանատվությունը կարող էր շատ ավելի տխուր հետևանքներ առաջացնել: