Երկրի անվտանգության դիվերսիֆիկացիայի հնարավորությունների մասին

Past.am

 Մեր հյուրն է քաղաքական գործիչ Թևան Պողոսյանը

– Պարոն Պողոսյան, մենք կարո՞ղ ենք անվտանգության մեր համակարգը դիվերսիֆիկացնել: Ունե՞նք դրա հնարավորությունն այսօր:

– Իսկ ինչո՞ւ չենք կարող: Եվ դա անում ենք: Ճիշտ է, մեք գտնվում ենք անվտանգության կոլեկտիվ պաշտպանության մեկ որոշակի համակարգի մեջ, բայց երբ դու համագործակցում ես այլ ուժերի հետ ևս, նշանակում է, որ դիվերսիֆիկացնում ես արդեն:
Իսկ այսօր Հայաստանը ՆԱՏՕ–ի հետ երկկողմ խաղաղապահ ծառայություններ է իրականացնում Կոսովոյում և Աֆղանստանում: ՄԱԿ–ի հովանու ներքո խաղաղապահ առաքելություն է իրականացնում Լիբանանում և Մալիում: Այսինքն իր ներդրումն է ունենում աշխարհի այս հատվածների անվտանգության ապահովման գործում:
Կամ, վերջերս մեր պաշտպանության նախարարն այցելեց Չինաստան: Մի շարք գործարքների վերաբերյալ համաձայնագրեր կնքվեցին: Դա նշանակում է, որ կրկին դիվերսիֆիկացվում է մեր երկրի անվտանգությունը:

Նաև, մեր սպաները սովորում եմ տարբեր երկրների համապատասխան դպրոցներում` Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների, Գերմանիայի, Հունաստանի, Ռուսաստանի: Սա ևս դիվերսիֆիկացիայի բաղադրիչ է:

Դիվերսիֆիկացիայի առումով մենք պետք է նախ մի բան հասկանանք` եթե գտնվում ես անվտանգության մի բլոկում, կամ ռազմաքաղաքական բլոկում, թույլ տվեք այս բառն օգտագործել, չի նշանակում, թե կարող ես միանգամից մի քանի տեղում ևս գտնվել: Բայց միաժամանակ աշխատանքներ ես տանում նաև այլ ուղղություններով: Մոտավորապես այս տրամաբանությամբ` միայն այս բլոկն ինձ համար բավարար չէ, ուստի ես համագործակցում եմ նաև մյուսների հետ:

– Մի փոքր վերապահումով մենք չե՞նք մոտենում այլ բլոկների հետ մեր համագործակցությանը: Ինչպես, օրինակ, վերջերս հրաժարվեցինք Վրաստանում տեղի ունեցող ՆԱՏՕ–ի զորավարժություններից:

– Վերապահում ասվածը կարելի է այս կերպ դիտարկել` դու միշտ ունենում ես ընտրության իրավունք: Նույնիսկ լինելով ՀԱՊԿ անդամ, վերջինիս կազմակերպած զորավարժություններին հայկական կողմը կարող է և չմասնակցել, եթե համարի, որ այն իր շահերի դեմ է:
Իսկ ձեր նշած փաստի հետ կապված, ես տեղյակ չեմ, թե ի՞նչ է տեղի ուենցել: Մեզ չեն ներկայացրել չմասնակցելու պատճառները: Այսինքն` այդ որոշման ընդունման գործընթացը եղել է ո՛չ թափանցիկ և ո՛չ հաշվետվողական:
Սա՛ է խնդիրը. պետական մարմինները պետք է կարողանան աշխատել թափանցիկ և հաշվետու լինեն հասարակությանը: Նախօրոք տեղեկացնեն, թե ինչն ինչոց է, որպեսզի տարատեսակ տեղեկություններ չհասնեն մարդկանց ու տարբեր եզրակացություններ չարվեն հարցի վերաբերյալ:

Իսկ եթե` ըստ էության, ապա այո՛, ամենայն հավանականությամբ, եղել են խնդիրներ, որոնց պատճառով էլ հայկական կողմը չմասնակցեց այդ զորավարժություններին: Ըստ իս, գուցե դրանք կապված են եղել ապագա ճնշումների հետ, որոնցից էլ հայկական կողմը փորձ է արել խուսափել:

Իսկ դա լա՞վ է, թե՞ վատ: Բնականաբար` վատ է: Հայաստանը պետք է անպայման մասնակցի նմանատիպ միջոցառումներին, օգտագործի ցանկացած հնարավորություն և շանս:

Եթե դուք «վերապահում» բառն եք օգտագործում, ապա ձեզ հիշեցնեմ, որ որոշ ժամանակ առաջ մեր երկիրը մասնակցում էր նույն ՆԱՏՕ–ի զորավարժություններին: Այնպես որ, այլ առումներով պետք է դիտարկել հարցը:

Ընդհանրապես ցավալի դեպքեր տեղի են ունենում: Սակայն դրանք ունեն լուծումներ: Լուծումները, ըստ իս, գտնվում են թափանցիկ ու հաշվետու աշխատանքի մեջ:

Ընդհանրապես, աշխատանքի այդ ոճը պետք է պարտադիր լինի մեր բոլոր նախարարություններում: Պարզապես հարկավոր է, որ մեր երկրում ձևավորվի այդ մշակույթը` թափանցիկ ու հաշվետվողական աշխատանքի մշակույթը: Այս դեպքում է արդեն, որ տարբեր կասկածներ չեն ծագի, տարատեսակ երկիմաստություններ չեն լինի:

– Իսկ մեր ինքնիշխանության մակարդակը բավարարո՞ւմ է, որպեսզի խուսափենք արտաքին այդ ճնշումներից: Հասկանալի է, թե դրանք որտեղից են գալիս:

– Ես քիչ առաջ խոսեցի մեկ ամսվա ընթացքում երկու դեպքի մասին, երբ մեկ մասնակցեցինք, մեկ չմասնակցեցինք զորավարժություններին: Ի՞նչ է` օգոստոսի սկզբին մենք ավելի ինքնիշխան էինք, քան վերջի՞ն:

Ընդհանրապես, ճնշումներից խուսափելու համար դու պետք է ունենաս մեկ տեսակի քաղաքականություն: Իմ պատկերացմամբ, դա պետք է լինի այն քաղաքականությունը, երբ օգտագործում ես բոլոր հնարավորությունները` դրանց մասնակցելով:

Եվ հարկավոր է, որ այդ մասին բարձրաձայն ասես: Բոլորի հետ բանակցես և ամենքին հիշեցնես, որ դու փոքր երկիր ես, ուստի զարգանալու, հզորանալու համար չես կարող ձեռքիցդ բաց թողնել և ոչ մի հնարավորություն:

Եվ այս դեպքում արդեն խնդիրը ամեն անգամ չի դիտարկվի որպես «ընտրություն»:
– Այսինքն` չկան հավերժական բարեկամներ, կան հավերժական շահեր:
– Բնականաբար: Եվ մենք պետք է դա լավ գիտակցենք միայն ու միայն առաջնորդվենք սեփական` հայկական շահերով: