Մահվան ու կերակրատաշտի միջեւ. ՀՅԴ-ի ամոթալի ընտրությունը

Անցյալ շաբաթ ՀՅԴ բարձրաստիճան պաշտոնյաների մասնակցությամբ տեղի ունեցան իրադարձություններ, որոնք մեծ արձագանք ունեցան հանրության շրջանում:

 

ՀՅԴ խմբակցության ղեկավար Արմեն Ռուստամյանը, հիմնավորելով Հայաստանի գտնվելը պրո-ռուսական բլոկներում, փաստացի հայտարարեց, որ առանց Ռուսաստանի մենք չենք կարող հաղթել պատերազմում, իսկ Կրթության նախարար Լեւոն Մկրտչյանը հայտարարեց, որ վարչապետի հանձնարարությամբ մշակել են ռուսաց լեզվի հանրայնացման առանձին հայեցակարգ, քանի որ ռուսերենը աշխարհի հետ տարբեր ոլորտներում շփման մեր խողովակն է, եւ առանց ռուսերենի իմացության հայաստանցի ուսանողները, գիտնականները եւ այլն կորցնում են մրցունակությունը:

 

Այս բացատրությունները ոչ միայն հեռու են իրականությունից, այլեւ հակառակ են այդ իրականությանը, եւ նույնիսկ չարժե վիճարկել: Այնուամենայնիվ, կարելի է մի քանի հանգամանք նշել: Եթե Հայաստանը հաղթել է ռուսական զենքով, դա դեռ չի նշանակում, որ Ռուսաստանն աջակցել է: Այդ նույն զենքից ավելի շատ ու որակով ռուսները տալիս են նաեւ Ադրբեջանին, եւ նրանց նպատակը ոչ թե Հայաստանի հաղթանակն է, այլ հակամարտությունը պահպանելը, այդպիսով՝ Կովկասում իր ազդեցությունը պահելը:

 

Այս քաղաքականությունը չի ենթադրում որեւէ կողմի հաղթանակը խնդրի հանգուցալուծման համատեքստում, քանի որ այդպիսով ավարտվում է նաեւ այդ քաղաքականությունը: Քանի որ հայերը հաղթում են նույնիսկ քիչ ու անորակ զենքով, Ռուսաստանի խնդիրը հայերի հաղթանակը թույլ չտալն է: Ով ով, բայց դաշնակները սա բոլորից լավ պետք է իմանային 1918-20 թթ. իրադարձություններից, Ղարաբաղյան առաջին պատերազմից, պետք է իմանային նաեւ, որ Ղարաբաղում հայերի հաղթանակը ձեռք բերվեց ի հեճուկս Ռուսաստանի:

 

Մոսկվայի համար սա աններելի ճոխություն է, հայերը չպետք է նման բան անցկացնեն մտքի ծայրով անգամ, քանի որ դա խփում է Հայաստանում ռուսների գերիշխանության հիմքերի հիմքին՝ իր փրկչական առաքելությանը:

 

Այս մտածողությունը խարխլվել է Ղարաբաղյան առաջին պատերազմի ու ապրիլյան ռազմագործողությունների ժամանակ, եւ այս համատեքստում Արմեն Ռուստամյանի հայտարարությունը կրկնակի ամոթալի ու վտանգավոր է դառնում: Այն ուղղված է ռուսների համար էական խնդրին՝ հայերը չպետք է մտածեն, որ առանց Ռուսաստանի կարող են հաղթել:

 

Ինչ վերաբերվում է ռուսերենի համար առանձին հայեցակարգին, այստեղ էլ գործ ունենք նման իրավիճակի հետ: Հայաստանում չկա ռուսախոս քիչ թե շատ հոծ համայնք, իսկ գիտության, տեխնոլոգիաների եւ այլ ոլորտներում խողովակն էլ անգլերենն է, ուզենք թե չուզենք: Հայ առաջատար գիտնականները, ՏՏ ոլորտի մասնագետներն ինչո՞ւ պետք է միջնորդավորված շփվեն, եթե կարող են անգլերենով ուղիղ հաղորդակցվել գիտության նվաճումներին, տեխնոլոգիական նորույթներին:

 

Քանի որ այս բացատրությունները կապ չունեն իրականության հետ, նշանակում է այստեղ գործ ունենք այլ խնդրի հետ, քան լեզվի պարզ իմացությունն է:

 

Ինչո՞ւ են հենց դաշնակները ստանձնել այս առաքելությունը, որը ոչ այլ ինչ է, քան հարված հայկական ինքնիշխանության երկու հիմքերին՝ լեզվին ու զինվորին:

 

 Հիշվում է՝ Հայաստանում նոր իշխանության ձեւավորման պայմանները շարադրելիս Սերժ Սարգսյանն ասում էր, որ բոլորը պետք է ստանձնեն պատասխանատվություն մի շարք կետերի շուրջ, իսկ ՀՀԿ-ականներն էլ տրտնջում էին, որ բոլորն օգտվում են կերակրատաշտից, բայց պատասխան է տալիս միայն ՀՀԿ-ն: Երեւում է՝ ՀՀԿ-ն իր սեւ գործից բաժին է հանել նաեւ ՀՅԴ-ին:

 

Իր հերթին, իշխանական առաջիկա ստատուս քվոյում ՀՅԴ-ն իր տեղն ապահովելու համար մյուսների պես պետք է նաեւ հավատարմության երդում տա Ռուսաստանին: Եվ հատկանշական է, որ ՀՅԴ-ն ստանձնել է ամենաարմատական խնդիրը, որը չափելի չէ ոչ մի ռազմաբազայի ու միացյալ զորախմբի հետ:

 

Երբեմնի ազգային-հեղափոխական կուսակցությունը ստանձնել է ամենավտանգավոր ու ամոթալի դերը: Երեւում է՝ իմաստն ու էֆեկտն էլ հենց դա է, որ այդ դերը կատարի նման կուսակցությունը, որպեսզի ավելի համոզիչ լինի: