Աֆղանստանում նոր զարգացումներ են սպասվում

Past.am   Մեր ընթերցողին արդեն տեղեկացրել էինք այն մասին, որ սեպտեմբերի 27–ին, ՆԱՏՕ–ի գլխավոր քարտուղար Յենս Սթոլթենբերգի և ԱՄՆ պաշտպանության նախարար Ջեյմս Մետիսի՝ Աֆղանստանի մայրաքաղաք ժամանելուց հետո, անհայտ ահաբեկիչները շուրջ 20 հրթիռ էին արձակել Քաբուլի միջազգային օդանավակայանի ուղղությամբ: Ճիշտ է՝ բարձրաստիճան պաշտոնյաները հասցրել էին արդեն հեռանալ օդանավակայանից և անձնակազմի ու քաղաքացիական անձանց արագ տարհանման պարագայում Քաբուլը խուսափեց նոր զոհերից: Բայց փաստն ինքնին այնքան արտառոց էր, որ շատերն էին փորձում հասկանալ, թե ով կարող էր նախ՝ Մետիսի ու Սթոլթենբերգի չպլանավորված այցի մասին նախապես իմանալ, եթե նույնիսկ Աֆղանստանի ղեկավարությունն է վերջին պահին այդ մասին իմացել, և հետո՝ ովքե՞ր և ի՞նչ խնդիր էին փորձում այդկերպ լուծել ահաբեկչության հեղինակները:

Չնայած երեկ հայտնի դարձավ, որ հարձակման պատասխանատվությունը միանգամից երկու խմբավորում են ստանձնել՝ Թալիբանն ու ԴԱԻՇ–ը, փորձագետները համոզված են, որ ԴԱԻՇ–ն իր հայտարարությամբ փորձում է սոսկ սեփական վարկը բարձրացնել: Այլ կերպ ասած՝ ահաբեկչության հեղինակը Թալիբանն է թեկուզ միայն այն պատճառով, որ, պարզվում է, նախապես էր իր կողմից վերահսկվող կայքերից մեկում այդ մասին տեղեկացրել: Բացի այդ, հաշվի է առնվում նաև հրթիռներ նետելու՝ Թալիբանի մեծ փորձը, Աֆղանստանում ԴԱԻՇ–ի թուլացման փաստը, և, ըստ այդմ, հաստատված է համարվում վարկածը, որ ահաբեկչության հեղինակը Թալիբանն է: Ինչպես երևում է՝ Պենտագոնի և ՆԱՏՕ–ի ղեկավարություններն էլ են այս մտքին հանգել, եթե Աֆղանստանի բանակին աջակցություն ցուցաբերող ԱՄՆ ռազմաօդային ուժերը որոշել են հարվածել գրոհայիններին, որից, ցավոք, նաև չորս տասնյակ խաղաղ քաղաքացիներ են զոհվել: Համենայնդեպս, ՆԱՏՕ–ի «Վճռական աջակցություն» առաքելությունը չի հերքել փաստը և հավելյալ տեղեկություն է տրամադրել այն մասին, որ բուն ահաբեկչական գործողությունից հետո անգամ գրոհայինները օդանավակայանին հարող տարածքում ականանետեր են գործի դրել, մահապարտի գոտիներ պայթեցրել՝ խաղաղ բնակիչներին որպես կենդանի վահան օգտագործելով: Գալով Մետիսի և Սթոլթենբերգի այցին՝ հարկ է նշել, որ նրանք Քաբուլ են ժամանել տեղի իշխանությունների հետ բանակցելու և կառավարությանը ԱՄՆ–ՆԱՏՕ նոր ռազմավարությանը ծանոթացնելու նպատակով, ինչի մասին ԱՄՆ նախագահը դեռ օգոստոսի 21–ին էր խոսել: Աֆղանստանի նախագահ Աշրաֆ Գանի հետ համատեղ ասուլիսի ընթացքում: Պենտագոնի ղեկավարն ու ՆԱՏՕ–ի գլխավոր քարտուղարը նաև լրագրողներին են ընդհանուր գծերով ներկայացրել նոր պլանը՝ շեշտը դնելով հիմնականում Աֆղանստանում ամերիկյան կոնտինգենտի համալրման, առավել անհաշտ հակաահաբեկչական պայքար ծավալելու և հետայսու՝ ավելի փակ գործելու խնդիրների վրա: Բանախոսները նաև տեղեկացրել են, որ այսուհետ ԱՄՆ–ն որևէ կոնկրետ տեղեկություն չի հրապարակի ոչ իր զինուժի թվակազմի, ո՛չ վարվող օպերացիաների ժամկետների, ո՛չ էլ նպատակների վերաբերյալ: Եվ եթե նույնիսկ որևէ մեկին թվա, թե նոր ռազմավարությունը ռազմավարություն է ոչնչի մասին, որովհետև ոչինչ չի հայտնվում դրա մասին, միևնույն է, Պենտագոնն ու ՆԱՏՕ–ն չեն մտահոգվի: Կարևորը՝ Թալիբանին ճնշելն է, որին նախագահ Թրամփը փորձում է հնարավոր բոլոր միջոցներով հասնել: Օրինակ՝ փակել նրա քաթարյան ներկայացուցչությունը, որ Դոհայում ԱՄՆ թողտվությամբ էր բացվել 2013–ին, և էքսնախագահ Բարաք Օբաման էլ ակնարկել էր, թե իրենք այդ քայլն ահաբեկչությունից հրաժարվելու, աշխարհի հետ քաղաքակիրթ զրույց ծավալելու և Ալ–Քաիդայից անջատվելու փորձ են նկատում: Թրամփն, այսինքն, համոզված է, որ Թալիբանը երբեք խելքի չի գա և, ինչպես երևում է, ամերիկյան զորքերը Աֆղանստանից հանելու նախընտրական խոստման փոխարեն որոշել է մեկ այլ պլան իրագործել՝ նոր ու առավել թեժ պայքար ծավալելով Աֆղանստանում: Այնպես որ, գեներալ Մետիսի և Սթոլթենբերգի դեմ ահաբեկչական փորձը պիտի ոչ թե անիմաստ ակցիա, այլ որպես Թալիբանի պատասխան ուղերձ ընկալել ԱՄՆ նոր ռազմավարությանը: