Դավիթ Բաբայան. «Առանց Արցախի հակամարտությունը չի կարող կարգավորվել»

Past.am-ը զրուցել է Արցախի Հանրապետության նախագահի մամուլի խոսնակ Դավիթ Բաբայան ի հետ.

– Պարո՛ն Բաբայան, Վիեննայում և Սանկտ Պետերբուրգում ձեռք բերված պայմանավորվածություններից բավականին ժամանակ է անցել, բայց Ադրբեջանը դրանք կյանքի կոչելու ուղղությամբ որևէ քայլ չի կատարում: Այդ համատեքստում ՀՀ–ի և Ադրբեջանի նախագահների առաջիկա հանդիպումից ի՞նչ արդյունք կարելի է սպասել:

– Այո, Ադրբեջանը չի կատարում՝ թեպետ այդ պայմանավորվածությունները ձեռք են բերվել: Բայց եթե չի կատարում, ամենևին չի նշանակում, որ մենք որևէ հանդիպում չպետք է կազմակերպենք, կամ էլ այդ հանդիպումները կարևոր չեն: Ի վերջո, այդ հանդիպումների ժամանակ ևս մեկ անգամ հստակեցվում է խաղաղության և կայունության պահպանման կարևորությունը, խաղաղ ճանապարհով հակամարտության կարգավորումը: Բացի այդ, նաև քննարկում են ձևերը, թե ինչպես պետք է կյանքի կոչել այդ բոլոր պայմանավորվածությունները: Հետևաբար, պետք է պարզապես շարունակել հանդիպումները, դա շատ կարևոր է: Պետք է շարունակել, եթե անգամ դժվար կամ անիմաստ թվա:

Ինչ վերաբերում է առաջիկա հանդիպման սպասելիքներին, ապա մենք ակնկալում ենք, որ ևս մեկ անգամ կկարևորվի խաղաղ բանակցային գործընթացի շարունակական լինելը, տարածաշրջանում խաղաղության և կայունության պահպանումը: Միգուցե ինչ–որ քայլեր ձեռնարկվեն, որպեսզի Վիեննայում և Սանկտ Պետերբուրգում ձեռք բերված պայմանավորվածությունների իրականացման համար որևէ տեղաշարժ լինի:

– ԵԱՀԿ ՄԽ համանախագահները հայտարարել են, որ երկու երկրների նախագահները հաստատել են իրենց պատրաստակամությունը՝ վերսկսելու բանակցությունները: Վերսկսելու շանս այս պահին տեսնո՞ւմ եք:

– Առհասարակ գործընթացը չի դադարել: Այս տարիների ընթացքում դադարել է միայն 4 օրով՝ ապրիլյան պատերազմի ժամանակ: Բայց ընդհանուր առմամբ ընթանում են: Եվ ինչքան էլ տրաֆարետային հնչի, բայց գործընթացը պահպանելու համար շատ մեծ ջանքեր են պետք: Սա չափազանց դժվար հակամարտություն է և, ի դեմս Ադրբեջանի, մենք գործ ունենք աննորմալ երկրի հետ: Եվ որպեսզի այդ գործընթացը, խաղաղ բանակցային ձևաչափը պահպանվի, պետք է ջանքեր գործադրել ամենօրյա կտրվածքով:

– Փորձագիտական շրջանակների գնահատմամբ՝ բանակցությունները փակուղում են, և առանց Արցախի ներգրավման խնդրի լուծում չի կարող լինել:

– Ոչ թե փակուղում ենք, այլ բարդ իրավիճակ է: Ընդհանրապես հակամարտությունն ինքն է բարդ: Բայց այլ տարբերակ չկա: Եթե որևէ մեկն ակնկալում է, որ երկու օրում, երկու ժամում, կամ երկու տարում կկարգավորվի հարցը, այդպես չէ: Այն, ինչ–որ կա հիմա, սա էլ է կարգավորման տարբերակ: Եվ քանի որ այլ տարբերակ չկա, որը կարող է խաղաղ հանգուցալուծում ապահովել, ներկայիս ձևաչափը՝ նույն ստատուս–քվոյի պահպանմամբ, լավագույն տարբերակն է դարձել բոլորի համար: Քանի դեռ Ադրբեջանը շարունակում է իր ապակառուցողական քաղաքականությունը, քանի դեռ շարունակում է աննորմալ պահվածք ցուցաբերել, այժմ ամենակարևոր հրամայականը խաղաղության և կայունության պահպանումն է:

Ինչ վերաբերում է հարցի երկրորդ մասին, ապա մեր դիրքորոշումն էլ է այդպիսին: Առանց Արցախի գործընթացը չի կարող կարգավորվել, և ընդհանրապես, առանց Արցախ հակամարտությունը չի կարող կարգավորվել: Անհեթեթություն է, իհարկե, երբ Ադրբեջանի պահվածքի «շնորհիվ» հիմնական կողմը չի մասնակցում գործընթացին, բայց դա չի նշանակում, որ հարցի կարգավորումը առանց Արցախի է լինելու: Այդ ձևաչափի վերականգնումը ուշ թե շուտ տեղի է ունենալու:

Աննա Բադալյան