Հետաձգել նախագահական ընտրությունները, անցկացնել՝ պառլամենտականը

Ինչպես կընթանան ընտրությունները Իրաքյան Քուրդիստանում

Իրաքի Քուրդիստանի իշխանությունները ընդհանուր ընտրություններից երկու շաբաթ առաջ դադարեցրել են քվեարկության նախապատրաստական աշխատանքները: Այս մասին հաղորդում է Rudaw հեռուստաալիքը: Հեռուստաալիքի տվյալներով՝ այս որոշումը կայացվել է «ընթացիկ իրադարձությունների և սահմանված ժամանակում թեկնածուների բացակայության պատճառով»: Ընտրությունների և հանրաքվեի վերաբերյալ բարձրագույն անկախ հանձնաժողովը հայտարարել էր, որ այս հարցով հետագա որոշումը Քուրդիստանի խորհրդարանը պետք է կայացնի:

Նախապատրաստական աշխատանքների չեղարկման պատճառների և ընտրությունների օրվա հնարավոր հետաձգման վերաբերյալ «Փաստը» զրուցել է Երևանի պետական համալսարանի Հայագիտական հետազոտությունների ինստիտուտի հայ–քրդական առնչությունների բաժնի վարիչ, քրդագետ Վահրամ Պետրոսյան հետ:

– Ինչո՞ւ են հետաձգվել այդ աշխատանքները, և մինչ օրս քանի՞ թեկնածու կար:
– Նոյեմբերի 1–ին նախատեսված ընտրությունները նախագահական և պառլամենտական ընտրություններ են: Հանրաքվեից հետո ո՛չ նախագահության թեկնածուներ էին առաջադրվել, ո՛չ պառլամենտական, որովհետև բոլորը կենտրոնացած էին հանրաքվեի իրողությունների վրա:

Ներկայում մեկ այլ խնդիր է ծագել: Հանրաքվեի արդյունքները որոշակիորեն կարող են ազդել նաև այդ ընտրությունների վրա, որովհետև եթե նախկինում հստակ էր, որ հանրաքվեի անցկացումը ինքնին նպաստում է կառավարող կուսակցության հեղինակությանը, ապա ներկայի բարդությունները կարող են նաև թուլացնել կուսակցության դիրքերը: Որոշ գործիչներ, այս առումով, պետք է վերադասավորեն իրենց դիրքերը:

Տեսեք՝ ինչպիսի իրողություններ են: Վիճելի տարածքները գտնվում են քրդերի վերահսկողության տակ և այնտեղ պետք է գնար քարոզարշավ: Ներկայում այդ տարածքները վերադարձվել են իրաքյան բանակին, և նման պայմաններում քարոզարշավը, պարզ է, որ տարածքային իմաստով բացառվում է:

Լեգիտիմության հետ կապված հարցադրումներ կան Էրբիլ–Բաղդադ հարաբերությունների կոնտեքստում և պետք չէ բացառել, որ ներկայի իրողությունը նույնպես հաշվի է առնվել նման զարգացումների հետ կապված և՛ ներքրդական, և՛ Էրբիլ–Բաղդադ հարաբերություններով:

– Ընտրությունների օրվա հետաձգում այս դեպքում հնարավո՞ր է կանխատեսել:
– Կարծում եմ՝ թեև քրդական կողմը հավաստում է, թե ընտրությունները տեղի կունենան ճիշտ ժամանակին, բայց քրդական կոնտեքստում դեռ մի իրողություն կա՝ հետաձգել նախագահական ընտրությունները, անցկացնել պառլամենտականը: Ընտրություններից գոնե մեկը անցկացնելու խնդիրը ցանկանում են անպայման լուծել:

Ինքներդ էլ հասկանում եք, որ ժամկետների հետ կապված լուրջ խնդիրներ կան, և ես չեմ բացառում, որ ընտրությունները կհետաձգվեն:

– Նաև ասվում է, թե Քուրդիստանի խորհրդարանը սրա հետ կապված որոշում պետք է կայացնի: Ի՞նչ որոշման մասին է խոսքը:

– Խնդիրն այն է, որ քայլերին էլ ավելի մեծ լեգիտիմություն տալու համար պետք է պատասխանատվությունն ավելի լայն շրջանակի վրա դրվի՝ պառլամենտի: Բայց պառլամենտի դեպքում էլ խնդիր կա, և հիմնական խնդիրը հետևյալն է. թեև պառլամենտը ինքնին հավաքվեց անկախության հանրաքվեից առաջ, բայց ոչ բոլոր կուսակցություններն էին ներկա, և պառլամենտը հիմնականում պառալիզացված էր: Այն միայն մեկ անգամ հավաքվեց հանրաքվեից առաջ, և ներկայում անհրաժեշտ կլինի ցույց տալ միասնականությունը:

Եթե դա չհաջողվի, էլի խնդիր կլինի՝ առնվազն ընտրությունների անցկացման հետ կապված ցույց կտրվի քրդական և ոչ միայն քրդական կուսակցությունների պառակտվածությունը, որովհետև Քուրդիստանի պառլամենտում կան նաև ոչ քրդական կուսակցություններ կամ ոչ քրդական համայնքների ներկայացուցիչներ՝ մասնավորապես ասորական, թուրքմենական, ինչպես նաև այնտեղ հայ պատգամավոր ունենք: