Գոհար Իսկանդարյան. «Քրդական խնդրի կարգավորման հարցում Իրանի դերն ավելի մեծ էր»

Արևելագիտության ինստիտուտի տնօրեն, թուրքագետ Ռուբեն Սաֆրաստյանը օրերս հայտարարել էր, թե գերտերությունների միջև սկսվում է պայքարը տարածաշրջանային լիդեր դառնալու, իսկ ապագայում նաև Մերձավոր Արևելքին «տիրելու» համար: Եվ Իրանը, ոչ միայն տարածաշրջանում, այլև ողջ Կենտրոնական Ասիայում համարվելով տարածաշրջանային ուժային կենտրոն, մոտ ապագայում հնարավորություն կունենա վարելու հստակ արտահայտված քաղաքականություն:

Խոսելով վերջերս Իրանի և Թուրքիայի միջև կնքված համագործակցության պայմանագրի մասին Ռ. Սաֆրաստյանը նշել էր, որ այն տակտիկական բնույթի քայլ է, որը հակասում է երկու երկրների շահերին, իսկ ներկայի պայքարն իրականում տարածաշրջանային լիդեր դառնալուն է վերաբերում:

Հիշեցնենք նաև, որ օրերս Իրանի նախագահ Հասան Ռոուհանին ելույթ ունենալով երկրի խորհրդարանում հայտարարել էր, որ Իրանը հետ չի կանգնելու իր ծրագրերից, պատրաստվում է միջուկային զենք արտադրել, որն օգտագործելու է միմիայն սեփական երկրի անվտանգության ապահովման համար:

Իրանագետ Գոհար Իսկանդարյանը Past.am-ի հետ զրույցում անդրադառնալով ներկայում Իրանի կողմից վարվող արտաքին քաղաքականությանն ասաց, որ իսկապես Իրանի և Թուրքիայի միջև այնպիսի խորքային խնդիրներ կան, որ երկու երկրների միջև կնքված համագործակցության պայմանգիրը չի կարող ռազմավարական դաշինք համարվել:

«Այո, այն տակտիկական քայլ է, որի նպատակն է այս պահին անհրաժեշտ քայլերը համաձայնեցնել: Ինչ վերաբերում է հրթիռաշինությանը, ապա պետք է փաստել, որ Իրանը երբեք հետքայլ չի անի, քանի որ հստակ տեսնում է, որ այն պայմանավորվածությունները, որոնք ժամանակին ձեռք էին բերվել, այսօր արդեն կասկածի տակ են դրվում Միացյալ Նահանգների կողմից: Այսինքն, նոր հետքայլ Իրանը միանշանակ չի անի, քանի որ ցանկացած երկիր իրավունք ունի սեփական ռազմական տեխնիկան արտադրել, ինչից և տվյալ պարագայում փորձում է օգտվել Իրանը: Հասկանալի է, որ այդ հայտարարությունը դուր չի գա Միացյալ Նահանգներին և այն փորձելու է էլ ավելի կոշտացնել հարաբերություններն Իրանի հետ, բայց պետք է նկատել նաև, որ եվրոպական երկրները չեն կիսում ԱՄՆ–ի որդեգրած այդ քաղաքականությունը, ինչը կարևոր է»,– ասաց Գ. Իսկանդարյանը:

Իրանագետի խոսքով, պաշտոնական Իրանը տեսնելով, որ ՄԱԿ–ի անվտանգության խորհրդի կողմից ընդունված փաստաթուղթը կրկին վիճարկման առարկա է դարձել, չի գնա նոր զիջումների: Ինչ վերաբերում է հրթիռաշինությանը, ապա երկիրը լինելով գերտերություն, օգտվում է իր իրավունքներից: Իրանի կողմից ցուցաբերվող այս կոշտ դիրքորոշումը բնականաբար կավելացնի առանց այն էլ առկա լարվածությունը տարածաշրջանում, սակայն Իրանը հաշվի առնելով այս հանգամանքը, իրանագետի կարծիքով, կփորձի իր հարաբերությունները կարգավորել Եվրոպական երկրների հետ:

«Երբ դիտարկում ենք Իրանի կողմից վարվող արտաքին քաղաքականությունը, հանգում ենք այն եզրակացության, որ այսօր տարածաշրջանում մի շարք խնդիրներ լուծվում են միմիայն Իրանի անմիջական մասնակցությամբ: Այսինքն, այսօր Իրանը կարողանում է նպաստել տարածաշրջանային կայունության ապահովմանը: Այս առումով պետք չէ մոռանալ, որ օրինակ՝ Իրաքի քրդական խնդրի կարգավորման հարցում ո՛չ Միացյալ Նահանգները, ո՛չ Ռուսաստանը այնքան մեծ ազդեցություն չունեցան, որքան Իրանը»,– ասաց Գ. Իսկանդարյանը:

Մասնագետների դիտարկումները թույլ են տալիս եզրակացնել, որ առաջիկայում տարածաշրջանային լիդերի տիտղոսի համար պայքարում Իրանին կհաջողվի ոչ միայն կայունություն ապահովել տարածաշրջանում, այլ դառնալ Մերձավոր Արևելքի առաջատարը:

Արմինե Գրիգորյան