Քրդական թռիչքն առայժմ հետաձգվում է

Իրաքի վարչապետի մամլո խոսնակ Սաադ ալ–Հադիհսին չի բացառել պաշտոնական Բաղդադի և Էրբիլի միջև հնարավոր բանակցությունները, որովհետև Իրաքի Քուրդիստանի տարածաշրջանի տեղական ինքնակառավարման մարմինը երեքշաբթի օրը հայտարարել է, որ հարգում է Իրաքի դաշնային դատարանի կողմից՝ երկրի սահմանադրության առաջին հոդվածին առնչվող որոշումը: «Բաղդադն այդ խնդիրը համարում է Իրաքի ու Էրբիլի միջև բանակցություններ սկսելու օգտին կատարված քայլ»,– հայտարարել է Սաադ ալ–Հադիհսին՝ հավելելով, որ վերոնշյալ հայտարարությունն ինքնին նաև քրդական անկախության հանրաքվեի արդյունքների չեղարկում է պետք ընկալել:

Փաստորեն, համարյա նույն տեքստն է հնչեցրել նաև Իրաքի վարչապետ Հեյդար ալ–Աբադին՝ ողջունելով Էրբիլի հայտարարությունը և հորդորելով դրան նաև գրավոր տեսք տալ: «Մենք չենք կարող անընդմեջ սպասել և ինչ–որ պահի ստիպված կլինենք կոնկրետ միջոցներ ձեռք առնել: Կոչ եմ անում տեղական կառավարությանը՝ անհապաղ լուծում տալ այս խնդրին»,– հայտարարել է Իրաքի վարչապետը: Անմիջապես հետո վարչապետին նաև այլ պաշտոնյաներ են հետևել՝ ողջունելով ոչ միայն Էրբիլի համաձայնությունը Իրաքի դաշնային դատարանի կայացրած վճռին, այլև Իրաքյան Քուրդիստանի Դեմոկրատական կուսակցության հայտարարությունն առ այն, որ 14 պատգամավորներից բաղկացած քրդական ֆրակցիան վերադառնում է Բաղդադ՝ կենտրոնական խորհրդարանի շրջանակում օրենսդիր գործունեությամբ զբաղվելու: Ճիշտ է՝ իրաքյան խորհրդարանը բոլոր այս պատգամավորների նկատմամբ դատական հետապնդում սկսելու հայտ էր ներկայացրել երկրի դատախազությանը՝ վերջիններիս նույնպես մեղադրելով անջատողականության հարցում, սակայն, ինչպես ՔԴԿ–ի պատգամավոր Ռենաս Ջանոն է հայտարարել՝ քիչ հավանական է, որ գոնե այս փուլում Բաղդադը քրեական հետապնդում սկսի:

Ջանոյի այս տեսակետն, ի դեպ, փորձագետներն էլ են հաստատում՝ նշելով, որ իր գերակայությամբ հանդերձ՝ Բաղդադը ստիպված է անել ամեն ինչ, որպեսզի փրկի Էրբիլի դեմքը և, հասնելով հանրաքվեի չեղարկմանն ու քրդերին վերադարձնելով 2003 թ.–ի իրենց սահմաններին, իր անելիքն ավարտած համարի: Միևնույն ժամանակ, չնայած «վերքերը լիզելու»՝ երկուստեք փորձերին, տարածաշրջանում դարձյալ ընդհատակյա պրոցեսներ են խմորվում, որոնք հուշում են, որ Էրբիլի ու Բաղդադի, այսպես կոչված, Սահմանադրական հաշտությունը դժվար թե երկար տևի:

Մասնավորապես՝ քրդական մամուլը, չնայած դաշնակից ԱՄՆ–ից հիասթափությանն ու պրոամերիկյան օրիենտացիայի փոփոխության խոստմանը, փոխանցում է Էրբիլի և Փեշմերգայի խանդավառությունն այն առիթով, որ ԱՄՆ–ը 2018 թ. ռազմական բյուջեով Փեշմերգային շուրջ 365 մլն դոլար է հատկացրել, իսկ առանձին պայմանավորվածությունների համաձայն՝ նաև զենք ու զինամթերք խոստացել: «Քուրդիստանն իր երախտագիտությունն է հայտնում ԱՄՆ Կոնգրեսին և հավաստում իր հավատարմությունն ԱՄՆ–ի հետ երկարատև գործընկերությանը: Մենք Նահանգներին կենսականորեն կարևոր դաշնակից ու գործընկեր ենք դիտարկում մեզ համար և ուրախ ենք, որ ԱՄՆ–ի պաշտոնատարները վերահաստատել են իրենց պարտավորությունը Իրաքի և Քուրդիստանի նկատմամբ... հորդորում ենք այսուհետ նույնպես ակտիվ մասնակցություն ունենալ իրաքյան գործընթացներում»,– ասվում է իրաքյան Քուրդիստանի ԱԳՆ հաղորդագրության մեջ, ինչն, իհարկե, անտարբեր չի թողել ոչ միայն Բաղդադին, այլև Թեհրանին, որտեղ տագնապում են, որ Փեշմերգայի առանձին կենտրոններ իրաքյան հյուսիսում, այսինքն՝ ճիշտ իրենց քթի տակ, նոր խժդժությունների են պատրաստվում:

Հետևաբար, դեռ ամերիկյան դոլարները տեղ չհասած, Իրանը նոր ուժեր է կենտրոնացրել հյուսիսային Իրաքի Դիյալա նահանգի Քիֆրի բնակավայրում՝ փորձելով ի սկզբանե պրոցեսները կառավարել: Kurdistan.ru–ի փոխանցմամբ՝ իրանական ուժերը Քիֆրի են հասել 6 ռազմական ուղղաթիռներով, որոնք, իբր, գեներալ Քասիմ Սուլեյմանիին ենթարկվող Քուդսի ուժերի մոտ 1500 էլիտար զինվորականներ են տեղափոխել Իրաք: Նույն աղբյուրի փոխանցմամբ՝ Քուրդիստանի հայրենասիրական միության նախագահ Լահուր Շեյխ Ջանգին տեղի քրդական ուժերին հրահանգել է բախումների մեջ չմտնել իրանական զինվորականների հետ: Հաղորդվում է նաև, որ Ջանգին այն պաշտոնյաներից մեկն է, որն, իբր, գեներալ Սուլեյմանիի հետ պայմանավորվել է քրդական Փեշմերգայի դավաճանական նահանջի և Քիրքուքը Բադադին հանձնելու որոշման շուրջ: Ըստ այդմ՝ եզրակացվում է, որ եթե նույնիսկ քրդերը թռիչքի նոր հնարավորություն ստանան, այն առայժմ հետաձգվում է: