Ի՞նչ է անում պետությունը գնաճը զսպելու համար

«Փաստ» օրաթերթը գրում է 

Հայաստանում որոշ ապրանքատեսակների գնաճը շարունակվում է: Նշենք, որ ձվի գնի շուկայում թանկացումներ էին գրանցվել, ինչի հետևանքով ձվի գինը հասել էր մինչև 90 դրամի: Ձվի գնի թանկացմանը նախորդող ժամանակահատվածում բարձրացել էին նաև կարագի, բենզինի, ձկնամթերքի և մսամթերքի գները:

Տնտեսագետ Թաթուլ Մանասերյանի խոսքով, թեև այս պահին սոցիալական լարվածության մեծացման տեսանկյունից սպառնալիք չկա, բայց գնաճի առումով մտահոգությունն, այնուամենայնիվ, պահպանվում է:

«Բացի այսօրվա թանկացումներից, արդեն հայտնի է, որ 2018 թվականի հունվարի մեկից ևս մի շարք ապրանքատեսակների գներն ավելի են բարձրանալու, քանի որ արդեն այլ արտոնյալ պայմաններով չեն ներմուծվելու: Այստեղ, իհարկե, կա մտահոգություն, և կարծում եմ, որ պետության տնտեսական քաղաքականությունը մշակող և այն իրականացնող համապատասխան մարմինները պետք է ավելի շրջահայաց լինեն, որպեսզի գնաճը չանցնի թույլատրելի մակարդակը: Այն պետք է համապատասխանի այն թույլատրելի սահմաններին, որը կա Հայաստանում, իսկ ամենակարևորը՝ ազգաբնակչության գնողունակության մակարդակին»,–«Փաստ»–ի հետ զրույցում ասաց Թաթուլ Մանասերյանը:

Իսկ թե հատկապես ինչի՞ արդյունք է գնաճը, տնտեսագետը նկատեց.

«Այն ունի և՛ սուբյեկտիվ, և՛ օբյեկտիվ պատճառներ: Օբյեկտիվն այն է, որ համաշխարհային շուկայում, իհարկե, որոշ ապրանքների գներ տատանվում են ու բարձրանում: Բայց զուգահեռ դրան կա սուբյեկտիվ պատճառ, ըստ որի՝ կան ապրանքների խմբաքանակներ, որոնք ավելի էժան գնով են ներմուծվել, բայց հիմա թանկով են վաճառվում: Եվ երկրորդն այն է, որ կան ապրանքներ, որոնք տեղական հումքով են արտադրվում, բայց գնային առումով նույնպես կամայական թռիչք են արձանագրել:

Այս տեսանկյունից շատ կարևոր է պետության վերահսկիչ գործառույթը: Պետությունը պետք է ուշադիր լինի: Պետք է տարանջատի ու տեսնի, թե թանկացումն իսկապես համաշխարհային գների արդյունք է, թե որևէ մեկը կամայականորեն որոշել է բարձրացնել գները և մեծ շահույթներ ստանալ: Տնտեսական մրցակցության պաշտպանության պետական կոմիտեն և մնացած օղակները գնաճը զսպելու համար պետք է համաձայնեցված ու համակարգված աշխատանքներ տանեն»:

Գնաճը զսպելու քաղաքականության մեջ, որպես աշխատանքի արդյունավետ օրինակ, տնտեսագետն առանձնացրեց միայն Կենտրոնական բանկի վարած դրամավարկային քաղաքականությունը:

«Գների կայունությունն ապահովելու համար Կենտրոնական բանկը շատ շրջահայաց և հավասարակշռված քաղաքականություն է վարում: Բայց թույլ տվեք նկատել, որ եթե համապատասխան պետական մարմինները չաջակցեն և իրենց գործառույթները չիրականացնեն, միայն Կենտրոնական բանկի ջանքերով հնարավոր չէ ապահովել գների կայունությունը»,– հավելեց տնտեսագետը:

Թաթուլ Մանասերյանի դիտարկմամբ, սպառողին գրավելու համար ցանկացած երկրում Ամանորի նախաշեմին ապրանքների գների անկում է տեղի ունենում:

«Այս առումով տարբեր ապրանքարտադրողների մրցակցությունն ավելի է սրվում: Արդեն երկար տարիներ Հայաստանում այդ պարադոքսը ևս նկատվում է: Դարձյալ պատճառն այն է, որ առանձին տնտեսվարողներ այդ օրերին ուզում են ձեռքերը «տաքացնել» և ավելի մեծ շահույթներ և գերշահույթներ ստանալ: Բնականաբար, եթե պետությունն իր կարգավորիչ և վերահսկիչ գործառույթները չիրականացնի, ապա կլինի այնպես, ինչպես ամեն տարի է եղել: Հույս ունենք, որ այս անգամ ադեկվատ մոտեցում կլինի»,– եզրափակեց տնտեսագետը:

 

 

Աննա Բադալյան