Թրամփի հայտարարության հետևանքները վտանգավոր են և անկանխատեսելի

Հավելյալ լարվածություն՝ Մերձավոր Արևելքում, գրում է «Փաստ» օրաթերթը.

 

Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների նախագահ Դոնալդ Թրամփը Երուսաղեմը պաշտոնապես ճանաչել է Իսրայելի մայրաքաղաք: Տարբեր պետությունների ղեկավարներն իրենց քննադատական դիրքորոշումն են հայտնել Դ. Թրամփի որոշման վերաբերյալ: Նրանք ընդգծել են, որ որոշումը կարող է սադրել իսրայելա–պաղեստինական խաղաղ բանակցային գործընթացը:

Արաբագետ Արմեն Պետրոսյանի խոսքով, ԱՄՆ նախագահի նման որոշումը միանշանակ որևէ դրական արդյունքի չի կարող հանգեցնել:

«Իսկ հնարավոր հետևանքները վտանգավոր են և բավականին անկանխատեսելի: Այսինքն՝ ակնհայտ է, որ որոշակի ապակայունացման դրսևորումների ականատես կլինենք: Իսկ դրանք բողոքի ցույցեր, ապստամբություններ, ԱՄՆ–ի և Իսրայելի դիվանագիտական հաստատությունների դեմ լոկալ հարձակումներ կլինեն, թե ավելի լայնամասշտաբ գործողություններ, դժվար է կանխատեսել: Բայց ակնհայտ է, որ Դոնալդ Թրամփի այդ հայտարարությամբ հավելյալ լարվածություն է առաջանում առանց այն էլ անկայուն Մերձավոր Արևելքում:

Կարծում եմ, որ առհասարակ մերձավորարևելյան մակարդակում, այսինքն՝ արաբական, մուսուլմանական երկրների և ԱՄՆ–ի հարաբերություններում բոլոր գործընթացները կընթանան դիվանագիտական և հռետորաբանության հարթության մեջ: Այս տեսանկյունից ևս կանխատեսելի է, որ նշված երկու հարթություններում որոշակի լարվածություն կլինի, ինչը որևէ դրական իրողության չի կարող հանգեցնել»,– «Փաստ»–ի հետ զրույցում ասաց Արմեն Պետրոսյանը:

Արաբագետը շեշտեց, որ նման քայլով ԱՄՆ–ը հերթական անգամ ոչ միայն հավելյալ լարվածություն առաջացրեց մերձավորարևելյան տարածաշրջանում, այլև որպես արտատարածաշրջանային առանցքային դերակատար և պաղեստինա–իսրայելական հակամարտության գլխավոր միջնորդ, էականորեն վնասեց սեփական հեղինակությունը:

Արմեն Պետրոսյանն ընդգծեց, որ պաղեստինա–իսրայելական հակամարտության կարգավորմամբ զբաղվող «Մերձավորարևելյան քառյակ»–ում կարևորագույն դերակատարներից մեկն ԱՄՆ–ն է եղել:

Դիտարկմանը, թե ԱՄՆ–ը տարիներ շարունակ հաշտարարի դեր է կատարել և հարցին, թե ի՞նչ գործոններ կարող էին նպաստել ԱՄՆ–ի այդ քաղաքականության փոփոխությանը, մեր զրուցակիցը պատասխանեց.

«Բավականին բարդ հարց է: Կարծում եմ՝ որոշումը կայացվել է ԱՄՆ–ի մերձարևելյան քաղաքականության պատասխանատու շատ նեղ խմբի կողմից: Համոզված եմ, որ, այնուամենայնիվ, Դ. Թրամփի վարչակազմի արտաքին քաղաքականության ոչ բոլոր շրջանակներն են կողմ եղել նման որոշմանը: Բացի այդ, որպես որոշման հիմնական դրդապատճառ, կարելի է դիտարկել նաև Դ. Թրամփի հայտնի քաղաքական գիծը, որի հիմնական նպատակը նախորդ վարչակազմերի մոտեցումներից տարբերվելն է թե՛ ԱՄՆ–ի ներքին, թե՛ նաև արտաքին կարևորագույն խնդիրների հետ կապված մոտեցումներում»:

Արաբագետի կարծիքով, որոշման վրա մեծ ազդեցություն է ունեցել նաև հրեական լոբբինգը:

«Համոզված եմ, որ այստեղ մեծ դերակատարություն է ունեցել Դոնալդ Թրամփի վարչակազմի մերձավորարևելյան քաղաքականության պատասխանատու Ջարեդ Քուշները: Ինչպես հայտնի է, այս գործիչն ակնհայտ պրոիսրայելական դիրքորոշում ունի: Առհասարակ մերձավորարևելյան քաղաքականությամբ զբաղվող Թրամփի թիմում բավականին մեծ թիվ են կազմում պրոիսրայելական դիրքորոշում ունեցող գործիչները»,–եզրափակեց Արմեն Պետրոսյանը:

 

Աննա Բադալյան