Այս նախագծով աշխատողն ավելի անպաշտպան կլինի

«Փաստ» օրաթերթը գրում է 

 

Պարզվում է ՀՀ աշխատանքային օրենսգիրքը Հայաստանի անկախացումից հետո փոխվել և լրամշակվել է շուրջ 23 անգամ: Հիմա կրկին է փոխվելու, որը սակայն, փորձագետների կարծիքով, ոչ միայն չի թեթևացնելու աշխատող–գործատու հարաբերությունները, այլև էլ ավելի է ծանրացնելու գործազուրկ դառնալու վախը սրտում աշխատողի վիճակը:

Նոր օրենքի հեղինակը Աշխատանքի և սոցիալական հարցերի նախարարությունն է: Նախագիծը, սակայն, բուռն դժգոհություններ է առաջացրել ոչ միայն անկախ իրավապաշտպանների, փորձագետների, այլև՝ Արդարադատության նախարարության մասնագետների մոտ:

Աշխատանքի իրավունքի և մարդկային ռեսուրսների կառավարման մասնագետ Տիգրան Կիրակոսյանի կարծիքով, առաջարկվող նախագծով գործատու–աշխատող հարաբերությունները ոչ թե հստակեցվել են, այլ ավելի անորոշ են դարձել, և ամեն ինչ արվել է, որպեսզի գործատուն ավելի շատ լծակներ ունենա:

«Այս փոփոխությունների արդյունքում գործատուի լծակները շատացել են, իսկ աշխատողն ավելի անպաշտպան է դարձել: Եվ կարելի է եզրակացնել, որ այս փոփոխություններով Հայաստանում փորձ է արվում ստեղծել էժան աշխատուժ և աշխատաշուկա, որպեսզի ներդրումների համար ավելի հարմար միջավայր ձևավորվի»,– ասաց է Տ. Կիրակոսյանը:

Նա նաև հավելեց, որ մի քանի տարի հետո այլևս հնարավոր չէր լինի նման օրենքի նախագիծ անցկացնել, քանի որ աշխատողները սկսել են ավելի շատ պաշտպանել իրենց իրավունքները:

«Չնայած մարդիկ դեռևս ավելի շատ պաշտպանում են իրենց աշխատանքը, քան իրավունքները, բայց այդ հարցում դինամիկա կա: Սրանով, փաստորեն, ներկայում փորձ է արվում այդ դինամիկան կոտրել»,– ասաց աշխատանքի իրավունքի և մարդկային ռեսուրսների կառավարման մասնագետը:

Ի դեպ, քննարկմանը հրավիրված Աշխատանքի և սոցիալական հարցերի նախարարության ներկայացուցիչը չէր եկել: Արդարադատության նախարարության ներկայացուցիչը, սակայն, մասնակցում էր և բավականին ակտիվ էր: Նա նշեց, որ ներկայացված նախագիծն իրենց գերատեսչությունում տող առ տող ուսումնասիրվում է և պատրաստվում են բավականին ծավալուն առաջարկությունների փաթեթ ներկայացնել:

Քննարկման մասնակիցները նշեցին նաև, որ նախագծով մենք կունենանք աշխատանքային պայմանագրի լուծման սպառնալիքով, աշխատանքային պայմանների էական վատթարացում, ինչը ավելի կբևեռացնի առանց այն էլ անհավասար պայմաններում գտնվող գործատու–աշխատող հարաբերությունները:

Իրավաբան, փաստաբան, աշխատանքի իրավունքի փորձագետ Նարեկ Ներսիսյանն էլ ասաց, որ հասկանալի չէ, թե այս պայմաններում ով է պաշտպանելու աշխատողների իրավունքները:

«Պարզ չէ, թե օրինակ «Աշխատանքի տեսչությունը» ինչպես պետք է պաշտպանի աշխատողի շահերը, քանի որ ոչ գործիքակազմ ունի, ոչ էլ չափորոշիչներ: Եվ չի բացառվում, որ նա էլ առանց լուրջ հիմքի գործատուին պատժի, ցույց տալու համար, որ պաշտպանում է աշխատողի իրավունքները»,– ասաց Ն. Ներսիսյանը:

Նա նաև միտք հնչեցրեց, որ նորմալ դատարաններ չունենալու պատճառով ոչ միայն օրենքներն են կամայական ձևով մեկնաբանվում, այլ Վճռաբեկ դատարանի որոշումները, և այս պայմաններում ինչպես պետք է աշխատողը պաշտպանի իր իրավունքները՝ պարզ չէ:

Ստացվում է, որ այս նախագծով Սոցապ նախարարությունը ոչ միայն աչքը սարքելու տեղը հոնքն է հանում, այլև որոշել է մարդկանց դարձնել «մի բուռ ցորենով» աշխատող ստրուկ:

 

Արմինե Գրիգորյան