Ռոժանան սխալվեց իր հաշվարկներում...

Սիրիական Աֆրինի ինքնավար շրջանի վարչակազմը երեկ պաշտոնական Դամասկոսին կոչ է արել իրականացնել իր պարտքը սեփական քաղաքացիների նկատմամբ և ապահովել Թուրքիայի հետ սահմանի անվտանգությունը: Ավելին՝ վարչակազմը հայտարարել է, որ թուրքական զինուժը վտանգում է Սիրիայի տարածքային ամբողջականությունը, տառապանք է պատճառում քաղաքացիական հասարակությանը, ինչին պետք է անպայման վերջ տրվի:

«Անկարայի ագրեսիան Սիրիայի հողերը մասնատելու նպատակ ունի: Աֆրինը մեր հանրապետության անքակտելի մասն է, և մենք սիրիական բանակին կոչ ենք անում պաշտպանել քաղաքն ու դրա շրջակայքը, որ ենթարկվել է ուխտադրուժ հարձակման»,–ասված է պաշտոնական հաղորդագրության մեջ:

Հիմա. առաջին հայացքից թվում է, թե վերոնշյալը շատ նորմալ–ճիշտ հայտարարություն է: Սիրիայի հարևան Թուրքիան, խախտելով բոլոր միջազգային նորմերը, ռազմական գրոհ է ձեռնարկել Սիրիայի կոնկրետ շրջանի ուղղությամբ, և աննորմալ կլիներ, եթե կառավարությունը չպաշտպաներ իր քաղաքացիներին: Բայց խնդիրն էլ հենց այն է, որ եթե ո՛չ սիրիական հակամարտության սկբից ի վեր, գոնե 2014 թ. հունվարից սկսած, Սիրիայի, այդ թվում՝ Աֆրինի քրդերը, իրենք իրենց ոչ միայն Սիրիայի քաղաքացիներ չեն համարել, այլև դե ֆակտո անկախ պետություն են հռչակել՝ Ջազիրա, Քոբանի և Աֆրին կենտրոններով: Ի դեպ, դժվար չէ վերցնել քարտեզն ու տեսնել, որ բոլոր այս կենտրոնները, որ ձգվում են Եփրատից մինչև Թուրքիայի սահման, որևէ ձևով կապված չէին միմյանց:

Եվ էլի դժվար չէ տեսնել, որ վերջին երեք տարվա քրդական բոլոր գործողություններն ուղղված են եղել ԴԱԻՇ–ի դեմ կռվելու քողի տակ հավելյալ հողեր գրավելուն, այդ տարածքներն իրար կապելուն և ԱՄՆ–ի օգնությամբ հենց այն նու՛յն սիրիական բանակի դեմ կռվելուն, որի օգնությանն այժմ ճարահատյալ են դիմում: Ավելին՝ այս ամբողջ ժամանակ քրդերը մերժել են պաշտոնական Դամասկոսի հետ բանակցելու բոլոր առաջարկները և, ճակատագրի հեգնանքով, Սիրիայի տարածքային ամբողջականությունը խախտելու և նախագահ Ասադի դեմ դուրս գալու իրենց կենտրոնախույս գործողություններում մշտապես նաև Անկարայի օժանդակությունն են ստացել:

Ի վերջո, ոչ մեկի համար գաղտնիք չէ, որ այդ հիմա՛ են Սիրիայի քրդերն ահաբեկիչ ճանաչվել Էրդողանի կողմից (չխոսենք արդեն Իրաքի քրդերի մասին, որոնց հետ Էրդողանը ժամանակին շատ էլ լավ լեզու էր գտել՝ փոխշահավետ նավթի առևտուր անելով): 2013 թ., օրինակ, նա նույն Քրդական դեմոկրատական ուժերին ամենայն պատվով–հարգանքով էր վերաբերվում, իսկ դրա առաջնորդներից մեկը՝ Սալեհ Մուսլիմը, Ստամբուլից Աֆրին էր վերադառնում՝ թուրքական բանակի հուշումների ահռելի ցուցակը գրպանում...

Ստացվում է՝ Սիրիայի քրդերը, ճիշտ իրենց իրաքցի եղբայրների նմանությամբ, սխալ հաշվարկներ էին արել ժամանակին և աշխարհիս հզորների ու սեփական կենտրոնի հետ իրենց հարաբերություններն էլ ավազի հիմքի վրա էին դրել: Ոչ Մասուդ Բարզանին, ոչ Սալեհը հաշվի չէին առել, որ այդ Թրա՛մփը կարող է իրեն թույլ տալ մի կողմից Բաղդադին սիրաշահել և քրդերին ֆինանսավորելով՝ անկախական ձգտումներ ուժեղացնել, մյուս կողմից՝ Իրանին ահաբեկչության հովանավոր ճանաչելով հանդերձ, քրդերի դեմ Իրաքում համագործակցել Իրանից օժանդակվող Հաշդ–աշ–Շաաբի ուժերի հետ (ոմանք կասկածի տակ են առնում համագործակցել եզրը՝ նախընտրելով լուռ դիտորդ ձևակերպումը, բայց խնդիրը դրանից չի փոխվում…):

Պարզ է` շատերի նմանությամբ, այդ թվում՝ Էրդողանի, քրդերն էլ են մտածել, որ Ասադն ավելի շուտ կհեռանա, քան իրենք կհասցնեն Թուրքիայի հետ նորից բախվել: Բայց ստացվեց այն, ինչ ստացվեց. Անկարան հանկարծ հասկացավ, որ ԴԱԻՇ–ը պարտվեց, Ասադն իր տեղում է, քրդերն արդեն իրար են կապել Ջազիրան ու Քոբանին՝ Աֆրին հասնելով ու իր քթի տակ սահմանային ուժեր (կարդա՝ պետություն) ստեղծելով, և ակնհայտ է, որ ամեն բան չկորցնելու մղմամբ՝ ստիպված էր դարձյալ հիշել սեփական ՔԲԿ–ի ու սիրիական քրդերի համատեղ ահաբեկչական անցյալը:

Մի բան, որ ուղիղն ասած՝ անցյալով էլ սահմանափակվում է, որովհետև այն բանից հետո, երբ ներկայիս նախագահի հայրը Աբդուլլահ Օջալանին դուրս հրավիրեց իր երկրից, և նա ցմահ բանտարկվեց թուրքական իշխանությունների կողմից, ՔԲԿ–ն շատ էլ հաճույքով չի շփվում իր սիրիացի եղբայրների հետ: Իսկ Էրդողան–Ռոժանա գործակցության լուրերից հետո, առանձին տվյալների համաձայն, այդ հարաբերություններն առհասարակ ծանր–դժվարին փուլ են թևակոխել…

 

Գոհար Սիմոնյան