Ամուսնու գործում վկա՝ իրավունքների մասին չծանուցվելու պատճառով

«Փաստ» օրաթերթը գրում է

 

Մեկուկես տարի առաջ Սարի թաղում տեղի ունեցած բախումներից հետո ձերբակալված Էդուարդ Զեյթունցյանի կինը՝ Լալա Բեռնեցյանը, օրերս կանչվել էր դատարան՝ որպես վկա քննվելու նպատակով:

Դատական նիստի ժամանակ դատավորը նրան հարցրել էր, արդյոք ճանաչո՞ւմ է ինչ–որ մեկին, ինչին նա պատասխանել էր, որ նույն դատական գործով մյուս դատավորի մոտ գտնվող գործում իր ամուսինն է քննվում: Բանն այն է, որ նախաքննական մարմնի մոտ առկա է մի թուղթ, ըստ որի՝ Լալան գործի առնչությամբ ցուցմունք է տվել: Սակայն Լալայի խոսքով՝ ինքը ոչինչ անձամբ չի գրել:

Լալան տեղեկացրել էր, որ ոչ մի առնչություն չունի տվյալ գործի հետ, և նախաքննական մարմնի մոտ առկա ցուցմունքը պետք է անվավեր ճանաչել: Դատախազը, սակայն, նշել էր, թե այդ ամենը դեռ պիտի քննարկել: Սակայն ըստ Լալայի՝ իր իրավունքների մասին պատշաճ կերպով ծանուցվելու դեպքում այդ ցուցմունքը չէր լինի:

Լալան պատմում է, որ դեռ ամենասկզբում գնացել էր ամուսնու համար հագուստ փոխանցելու, իրեն թղթեր էին տվել ստորագրելու նպատակով՝ ասելով, թե արձանագրությունը վերաբերում է հագուստի հանձնմանը, սակայն պարզվում է, որ այդ թղթերի մեջ նաև նախաքննական ցուցմունք է դրված եղել, ինչն առանց իմանալու ստորագրել էր Զեյթունցյանի կինը:

«Հիմա ես դիտվում եմ ընդհանուր գործի վկա, կանչվում եմ բոլոր նիստերին և երկու գործով էլ անցնում որպես վկա: Եթե ամեն ինչ արվում է օրենքի տառին համաձայն, ուրեմն ես իրավունք ունեմ ցուցմունք չտալ իմ ամուսնուն վերաբերող գործերում: Իմ բողոքը վերաբերում է դատախազ Գևորգյանին:

Էնքան, որ ինձ ձևական տանելու են, բերեն: Գևորգյանը դատավորին ու պաշտպաններին հակադարձեց, թե դեռ պետք է քննարկել: Ի՞նչը քննարկել: Ուզում ա քննարկվի, ուզում ա չէ, ես հրաժարվելու եմ, որովհետև դա նախ իմ ձեռքով գրված չէ, երկրորդն էլ՝ նախաքննական մարմնի քննիչը չի զգուշացրել ինձ իմ իրավունքների մասին:

Հիմա ես ուզում եմ դուրս գալ քաղաքից, բայց չեմ կարող դուրս գալ մինչև դատական գործը չավարտվի: Գերի՞ են պահում ինձ: Ամուսնուս բանտում են գերի պահում, ինձ էլ այստեղ»,– հուզված ասաց Լալան:

«Փաստը» զրուցել է նաև Սարի թաղի գործով պաշտպան, փաստաբան Արայիկ Զալյանի հետ:

«Խնդիրն այն է, որ իր ամուսնուն նույն քրեական գործով մեղադրանք է առաջադրված, և այս երկու գործերը, որոնք տարբեր դատավորների կողմից են քննվում, իրենք ընդհանուր մեկ գործի շրջանակներում են՝ ապացույցների դաշտը, մեղադրական եզրակացություններին կից վկաները և այլն, միևնույն է:

Յուրաքանչյուր մարդ իրավունք ունի իր մերձավորի, ազգականների դեմ ցուցմունքներ չտալու: Դա մեր իրավունքն է: Քանի որ մյուս գործով իր ամուսինը մեղադրվում էր, Լալան դատարանում հայտնեց, որ ցանկություն չունի ցուցմունք տալու, և որևէ անձ չէր կարող նրան հակառակը ստիպել: Սա անձի սահմանադրական իրավունքն է»,– ներկայացրեց Զալյանը:

Ըստ նրա՝ քննարկվում էր մեկ այլ հարց. նախաքննության ընթացքում Լալայի կողմից ցուցմունք էր տրվել, և մեղադրող կողմը ցանկանում էր նախաքննության ընթացքում տրված այդ ցուցմունքը դիտարկել որպես ապացույց:

Փաստաբանն իր հերթին միջնորդություն էր ներկայացրել դատավորին, նշելով, որ եթե անձը դատարանում ցուցմունք չի տալիս և հաշվի է առնվում նրա՝ իր մտերիմ ազգականների դեմ ցուցմունք տալուց հրաժարվելու իրավունքը, ապա պետք է նախաքննության ընթացքում տրված ցուցմունքը ապացույցների շարքից հանել: Հակառակ դեպքում, անհրաժեշտ է նրան հարցաքննել:

Զալյանի տեղեկացմամբ, դատարանը չցանկացավ դատախազի միջնորդությանը այդ պահին անդրադառնալ և հետաձգեց միջնորդությունների քննարկումը:

«Գործով կարող են ընդունվել այն ապացույցները, որոնք դատարանում հետազոտվել են: Մենք ունենք մի ապացույց, որ նախաքննության ընթացքում տվյալ անձը ցուցմունք է տվել, այն դեպքում, երբ նախաքննության մարմինը պարտավոր էր բացատրել կնոջը, որ նա ցուցմունք չտալու իրավունք ունի, և միգուցե այդ իրավունքն իմանալուց հետո կինը հրաժարվեր ցուցմունք տալ»,– հավելեց մեր զրուցակիցը:

 

Քրիստինա Տեր-Մաթևոսյան