«Մեր դաշնակիցը մեր պետականությունն է»

«Փաստ» օրաթերթի հյուրն է քաղաքագետ Լևոն Շիրինյանը

 

– Պարոն Շիրինյան, թուրք–քրդական բախումն այս տարածաշրջանում ինչպիսի՞ հետևանքներ կարող է ունենալ:

– Մեր բախտը կբերի, եթե Թուրքիան խրվի տևական պատերազմի մեջ: Ինչպես Ռուսաստանը խրվեց Դոնբասում: Ինչքան կռվեն, ինչքան իրար կոտորեն, մեր օգուտն է: Դրանցից ոչ մեկը հայ ժողովրդի բարեկամը չէ: Մեկը տիրացել է Հայաստանին, դա քուրդն է: Մյուսն էլ թուրքն է. գիտեք, թե ինչ է:

Թող կռվեն ինչքան կարող են, բայց հաղթող չլինի: Ռուսներին էլ խառնեն, որ լուծումը գտնի:

 

– Թուրքիայի մասնատման մասին շատ կանխատեսումներ կան. այս պատերազմը կարող է այդ ճանապարհի սկիզբը լինել:

– Հիշենք, որ ԽՍՀՄ–ը քանդվեց Աֆղանստան զորք մտցնելուց հետո: Որովհետև ռեսուրսը ծախսեց այնտեղ, հա խրվեց, խրվեց: Վերջում արյունաքամ դուրս եկավ ու փլվեց:

Նույնն էլ՝ եթե Թուրքիան խրվում է քրդական խնդրի մեջ, քամվում է, քամվում է: …Եվ դուք ձեր զորքերը կմտցնեք ու մինչև Կարինը կվերցնեք:

 

– Դուք շատ լավատես եք, պարոն Շիրինյան:

– Ես քաղաքագետ եմ, քաղաքագիտության դոկտոր, պրոֆեսոր եմ: Ոչ լավատես եմ, ոչ վատատես եմ: Քաղաքականության մեջ այս երկուսն էլ չկան: Կա քաղաքական գործընթացի ղեկավարման իրողություն, կամ նրա վրա ազդելու փորձ:

 

– Մեր արտաքին քաղաքականությունը մշտապես հետևանքների հետ է գործ ունենում, երբեք նախաձեռնողականություն չի ցուցաբերում: Առավել ևս՝ չի օգտվում այլ տերությունների հակասություններից:

– Նախձեռնողական քաղաքականություն է վարում այն պետությունը, որը տնտեսություն ունի: Ինչքան տնտեսություն ունենք, այդքանն էլ անում ենք: Եթե մի ամբողջ ժողովրդի ճակատագիր կախված է Լարսի փակվել–բացվելուց, էլ ի՞նչ քաղաքականություն: Պետք է վերափոխենք մեր վերաբերմունքը, ուշադրության կենտրոնում պահենք արդյունաբերության և գիտության զարգացումը: Եվ ինչքանով դա կարող ենք անել, այնքանով էլ ակտիվ կլինենք մեր արտաքին քաղաքականության մեջ:

 

– Թուրք–քրդական այդ բախուները հեռու չեն մեր պետության սահմաններից: Վտանգ չի՞ սպառնա մեզ:

– Սպառնում է վտանգ: Դրա համար զորքը պատրաստ եք պահում, հենց Թուրքիան մոտենում է, մտնում եք ձեր հայրենիքը: …Եվ կիրականացվի Վիլսոնի իրավարար վճիռը:

Թե չէ, դուք միշտ մտածում եք, թե ո՞նց անեք, որ պաշտպանվեք: Մինչդեռ համաշխարհային փորձն է ցույց տվել` պաշտպանության լավագույն միջոցը հարձակվելն է: Թուրքիան կթուլանա, մենք էլ Ադրբեջանը կլցնենք Կասպից ծով:

 

– Մի խոսքով՝ ըստ ձեզ, մեզ համար բարենպաստ քամիներ են:

– Ես այդպես չեմ ասում: Ասում եմ, որ քամիներից և՛ կարելի է օգտվել, և՛ կարելի է տուժել: Տրամադրվեք ամեն մի փոփոխությունից դրական արդյունք ստանալու մեջ: Սա քաղաքական ռեալիզմի սկզբունք է. կարողացեք ստեղծել իրադրություն և օգտվել այդ իրադրությունից:

Իսրայելի օրինակը բերենք: 40 և ավելի տարի է անընդհատ ստեղծում է իրավիճակ: Իրավիճակը սրվում է, ու իրենք էլ դրա լուծումը տալիս են:

Իսկեթեցանկանումենքմիայնտոլմաուխորովածուտել, միամիսէլՆորտարիանել, ոչինչէլ, բնականաբար, չիստացվի:

Այստեղ պետություն չկա, կա հասարակություն, որտեղ մեկը մի քիչ իշխում է, մեկն էլ մի քիչ ենթարկվում է: Նշանակում է՝ մեր խնդիրը նախ և առաջ պետք է լինի մեր պետությունը կայացնելը:

 

 

Գոհար Սարդարյան