Կանայք չեն կարողանում առավել բարձր պաշտոններ զբաղեցնել. կարծրատիպերն ու ներգրավվածությունը

Կանանց ներգրավվածությունը քաղաքական ու հասարակական գործընթացներում վերջին մի քանի տարիների ընթացքում մեծ փոփոխությունների չի ենթարկվել: «Ընդդեմ կանանց նկատմամբ բռնության կոալիցիայի» համակարգող, իրավապաշտպան Զառա Հովհաննիսյանը նկատում է՝ հիմնականում օրենսդրական փոփոխություններ ունենք:

«Այդ փոփոխություններն, իհարկե, երկար ժամանակահատվածում միգուցե կազդեն հանրային գիտակցության փոփոխության վրա, սակայն որակական փոփոխություն դեռևս չենք արձանագրում: Եվ դա ակնհայտ է հատկապես որոշում կայացնելու մակարդակում կանանց մասնակցության, ինչպես նաև տեղական ինքնակառավարման մարմիններում և պետական բարձր պաշտոններում նրանց ներգրավվածության կտրվածքով: Առաջընթաց կարելի է նկատել Ազգային ժողովում: 5-րդ գումարման Ազգային ժողովում մենք տեսնում էինք կանանց տասը տոկոսից պակաս ներգրավվածություն, իսկ այժմ ներգրավվածությունը 17 % է: Դա կրկին կապված է օրենսդրական փոփոխությունների հետ՝ պարտադիր քվոտայի ներդրման պահանջի և այդ միջոցով կանանց ներգրավման հնարավորությամբ: Թեև ըստ օրենքի 20 % մասնակցություն պետք է լինի, բայց ունենք 17 %: Այսինքն՝ օրենքի պահանջը բավարարված չէ: Ինչ վերաբերում է հանրային գիտակցության փոփոխությանը, մենք դա ամենևին բավարար չենք համարում, որովհետև հատկապես տեղական ինքնակառավարման մարմիններում մենք տեսնում ենք կանանց ներգրավվածության նվազում»,-past.am-ին ասաց Զառա Հովհաննիսյանը՝ նշելով, որ այս իրավիճակին նպաստել է նաև համայնքների խոշորացման գործընթացը:

«Եթե նախկինում փոքր համայնքներում հնարավոր էր ապահովել ակտիվ կանանց մրցակցային լինելը, ապա համայնքների խոշորացումից հետո ընկած ժամանակահատվածում կանայք արդեն մրցունակ չեն կարող լինել թե՛ ֆինանսական կարողությունների, թե՛ կապերի և թե՛ հնարավորությունների տեսանկյունից: Այդ ամենի հետևանքով նրանք ճանաչելի չեն լինում առավել մեծ համայնքներում: Արդյունքում ականատես ենք լինում կանանց ներգրավվածության նվազմանը: Կառավարությունում կանանց ներգրավվածության առումով ևս նվազում կա: Նախարարների շրջանում կանանց թիվը հետզհետե նվազում է, ինչը ևս անդրադառնում է կառավարման համակարգի վրա: Կարծում եմ՝ վերջին տարիների կտրվածքով անգամ հետընթաց կա»,-ընդգծեց իրավապաշտպանը:

Իսկ թե ո՞րն է այն կարևոր դերը, որ կինը կարող է ունենալ կառավարման համակարգում, Զ. Հովհաննիսյանը նշեց. «Առաջին չափանիշն այն է, որ Հայաստանի բնակչության մեծամասնությունը կանայք են: Եթե կանայք բավարար կրթություն, բավարար հմտություններ են ստանում, ինչո՞ւ չեն երևում որոշում կայացնողների մակարդակում և իրենց գիտելիքները չեն ներդնում: Սա նշանակում է, որ հասարակությունն ունի որոշակի կարծրատիպային խնդիրներ, որոնք սահմանափակում են կանանց ներգրավվածությունը: Սա չափանիշ ու ցուցանիշն է նրա, որ կանայք չեն կարողանում ներկայացված լինել առավել բարձր պաշտոններում»:

Զառա Հովհաննիսյանը նշեց, որ հարց է, թե հետագայում կանանց ներգրավվածությունն ինչ պատկեր կունենա, որովհետև քաղաքական կուսակցությունների վարչական մարմիններում կանայք բավականին քիչ են:

Մեր զրուցակցի խոսքով՝ կանանց ներգրավվածության առումով Շվեդիան լավագույն օրինակն է:

«Իրենց խորհրդարանում տղամարդկանց և կանանց գրեթե հավասար ներգրավվածություն կա: Ունենք սոցիալական պետության բավական լավ օրինակ՝ ամենավառ օրինակը հենց շվեդական մոդելն է: Մնացած երկրներում ևս կանանց ներգրավվածությունը բավարար չէ, դեռ չեն հասել Շվեդիայի մակարդակին: Այդուհանդերձ, տարբեր երկրների մակարդակով մենք տեսնում ենք կառավարման մոդելի բավականին լուրջ փոփոխություն հատկապես կանանց, երեխաների ու կրթության խնդիրների նկատմամբ: Իսկ Հայաստանում տարեցտարի տեսնում ենք կրթական համակարգի անկում և ուշադրության պակաս նշված ոլորտի նկատմամբ: Ամեն տարի տեսնում ենք բյուջետային կրճատումներ թե՛ կրթական, թե՛ սոցիալական ոլորտներում, բայց փոխարենը տեսնում ենք ավելացումներ պաշտպանության ոլորտում: Սա ոչ թե կանանց, այլ տղամարդկային տիպիկ մտածողության արդյունքն է: Կանայք ներգրավված են ավելի շատ թե՛ կրթության, թե՛ առողջապահության ոլորտներում: Նրանք կարող էին ավելի մեծ մասնակցություն ունենալ նշված ոլորտներում կատարվող փոփոխություններին»,-եզրափակեց Զ. Հովհաննիսյանը:

Աննա Բադալյան