Հայաստանի ինքնուրույնությունը չի՞ խախտվելու. ռուսական ռազմական ոստիկանության ստորաբաժանումները՝ Հայաստանում

Հղում կատարելով ռուսական Հարավային զինվորական օկրուգի լրատվական ծառայությանը՝ «ՌԻԱ Նովոստի» գործակալությունը տեղեկություն է տարածել, որի համաձայն Գյումրիի ռուսական 102-րդ ռազմակայանում և Երևանի զինվորական կայազորում կտեղակայվեն ռուսական ռազմական ոստիկանության ստորաբաժանումներ: ՀՀ ՊՆ խոսնակ Արծրուն Հովհաննիսյանն «Ազատության» հետ զրույցում մասնավորապես ընդգծել է, որ խնդիրն այս պահին քննարկման մեջ է, և կիրականացվի միայն համապատասխան միջպետական համաձայնագրով, իրավական կարգավորումով: Նա հայտնել է, որ ռազմական ոստիկանության ստորաբաժանումների տեղակայման անհրաժեշտությունը Հայաստանում պայմանավորում են Գյումրիի 102-րդ ռազմակայանում եղած կարգապահական խնդիրներով։

Ազատամարտիկ, հետախույզ Վովա Վարդանովը Past.am-ի հետ զրույցում նախ ընդգծեց, որ հաշվի առնելով 102-րդ ռազմաբազայի առկայությունը ՀՀ-ում, պետք է լինեն իրավական ստորաբաժանումներ, որոնք կկանխեն հանցանքներն ու նման այլ գործողությունները:

«102-րդ ռազմաբազան ու բազայի զինծառայողներն օգտվում են օտարերկրյա (էքստերիտորիալ) անձեռնմխելիությունից: Հայկական իրավապահների կամ դատական մարմինների առջև իրենք որոշ իրավախախտումների համար դատվում ու պատասխանատվության են ենթարկվում ռուսական օրենքներով: Հիմա, որ ոստիկանություն պետք է լինի, հասկանալի է, բայց ուրիշ հարց է՝ իրենք 102-րդ ռազմաբազայից դուրս կունենա՞ն գործառույթներ, որոնք մեր սուվերենիտետն ու մեր հանրապետության իրավունքներն ինչ-որ տեղ կսահմանափակեն: Հնարավոր նախագիծը կամ փաստաթուղթը շատ ուշադիր պետք է կարդալ, ծանոթանալ: Պետք է հետևել, որ այնտեղ, այսպես ասած, մեզ խանգարող ոչ մի կետ չլինի: Պետք է հետևել նաև, որ որ սահմանված կետերը չխախտեն: Եթե իրենք ռազմաբազայի տարածքն են հսկելու, որ իրավախախտումներ, «սամավոլկա» գնացողներ չլինեն, շատ նորմալ է: Բայց արդյոք ՀՀ ինքնուրույնությունը չի խախտվելու: Մինչև համապատասխան փաստաթուղթ չլինի, չենք կարող ասել, թե իրականում ինչ է կատարվում»,-ընդգծեց նա:

Վովա Վարդանովը շեշտեց, որ 102-րդ ռազմաբազայում հսկողությունը երբեք բավարար չի եղել. «Իրենք սովետական ձևով են հարցերը լուծում՝ պարետատուն, «նարյադ», «պատրուլ»: Բայց սա չի աշխատում և երբեք չի աշխատելու: Սովետական Միությունում այդ մոտեցումներն այդքան խիստ չէին: Իսկ ինչո՞ւ չկար ռազմական ոստիկանություն. մենք ապրում էինք իդոլոգիական համակարգում և այնպիսի քարոզչության տակ էինք, ըստ որի՝ ենթադրվում էր, որ շատ իրավախախտումներ ուղղակի բացառվում են: Սա է պատճառը, որ չի եղել ռազմական ոստիկանության ֆունկցիան կատարող մի մարմին: Եղել են տարբեր ստորաբաժանումներից հերթապահ «պատրուլներ» և իրենք երբեք իրենց գործը լավ չեն կարողացել կատարել: Բազմաթիվ խախտումներ են եղել: Եթե ոստիկանություն լիներ, կիմանայիր, որ իրավախախտման դեպքում կհայտնվեիր օտարի ձեռքում, և ոչ թե քո ընկերոջ, ով «պատրուլում» է ու «չի նկատի» քեզ»:

Ինչ վերաբերում է այն դիրքորոշումներին, թե վերոնշյալը Հայաստանին, մեղմ ասած, ինքնուրույնությունից զրկելու ՌԴ-ի ծրագրի մասն է, մեր զրուցակիցը նշեց. «Ռուսաստանում ուժեր կան, ովքեր կցանկանան Հայաստանը դարձնել Ռուսաստանի «գուբերնիաներից» մեկը: Բայց մեզ մոտ կան ուժեր, որ դա չեն ցանկանում: Ես չեմ ցանկանա, որ մենք կորցնենք մեր անկախությունը, որովհետև եթե մենք 100 կամ մասնակի տոկոսներով կախված լինենք ՌԴ-ից, այդ հանգամանքը կորուստների է բերելու: Այս պարագայում խնդիրն այն չէ, որ ռուս զինվորականներին փորձելու են օրինական դաշտի մեջ պահել: Մեզ համար պրոբլեմ է, որ սահմաններից դուրս չգան, չսկսեն սահմանափակել ՀՀ քաղաքացիների իրավունքները: Իսկ իրենց զինվորականներին վերահսկելը մեզ համար վնաս չէ: Բոլորս հիշում ենք Ավետիսյանների ընտանիքի ոճրագործությունը: Բացի այդ, Գյումրիում ռուս զինծառայողների կողմից իրավախատման շատ դեպքեր են եղել»:

Մեր զրուցակիցը շեշտեց, որ ռազմական ոստիկանության հայտնվելն ինչ-որ տեղ նաև ուշացած է, քանի որ այդ ստորաբաժանումը արդեն մի քանի տարի է, ինչ կա ՌԴ-ում:

«Չի բացառվում, որ եթե ռազմական ոստիկանությունը ներկա լիներ 102-րդ ռազմաբազայի ներսում, այն տականքը միգուցե չոչնչացներ Ավետիսյանների ընտանիքը: Շեշտում եմ՝ խնդիրն այն է, որ չհասնեն մեր իրավունքները խախտելուն»,-եզրափակեց նա:

 

Աննա Բադալյան