Խեցգետին-պայտ. նա փրկում է մարդկային կյանքեր
ОБЩЕСТВО
Մենք գիտենք, որ...
Ամենաշատ մարդկային կյանքեր փրկող կենդանիներն են կա՛մ շունը, կա՛մ ձին, կա՛մ էլ անգամ փոստային աղավնին։
Իրականում ամենաշատ մարդկային կյանքեր փրկում է քիչ հայտնի մի արարած, որը միաժամանակ հանդիսանում է նաև մեր մոլորակի ամենահին բնակիչներից մեկը՝ խեցգետին–պայտը (Limulus polyphemus)։
Խեցգետին–պայտը ապրում է օվկիանոսների ծանծաղուտներում, ունի մինչև 60 սմ երկարություն, պայտի նմանվող պատյան և սրածայր պոչ (այդտեղից էլ նրանց դասում են սրապոչների դասում)։ Սրանք ըստ էության խեցգետիններ էլ չեն, քանի որ գենետիկորեն ավելի շատ մոտ են սարդերին, տզերին և կարիճներին։ Կենդանի օրգանիզմների այս խումբն առաջացել է դեռևս օրդովիկի շրջանում՝ դինոզավրերից 200 միլիոն տարի առաջ։ Խեցգետին–պայտը կարծես թե այլ մոլորակից եկած արարած լինի։ Նրանք կարող են դիմանալ էքստրեմալ սառը և ցուրտ եղանակներին, մեկ տարի չսնվել, ապրել խիստ կեղտոտ միջավայրում։
Խեցգետին–պայտի արյունը, որը կոչվում է հեմոլիմֆա, երկնագույն է, քանի որ չի պարունակում հեմոգլոբին (թթվածին տեղափոխող տարրը երկաթն է), այլ պարունակում է հեմոցիանին (երկաթի փոխարեն՝ պղինձ)։ Հեմոլիմֆան (կոչվում է «լիմուլուս– ամեբոցիտ–լիզատ» կամ «ԼԱԼ») անփոխարինելի է վակցինաների, դեղերի և բժշկական սարքերի թեսթավորման համար։ Այս կենդանին չունի իմուն համակարգ և չի կարող արտադրել հակամարմիններ, փոխարենը նրա հեմոլիմֆան ունի այն հատկությունը, որ եթե որևէ վիրուս կամ բակտերիա ընկնում է օրգանիզմ, այն արգելափակվում է սպիտակուցների մակարդուկով։ Հենց այս պրոցեսն էլ օգտագործվում է թեսթավորման ընթացքում և այդ միջոցով փրկվում են բազմաթիվ մարդկային կյանքեր։
Խեցգետին–պայտի հեմոլիմֆան ստանալու համար նրանց չեն սպանում, տարեկան մեկ անգամ հավաքում են ձեռքերով, տեղափոխում լաբորատորիա և հեմոլիմֆայի 30 տոկոսը քաշում. դրանից կենդանին չի վնասվում։ Հեմոլիմֆայի մեկ լիտրի արժեքը 15000 դոլար է։ Ասիական որոշ երկրներում խեցգետին–պայտի միսը ուտում են, իսկ Ամերիկայի հնդիկները նրանց պատյանը օգտագործում էին որպես շերեփ։
Դե, կյանքում էլ քիչ չեն նրանք, որոնց կարելի է հանգիստ համարել խեցգետին–պայտ։ Առաջին հերթին նրանց արյունը սկսում է երկնագույն դառնալ (հնում համարում էին, որ թագավորների արյունը երկնագույն է), նրանք փակվում են իրենց «պատյաններում», հարստությունն ակնառու է, իսկ ըստ եկամուտների հայտարարագրերի՝ պարզվում է, որ նրանք մեկ տարի է՝ ոչինչ չեն կերել։ Միայն մի տարբերություն. հազիվ թե նմանների հեմոլիմֆան այդքան թանկ արժենա:
Նյութը հրապարակման պատրաստեց Past.am-ը:
Как были чмошниками , так и остались
Как только я стану главой Армении, ультимативная форма обращений Азербайджана прекратится через час
Сейчас Армения находится в большей зависимости, чем когда-либо
К сожалению, как руководитель военной разведки я мог только фиксировать эти факты
То что Азербайджан унижает, это вина нашего политического руководстваТо что Азербайджан унижает, это вина нашего политического руководства
IDBank поддержал реконструкцию Спандарянского канала: подписана памятная табличка, посвящённая проекту
IDBank и Idram представили ряд экологических инициатив на COP17
Как были чмошниками, так и остались. Аршак Карапетян
Ucom поделилась опытом участия бизнеса в сохранении природы в Синей зоне COP17
«Вот скриншот, деньги переведены»: IDBank предупреждает о мошенничестве с поддельными платежами
Как конфликт подводит биоразнообразие к критической черте
Первые шаги в карьере вместе с IDBank: стартовал 16-й поток программы IDream
Цифровая архитектура устойчивого будущего: статья IDBank в журнале Regional Post
Как вы думаете, где будет Армения?
Нам ещё долго придется стоять в очереди, чтобы вступить в ЕС
Rate.Trading. Новая цифровая культура обмена валюты
Цифровое будущее и устойчивое развитие: председатель правления IDBank в интервью Forbes
На COP17 представили книгу «Тайная тропа Овазадзора», изданную при поддержке Ucom
Ucom раскрыла роль технологий в сохранении природы на COP17
Следующие два месяца могут стать судьбоносными для Армении. Аршак Карапетян
«Житель Степанавана своим голосом покажет, что все попытки обмануть его с помощью видеозаписей обречены на провал»: партия «Сильная Армения»
При поддержке Ucom фестиваль «SunChild» объединяет кино и заботу о природе
День рождения в Италии с Юнибанком
Я знал о его проазербайджанской позиции и, будучи советником, сдерживал его. Аршак Карапетян
ВТБ (Армения) поддержал инициативу Newmag BOOK DONATION в городе Раздан
Тревожный сигнал из Шикахога: когда природа кричит о помощи, а мир проводит «зеленые» форумы: «Паст»
Idram и IDBank приняли участие в открытии павильона «Мой лес Армения» на COP17
Мигранты в обмен на европейское будущее: какую цену готова заплатить Армения?
Юнибанк получил рейтинг устойчивого развития B++ от Agents for Impact GmbH
Ucom — стратегический партнер Yerevan Conservation Symposium 2026
IDBank представит экологические и инновационные инициативы на COP17
Устроили клоунаду чтобы удержаться у власти
Доберутся ли медведи из Шикаоха до COP17?
При поддержке Ucom в Паруйр-Севаке установлена новая камера с ИИ для мониторинга дикой природы
35 лет доверия: IDBank празднует вместе со своими клиентами
«Из класса — на орбиту»: при поддержке Ucom «Космос 1.0» внедряется в 15 школах Армении
Риторика Баку не приведет к миру․ Аршак Карапетян
Рубеж| Важно оценить, что происходит на армяно-азербайджанской границе․ Аршак Карапетян
Ucom вместе с FPWC примет участие в COP17, представив результаты многолетнего экологического сотрудничества
«Бойня» на Амулсаре. Манифест отступничества, экологического преступления и заговора против государственности
Тайные инспекторы Michelin в Армении: кто может получить первую звезду?
Армения между ОДКБ и новыми вызовами: что стоит за дискуссией о базе в Гюмри
«Золотой час»։ IDBank объясняет, как правильно действовать после атаки мошенников
Мы — рабочая сила, которая пашет на иностранное государство?
Юнибанк выпустил бессрочные облигации с годовой купонной доходностью 13,2%
Ucom оценила экологические показатели своей деятельности
Россия представляет на выставке «ADEX-2026» в Баку масштабную экспозицию
Рубеж| Где будут судить дезертира?. Аршак Карапетян
Юнибанк предлагает долларовые облигации с годовой купонной доходностью 6% 
