Քարանձավային մարդիկ քարանձավներում չեն ապրել
ОБЩЕСТВОՔարանձավային մարդիկ ապրել են քարանձավներում:
Իրականում այնքան էլ այդպես չէ:
Պարզվում է, որ քարանձավային մարդիկ ապրել են բաց տարածքներում:
Ընդհանրապես, «քարանձավային մարդ» կոչում են քարե դարում ապրող այն մարդկանց, որոնք հետքեր են թողել քարանձավներում (նեանդարթալցիներ և կրոմոնյոնցիներ): Նեանդարթալցիները ընդհանրապես նման չեն եղել ժամանակակից մարդկանց: Իսկ ահա կրոմոնյոնցիները նման են ժամանակակից մարդկանց:
Քարանձավային մարդ տերմինն առաջացել է 19–20–րդ դարերում, երբ սկսեցին հետազոտվել քարանձավները, և այնտեղ մարդկային կենսագործունեության հետքեր հայնաբերվեցին (միայն Եվրոպայում հայտնաբերված է 277 այդպիսի քարանձավ): Քարանձավային մարդ տերմինը հիմնականում վերաբերում է պալեոլիթի վերջին սառցային դարաշրջանում ապրող մարդկանց: Նրանց նկարագրում են որպես անտաշ և անմշակույթ մարդիկ: Սրանք որսորդությամբ զբաղվող մարդիկ էին և վարում էին քոչվոր կյանք: Նրանք ապրում էին բաց տարածքներում, իսկ քարանձավները օգտագործում էին որպես պահեստներ, նաև կրոնական ծեսեր կատարելու և ցեղի մահացածներին թաղելու վայրեր: Հարցն այն է, որ բաց տարածքում նրանք ոչ մի հնէաբանական հետք չեն թողել, ժամանակը ջնջել է ամեն ինչ, իսկ քարանձավներում նրանց հետքերը նկարների կամ գործիքների տեսքով պահպանվել են: Այդտեղից էլ սխալը՝ կոչել նրանց քարանձավային մարդ: Իրականում քարանձավում ապրելը ոչ ավելի անվտանգ է, ոչ էլ ավելի հաճելի (ոտաբոբիկ ավելի հեշտ է քայլել խոտերի վրա, այլ ոչ թե սառած քարերի), բացի այդ՝ վաղ թե ուշ մարդկանց մոտ հոդացավեր և խոնավության հետ կապված այլ հիվանդություններ կզարգանային:
Հետաքրքիրն այն է, որ այս քարանձավային մարդիկ, որպես կանոն, ճամբարներ են խփել ամենագեղատեսիլ վայրերում: Անթրոպոլոգները համարում են, որ եթե ինչ–որ մեկը ցանկանում է նրանց բնակատեղին գտնել, ապա պետք է գտնի չնաշխարհիկ տեսարաններ ունեցող բաց տարածք: Նրանք բավականին վտանգավոր ժամանակաշրջանում են ապրել՝ բազմաթիվ վայրի գիշատիչ կենդանիներ և այլ վտանգներ:
Չնայած դրան, նրանք ժամանակ են գտել քարանձավների պատերին նկարելու համար: Ըստ մի վարկածի, պատերին մարդիկ կենդանիներ են նկարել ապագա որսի հաջողությունը ապահովելու համար, իսկ մի այլ վարկածի համաձայն, այդ նկարներն արել են նրանց դեռահաս երեխաները՝ ժամանակ կարճելու համար: Քարանձավային մարդիկ ունեին զարգացած սոցիալական հասարակություն, որտեղ աշխատանքը բաժանված էր բոլորի միջև, ապրում էին ընտանիքներով, բայց ցեղի հետ: Օգտագործելիս են եղել կրակ, բայց այն ստանալու մասին տվյալներ չկան: Պատրաստելիս են եղել քարե գործիքներ և անգամ զարդեր: Աստիճանաբար սկսել են օգտագործել նիզակներ և սովորել են նույնիսկ նետ ու աղեղ օգտագործել:
Ինձ թվում է՝ «քարանձավային մարդ» տերմինը սխալ է, և այդ հին մարդկանց պետք է կոչել «քարանձավային հայեր»: Իմ այս միտքը հաստատում է նաև վերջերս հայերի կողմից քարանձավում գտնված ամենահին կոշիկը՝ չարոխը: Դա նշանակում է, որ դաշտերից հայերն են առաջին անգամ «քարանձավ–բնակարան» տեղափոխվել՝ չարոխների հայտնագործությունից հետո (կարևոր է, որ ոտքերը չմրսեն, թե չէ մեկ էլ տեսար, մարդ մեջքացավ ստացավ և չկարողացավ մամոնտ որսալ):
Նյութը հրապարակման պատրաստեց Past.am-ը
«Переводим вас на 5G, наберите команду»: IDBank предупреждает о мошенничестве под видом «обновления связи»
Ucom и staff.am организовали Executive Offsite Vol.1, объединив ведущих бизнес-лидеров Армении
Арман Татоян: Меня очень сильно удивило заявление лидера партии «Сильная Армения»
Как учесть голос диаспоры на выборах?
Америабанк и АБР заключили договор на сумму 100 миллионов долларов США для расширения финансирования микро-, малых и средних предприятий и «зеленых» инвестиций в Армении
ISNA: Иран не давал обещаний по атому, это предмет отдельных переговоров с США
Великобритания, Франция, Испания и Италия отвергли план генсека НАТО по увеличению военной помощи Украине
Марко Рубио 26 мая прибудет в Армению
Сегодня день рождения Рубена Варданяна: что он сделал для Армении?
Отказ от традиционных ценностей ведёт не к свободе, а к хаосу
Армения может стать ключевым транзитным узлом между Россией, Ираном и Азией
Не по закону, а по указанию одного человека: «Паст»
Хаос в системе образования продолжается: стресс как для учеников, так и для учителей։ «Паст»
Наряду с антироссийскими настроениями, работа в российских ВУЗ-ах: «Паст»
Аннулирует ли ЦИК регистрацию Никола Пашиняна? «Паст»
Выиграй путешествие в Париж с картой Юнибанка Love Is… 
Учись играя: серия игр по финансовой грамотности совместно с Idram, IDBank и «Новости-Армения»
Армянские параармрестлеры завоевали 17 медалей и установили мировой рекорд в Будапеште
Прокурор подал в ЦИК ходатайство о разрешении на возбуждение уголовного дела в отношении Теваняна
Четыре Вардапета станут епископами
Ucom и Инновационный центр Microsoft запускают совместную образовательную программу по кибербезопасности
Национально-гражданское объединение «АйаКве» выступило со срочным заявлением
РИА Новости: Армения лишится 90% доходов от экспорта цветов, если потеряет российский рынок
Во Франции заявили, что допрасходы из-за ситуации с Ираном превысили €6 млрд
Эксперты предупреждают: разрыв с ЕАЭС может привести Армению к кризису
Юниспорт – обладатель Кубка Армении по футзалу
Вкус отвержения: «Паст»
Лето начинается с холодного кофе, особенно если он приносит бонусы: Idram&IDBank
Какое решение примут в ЕАЭС по вопросу Армении? «Паст»
ВТБ (Армения) улучшает условия по кредитам под залог недвижимости
Что ждёт тех, кто скрывает преступления, после смены власти? «Паст»
Экономический рост Армении во многом обусловлен членством в ЕАЭС: РПА за развитие союзнических отношений с РФ как в рамках ЕАЭС,так и в двустороннем формате.Эдуард Шармазанов
Доказательств нет: шестерых россиян держат за решеткой в Армении по абсурдному обвинению в шпионаже
Трамп: под бальным залом Белого дома строят шестиэтажный бункер с госпиталем
FT назвала Меркель и Драги кандидатами на роль переговорщика ЕС с Россией
Будущее Армении начинается с твоего участия в выборах
Генрих Мхитарян намерен продолжить карьеру
Team Holding объявляет о начале третьего заключительного этапа размещения долларовых облигаций; размещение осуществляет Freedom Broker Armenia
ЕК завершила переговоры о выделении Украине в середине июня €3,2 млрд
Юнибанк запустил биометрическую идентификацию в приложении UNIMobile
Аэропорт Вильнюса остановил работу из-за объявления воздушной тревоги
Захарова назвала цинизмом обвинения Запада в том, что РФ «ведут кампанию» против Пашиняна
Камо Айрапетян дал интервью о парламентских выборах в Армении
«Юниспорт» вышел в финалы Кубка Армении по футзалу и Премьер-лиги Армении
Запах поражения: «Паст»
Для разгрузки дорожного движения в Ереване Самвел Карапетян обсуждает необходимость строительства кольцевой автомобильной дороги и 9 новых станций метро: «Паст»
Для власти закона не существует։ «Паст»
IDBank — стратегический партнёр «Women in Leadership Forum & Awards 2026»
Юнибанк запустил онлайн-оформление зарплатных карт
При поддержке Ucom в Армении прошла региональная гонка FPV-дронов Западной Азии 
