Քարանձավային մարդիկ քարանձավներում չեն ապրել
ОБЩЕСТВОՔարանձավային մարդիկ ապրել են քարանձավներում:
Իրականում այնքան էլ այդպես չէ:
Պարզվում է, որ քարանձավային մարդիկ ապրել են բաց տարածքներում:
Ընդհանրապես, «քարանձավային մարդ» կոչում են քարե դարում ապրող այն մարդկանց, որոնք հետքեր են թողել քարանձավներում (նեանդարթալցիներ և կրոմոնյոնցիներ): Նեանդարթալցիները ընդհանրապես նման չեն եղել ժամանակակից մարդկանց: Իսկ ահա կրոմոնյոնցիները նման են ժամանակակից մարդկանց:
Քարանձավային մարդ տերմինն առաջացել է 19–20–րդ դարերում, երբ սկսեցին հետազոտվել քարանձավները, և այնտեղ մարդկային կենսագործունեության հետքեր հայնաբերվեցին (միայն Եվրոպայում հայտնաբերված է 277 այդպիսի քարանձավ): Քարանձավային մարդ տերմինը հիմնականում վերաբերում է պալեոլիթի վերջին սառցային դարաշրջանում ապրող մարդկանց: Նրանց նկարագրում են որպես անտաշ և անմշակույթ մարդիկ: Սրանք որսորդությամբ զբաղվող մարդիկ էին և վարում էին քոչվոր կյանք: Նրանք ապրում էին բաց տարածքներում, իսկ քարանձավները օգտագործում էին որպես պահեստներ, նաև կրոնական ծեսեր կատարելու և ցեղի մահացածներին թաղելու վայրեր: Հարցն այն է, որ բաց տարածքում նրանք ոչ մի հնէաբանական հետք չեն թողել, ժամանակը ջնջել է ամեն ինչ, իսկ քարանձավներում նրանց հետքերը նկարների կամ գործիքների տեսքով պահպանվել են: Այդտեղից էլ սխալը՝ կոչել նրանց քարանձավային մարդ: Իրականում քարանձավում ապրելը ոչ ավելի անվտանգ է, ոչ էլ ավելի հաճելի (ոտաբոբիկ ավելի հեշտ է քայլել խոտերի վրա, այլ ոչ թե սառած քարերի), բացի այդ՝ վաղ թե ուշ մարդկանց մոտ հոդացավեր և խոնավության հետ կապված այլ հիվանդություններ կզարգանային:
Հետաքրքիրն այն է, որ այս քարանձավային մարդիկ, որպես կանոն, ճամբարներ են խփել ամենագեղատեսիլ վայրերում: Անթրոպոլոգները համարում են, որ եթե ինչ–որ մեկը ցանկանում է նրանց բնակատեղին գտնել, ապա պետք է գտնի չնաշխարհիկ տեսարաններ ունեցող բաց տարածք: Նրանք բավականին վտանգավոր ժամանակաշրջանում են ապրել՝ բազմաթիվ վայրի գիշատիչ կենդանիներ և այլ վտանգներ:
Չնայած դրան, նրանք ժամանակ են գտել քարանձավների պատերին նկարելու համար: Ըստ մի վարկածի, պատերին մարդիկ կենդանիներ են նկարել ապագա որսի հաջողությունը ապահովելու համար, իսկ մի այլ վարկածի համաձայն, այդ նկարներն արել են նրանց դեռահաս երեխաները՝ ժամանակ կարճելու համար: Քարանձավային մարդիկ ունեին զարգացած սոցիալական հասարակություն, որտեղ աշխատանքը բաժանված էր բոլորի միջև, ապրում էին ընտանիքներով, բայց ցեղի հետ: Օգտագործելիս են եղել կրակ, բայց այն ստանալու մասին տվյալներ չկան: Պատրաստելիս են եղել քարե գործիքներ և անգամ զարդեր: Աստիճանաբար սկսել են օգտագործել նիզակներ և սովորել են նույնիսկ նետ ու աղեղ օգտագործել:
Ինձ թվում է՝ «քարանձավային մարդ» տերմինը սխալ է, և այդ հին մարդկանց պետք է կոչել «քարանձավային հայեր»: Իմ այս միտքը հաստատում է նաև վերջերս հայերի կողմից քարանձավում գտնված ամենահին կոշիկը՝ չարոխը: Դա նշանակում է, որ դաշտերից հայերն են առաջին անգամ «քարանձավ–բնակարան» տեղափոխվել՝ չարոխների հայտնագործությունից հետո (կարևոր է, որ ոտքերը չմրսեն, թե չէ մեկ էլ տեսար, մարդ մեջքացավ ստացավ և չկարողացավ մամոնտ որսալ):
Նյութը հրապարակման պատրաստեց Past.am-ը
В Иране в отношении протестующих возбудили не менее 23 тысяч уголовных дел
ВТБ (Армения) открыл обновленный офис в городе Аштарак
Инициатива Idram-а, Mediamax-а и фонда «Айорди» к Дню дарения книг
Клеймированный стигмой стыда и позора: кого радуют действия властей Армении? «Паст»
«АйаКве» представляет политическую заявку с повесткой смены власти: «Паст»
Какие планы у Запада и Пашиняна относительно железной дороги? «Паст»
Глава крупнейшего в Европе завода по производству вооружения: Война в Украине не закончится в 2026 году
Центральный комитет АРФ Дашнакцутюн в Греции: Считаем неуместным встречаться с президентом Армении
IDBank открыл представительство в Глендейле, штат Калифорния
Билл Гейтс обсудил в Китае сельское хозяйство, медицину и сферу ИИ
Послание Католикоса: Наши души тревожатся из-за многочисленных нападок на нашу Святую Церковь
Архиепископа Микаэла Аджапахяна 17 февраля выпишут из больницы
Власти Армении передали Австрии обвиняемого в совершении краж гражданина
Акция в защиту Гарегина Второго в соборе Святых Гевондянц в Бербанке
Следственный комитет «опровергнув», по сути фактически подтвердил: «Паст»
«Серии» нападок на Национальную идентичность: «Паст»
Впечатляющая заявка «Сильной Армении» и неприкрытая паника «Гражданского договора»: «Паст»
Чем мешает Николу Пашиняну видеоролик Гимна? «Паст»
Человек с гражданством другой страны не может быть кандидатом в премьер-министры Армении - Пашинян о Карапетяне
Пашинян уволил главу Агентства по защите персональных данных Минюста
Макрон хочет лишать права участия в выборах за антисемитизм
Худатян и Копыркин обсудили вопрос продления срока эксплуатации второго энергоблока Армянской АЭС
Team Holding объявляет о начале второго этапа размещения долларовых облигаций; Андеррайтер - Freedom Broker Armenia.
Кремль подтвердил новый раунд трехсторонних переговоров на следующей неделе
Глава миссии ЕС в Армении: С августа 2025 года у нас есть свободный доступ ко всем участкам границы
Оплату услуг Ucom теперь можно осуществлять через Fast Shift
«Сказка о царе Салтане» братьев Андреасян превзошла в России предпродажи всех последних сказок
Представители армянской Диаспоры призывали власти РА и ААЦ урегулировать все разногласия
Патрульные самолеты ВМС США провели разведку вблизи Ирана
Трамп анонсировал визит в Китай в апреле
Создают хаос, а затем думают, как его преодолеть: «Паст»
Противоположная сторона… антицерковной «реформы»: «Паст»
Ucom предлагает корпоративным клиентам комплексную услугу по построению внутренних сетей
С какой политической силой будет участвовать на выборах «Страна для жизни»? «Паст»
На пути к разрушению церкви «хватается за пену»: «Паст»
Еврокомиссия объявила о мерах по ускорению производства дронов и систем противодействия им
Водитель пострадавшего вследствие камнепада на проспекте Мясникяна автомобиля рассказал, как это было
В Армении начнет работать монетизация YouTube
Суд в Германии приговорил к тюремному сроку гражданина США по делу о шпионаже в пользу Китая
Юнибанк стал членом А-уровня Армяно-британской торгово-промышленной палаты
Зимние приключения продолжаются в Myler: Idram&IDBank
Совет Европы согласился лишить дипломатического иммунитета бывшего генсека в связи с делом Эпштейна
Сила одного драма — общественной организации Матeмик
Учёные впервые исследовали банки Дарвина с помощью уникального лазерного метода без вскрытия
Рубен Варданян: Я представляю армянский народ здесь, на этом суде, не боюсь никакого наказания или решения
Первый трейлер «Дьявол носит Prada 2» — смех, интриги и стиль
Валерий Царукян продолжит карьеру в «Ахмате»
В Москве состоится масштабное шоу скрипача-виртуоза Самвела Айрапетяна
Трамп: Иран поступил бы глупо, если бы не заключил сделку с США
Нетаньяху обсудил в Вашингтоне с Уиткоффом и Кушнером переговоры США с Ираном 
