Գործադիրը արմատական փոփոխություններ է առաջարկում հարկային վարչարարության արդիականացման համար

 Կառավարությունը հարկ վճարողներին  հնարավորություն կընձեռի առցանց եղանակով իմանալ իրենց հարկային պարտավորությունները ըստ հարկատեսակների, կատարած վճարումների: Ազգային ժողովը քննարկում է «Հարկերի մասին» ՀՀ օրենքում փոփոխություններ և լրացումներ կատարելու և հարակից նախագծերի օրենսդրական փաթեթը:

Հիմնական զեկուցող, ՀՀ ֆինանսների նախարար Վախթանգ Միրումյանընշեց, որ ներկայացված օրենսդրական նախաձեռնությունը բխում է հարկային վարչարարության արդիականացման ռազմավարությունից՝ հիշեցնելով, որ ՀՀ ֆինանսների նախարարությունը Համաշխարհային բանկի հետ իրականացնում է հարկային վարչարարության արդիականացման ծրագիր: «Վերջնական արդյունքը, որին մենք ցանկանում ենք հասնել այս նախաձեռնության ընդունմամբ, հետևյալն է՝ հարկ վճարողը պետք է հնարավորություն ունենա առցանց եղանակով ցանկացած պահի տեսնել իր հարկային պարտավորություններÕ ¨ ըստ հարկատեսակների, կատարած վճարումների և ցանկացած պահի, իր գրասենյակում նստած, հնարավորություն ունենա տեսնել իր միջոցների շարժը: Այս պահին նման հնարավորություն չկա, քանի որ համապատասխան իրավական, տեխնիկական և օրենսդրական լուծումներով հարկային համակարգը միայն հարկային ծառայողներին է հնարավորություն տալիս տեսնել հարկ վճարողների հարկային պարտավորությունները: Մուտքագրումները որոշ դեպքերում դեռևս կատարվում են հարկային ծառայողների միջամտությամբ, մինչդեռ այս նախաձեռնությունը նախատեսում է համակարգի ամբողջական ավտոմատացում, իսկ օր ենսդրական, իրավական լուծումներն ուղղված են նրան, որպեսզի մարդկային գործոնի միջամտությունը բացառվի հարկային պարտավորությունների հավաքագրման առումով»,-  նշեց Միրումյանը:

Փոխնախարարն ընդգծեց, որ առաջարկվող փոփոխություններն արմատական են հարկային վարչարարության արդիականացման ռազմավարության շրջանակներում իրականացվող գործողություններում: «Արմատական ոչ այն առումով, որ միայն մենք ենք հնարավորություն ընձեռելու, որպեսզի հարկ վճարողները առցանց եղանակով կարողանան տեսնել իրենց պարտավորությունները, այլ այստեղ կարևոր է այն հանգամանքը, թե ինչ գործիքակազմով ենք մենք դրան հասնելու: Առցանց եղանակով հարկային պարտավորություններին հետևելու հնարավորություն ընձեռում են մի շարք երկրներ, բայց գործիքակազմը, որ մենք առաջարկում ենք, ունեն միայն մի քանի զարգացած երկրներ՝ մասնավորապես, Սկանդինավյան երկրները»,- ընդգծեց Միրումյանը:

Մանրամասնելով ասվածը՝ Վախթանգ Միրումյանը նշեց, որ ներկայումս կան 50-ից ավել հաշիվներ, որոնք հաշվառում են հարկ վճարողների պարտավորությունները: Այդ հաշիվները բաժանվում են ենթահաշիվների՝ ըստ հարկատեսակների և կազմակերպաիրավական տեսակների: «Առաջարկվում է վերացնել այդ 50-ից ավել հաշիվները  և ունենալ մեկ միասնական հաշվի: Սա նշանակում է, որ վերանում է սխալվելու հավանականությունը, որովհետև լինում են իրավիճակներ, երբ տնտեսավարողները մեկ հաշվի վրա վճարում են կատարում, բայց պարզվում է, որ այդ հաշվեհամարին կատարած վճարումը սխալ էր, քանի որ նա պարտավորություն ուներ մեկ այլ հարկատեսակի գծով, որին համապատասխան գումար չէր փոխանցվել: Իսկ դրանից հետո սկսվում է հարկատուների և հարկային մարմինների համար ժամանակատար մի գործընթաց»,- պարզաբանեց փոխնախարարը:

Վախթանգ Միրումյանը ներկայացրեց, թե ինչպես է աշխատելու այդ մեկ միասնական հաշիվը: «Եթե միասնական հաշվում եղավ գումար, հարկ վճարողը ներկայացրեց հարկային հաշվարկը, այդ գումարից կկատարվի մարում: Չեղավ գումար, հարկ վճարողը ներկայացրեց հարկային հաշվարկը, մարում կկատարվի այն դեպքում, երբ այդ հաշվին կլինի համապատասխան գումար: Արմատական փոփոխություններից մեկը կայանում է նրանում, որ, ի տարբերություն ներկայումս տարբեր հարկատեսակների հաշիվներին մուտքագրվող գումարների, որոնք համարվում են հարկային եկամուտներ, այս հաշվի վրա եղած գումարները չ են համարվում հարկային եկամուտներ, քանի դեռ հարկ վճարողը չի ներկայացրել հարկային հաշվարկը և չի արտացոլել իր պարտավորությունների գումարը: Սա նշանակում է, որ մենք արմատապես վերացնում ենք գերավճարներ կուտակելու հնարավորությունը: Սա չափազանց կարևոր է: Այսինքն՝ հարկային ծառայողների՝ տնտեսավարողներից ավել գումարներ պահանջելու մոտիվացիան ամբողջապես վերանում է»,- նշեց Միրումյանը;

Միրումյանը կարևոր է համարում նաև այն հանգամանքը, որ այդ միասնական հաշվի վրա եղած գումարները պետությունը չի կարող ծախսել, քանի որ դրանք չեն համարվելու հարկային եկամուտներ: Փոխնախարարը նշեց, որ օրենքի ընդունման դեպքում այն ուժի մեջ կմտնի 2018թ. հունվարի 1-ից, քանի որ միայն այդ ժամանակ հնարավոր կլինի իրականացնել բոլոր անհրաժեշտ աշխատանքները՝ օրենքը գործարկելու համար: